Reportage

Een goede kleermaker is goud waard

Een goede kleermaker of schoenmaker is goud. Niets fijners dan iemand die je lievelingsschoenen redt van een wisse dood, of dat pak perfect op maat maakt.

Beeld Erik Smits

Willem Wentholt (69)

Willem Wentholt kofferreparaties

Wat repareert u?
'We repareren koffers en lederwaren in het duurdere segment. Van ritssluitingen tot uitgescheurde zijkanten en van handvatten tot sloten, leer, kunststof; alles kunnen we maken. Een tas of koffer moet wel een economische waarde van minimaal 125 euro hebben, of een grote emotionele waarde, anders is het de reparatiekosten niet waard. Verder verkopen we door ons gemaakte tassen, portemonnees, riemen en moneybelts; riemen met een geheim geldvakje.'

Hoe lang zit u al in het vak?
'Ik leerde het vak op mijn 15de van mijn vader, zoals hij dat ook weer van zijn vader had geleerd. Mijn overgrootvader begon zijn eerste lederwarenzaak in 1878. En sindsdien is het van vader op zoon overgegaan. Eigenlijk konden ze vroeger met de hand veel meer dan wij heden ten dage met al onze moderne machines en apparatuur.'

Hoe druk heeft u het?
'In de loop der jaren is het drukker geworden met reparaties. Klanten komen uit heel Nederland van Moddergat tot aan Vaals, ook wordt er wel eens een artikel ter reparatie opgestuurd vanuit Australië. Bedrijven waaronder de Bijenkorf en winkels uit de P.C. Hooftstraat brengen hun reparatiewerken hierheen. Vroeger kregen we via vliegtuigmaatschappijen alle koffers die vast hadden gezeten op de lopende band. Ooit repareerde ik de koffer van Elizabeth Taylor. Die was gemaakt van Perzische tapijten, leeg woog hij al 20 kilo. Er zat een enorme scheur in, maar uiteindelijk zag je er niks meer van. Wat me ook is bijgebleven, is een tas die ik hersteld heb voor een weduwnaar. Zijn vrouw was omgekomen bij een auto-ongeluk, deze tas had ze bij zich. Er was niet meer van over dan een handvat met een lap leer. Het maakte hem niet uit wat het zou kosten, als hij de tas maar terug kreeg. Ik heb uit mijn eigen opslag leer gezocht dat overeen kwam met het oude leer en heb alles, behalve het handvat, vervangen.'

Hoe lang gaat u nog door?
'Op 6 november word ik 70 en wordt het tijd om het stokje over te geven. Ik ben dan ook op zoek naar iemand die het bedrijf kan voortzetten. Ik wil graag dat de naam Wentholt wordt voortgezet, maar mijn dochter ziet het niet zitten.'

Nieuwezijds kolk 4, Amsterdam

Willem Wentholt.Beeld Erik Smits

Dirk-Jan Kortschot (45)

de Hoedenmaker

Zijn hoeden hip?
'In de jaren vijftig en zestig domineerden hoeden het straatbeeld, dat komt nu terug. Mede door de komst van Máxima, heb ik het idee. Zij is toonaangevend qua mode en dat merk je ook bij de hoeden die ze draagt. Er komen veel vrouwen met een plaatje van haar met een hoed en zeggen: 'Zoiets wil ik hebben.' Er komen ook meer jongeren die op zoek zijn naar Kruimeltje-achtige petten of een hoed met vintage-look zonder franje, hooguit een veertje of een opvallend stiksel. Een goede hoed moet vooral stevig zijn, zodat-ie niet afwaait, maar hij moet ook comfortabel zitten en niet klemmen.'

Repareert u ook hoeden?
'Het komt niet vaak voor, maar als een hoed kapot is, maken we die. Het komt geregeld voor dat ik een stikseltje moet vastzetten of een hoed oprek of inneem.

Maar mensen komen ook met lastiger verzoeken. Een jongen had een donkerbruine hoed gekocht in een vintage-shop. Hij dacht dat het een bolhoed was, dus deukte 'm uit. Dat voelde niet goed, dus hij kwam bij ons om te vragen hoe de hoed er oorspronkelijk uit zag. Ik zag aan de twee deuken voorin dat het een gleufhoed was. Ik heb de band eruit gehaald, en 'm opnieuw over een mal gespannen. Daarna zag de gleufhoed er weer uit als nieuw.

Van wie heeft u het vak geleerd?
'Ik ben autodidact. Na de kunstacademie heb ik een opleiding leerbewerking gedaan. Toen ik De Hoedenmaker begon, heb ik advies gevraagd aan andere hoedenmakers. Ik heb geëxperimenteerd met kippengaas en rubber. Tegenwoordig maak ik vouwhoeden van papier en zijde. Vorig jaar op Prinsjesdag droeg Eerste Kamerlid Esther-Mirjam Sent (PvdA) zo'n rood-zwarte vouwhoed. Bij het afrekenen zei ze: 'Volgend jaar weer?' Over een paar weken komt ze de hoed ophalen die ik speciaal voor haar ontworpen heb.'

Klarendalseweg 32, Arnhem
dehoedenmaker.nl

Dirk-Jan Kortschot (rechts).Beeld Erik Smits

Nils Kalf (54)

Nils Kalf Schoenmaker

Hoe lang zit u in het vak?
'Ik heb de technische school gedaan met hout als hoofdvak. Daarna heb ik op mijn 21ste de vakopleiding schoenherstellen gevolgd. Daarbij ging ik een dag in de week naar school en de rest van de week werkte ik in een hakkenbar op de Heiligeweg in Amsterdam. In 1987 heb ik die zaak overgenomen.'

Wat repareert u?
'Zeven jaar geleden heb ik er voor gekozen vooral luxere heren- en damesschoenen te herstellen. Dan moet je denken aan merken als: Santoni, Crockett & Jones, Saint Crispin's, Louboutin, Prada en Gucci. Na ruim twintig jaar altijd maar dezelfde reparaties van hakken en zolen, haalde ik er geen voldoening meer uit. Er werden telkens lastiger reparaties van ons verlangd, waar we andere machines voor nodig hadden. Ik heb daarop de uitstraling van het bedrijf gericht op het hogere segment.'

Hoe gaat u te werk?
'Wij werken volgens de 19de-eeuwse Goodyear-methode, een naaitechniek die maakt dat schoenen extra stevig en toch comfortabel zijn. Als een schoen aan een nieuwe zool toe is, vervangen we niet alleen de loopzool. Voor extra comfort wordt een kurkvulling aangebracht tussen de zool en het voetbed. De nieuwe zool wordt geplaatst, doorgenaaid en afgelapt.
'In feite moet je aan de schoen niet zien dat-ie is gerepareerd. Voor Louboutins laten we bijvoorbeeld speciaal verf mengen in precies dezelfde kleur als de bekende rode zool, zodat we die perfect kunnen bijwerken.'

U verkoopt ook handgemaakte schoenen?
Je kunt bij ons ook op maat gemaakte schoenen kopen. We hebben twaalf modellen variërend van een halfhoge laars, een klassieke mannenschoen met of zonder gesp tot een pump. De klant kan kiezen uit verschillende leesten. Die kunnen tot in detail gepersonaliseerd worden. Wil de klant een ronde in plaats van vierkante neus, of een extra flapje? Dan doen we dat.'

Eerste Tuindwarsstraat 2A, Amsterdam
nilskalf.nl

Nils Kalf.Beeld Erik Smits

Frank Reinold (48)

West-End Tailors

Wat maakt u?
'Maatpakken en uniformen. Vroeger voor KLM en legerofficieren, nu voor de politietop, chauffeurs van bankdirecteuren en het Koninklijk Huis. Verder kan iedereen hier terecht, maar als iemand een gat in zijn spijkerbroek wil laten maken, verwijs ik 'm door naar een reparatieatelier. Als iemand een nette broek korter wil laten maken, doen we dat zelf. Straks komt er een klant langs voor een maatpak voor zijn kleinzoon. Mijn opa maakte al pakken voor hem en ik voor de derde generatie.'

Hoe gaat u te werk?
'Een klant kan kiezen uit een aantal standaardmaten waaraan eventueel details kunnen worden veranderd; je kunt ook een pak geheel op maat laten maken. De klant bepaalt zelf het model, de knopen, de voering en de stof. Daarbij is het belangrijk wat je met het pak wil doen. Is het voor speciale gelegenheden of voor dagelijks gebruik? Via een paspak kijk ik wat er moet worden aangepast. Staat hij een beetje krom, heeft hij X-benen of een bolle rug? Dan voer ik dat door in het patroon dat ik naar een Duits atelier stuur. Dat komt gesneden terug en wordt afgewerkt door meesterkleermaker Joop (71). Binnen drie weken is het pak dan klaar.'

Van wie heeft u het vak geleerd?
'Mijn opa is de zaak begonnen in 1945. Zes jaar later heeft hij dit pand kunnen kopen, voor volgens mij 30 duizend gulden. Hij heeft het geld bij elkaar moeten schrapen, want net na de oorlog was er niet veel werk en kleermaker is sowieso geen vetpot, maar het is het beste dat hij ooit heeft gedaan. Mijn vader heeft het bedrijf overgenomen en ik ben er eind jaren tachtig ingerold. Mij zul je niet fulltime achter de naaimachine zien. Ik kan het wel, maar vind het contact met de klant net zo belangrijk.'

Sterft het vak uit?
'Goede opleidingen zijn verdwenen en hbo-afgestudeerden willen meestal niet voor een laag salaris dagen achter de naaimachine zitten. Door naaicomputers worden dingen als handgemaakte knoopsgaten vrijwel nergens meer aangeboden. Mensen zullen tevreden moeten zijn met minder. Meesterkleermakers zoals Joop zijn zeldzaam aan het worden.'

Westeinde 4, Amsterdam

Frank Reinold (links).Beeld Erik Smits
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden