Signalementen

Een filantropische bank, varia van James Joyce en andere net verschenen titels

Elektrische dromen
Philip K. Dick
Lebowski; € 22,50 Beeld null
Elektrische dromenPhilip K. DickLebowski; € 22,50

Elektrische dromen

Is de werkelijkheid zoals die zich aandient, wel echt de werkelijkheid? Met die vraag hield de Amerikaanse sciencefiction-schrijver Philip K. Dick (1928-1982) zich graag bezig. In de verhalenbundel ­Elektrische dromen doordesemt die kwestie het openingsverhaal Museum­opstelling, waarin hoofpersoon George ­Miller ergens in deze eeuw werkt bij het zogeheten Agentschap voor Geschiedenis. Miller moet een tentoonstelling over de 20ste eeuw maken, maar wel conform de eisen van ‘de allesoverheersende hiërarchie die zich als een kleverig grijs web over de hele planeet uitstrekt’. Wie de dystopie en paranoia een warm hart toedraagt, is bij Dick aan het goede adres.

Goed Geld

Bankbestuurders die geen salaris ontvingen en het beheren van spaargeld als een daad van mensenliefde zagen – het klinkt als een sprookje, in tijden van ­bonussen en aandeelhouderswaarde, maar twee eeuwen lang was het werkelijkheid bij de Nutsspaarbank. Die was op ­filantropische grondslag geschoeid, zo vertellen historici Wim Willems en Henk Looijesteijn in Goed Geld. Dat is het jubileumboek voor Fonds 1818, voorheen het VSB Fonds en daarvoor weer de Nutsspaarbank. De schrijvers concentreerden zich op bestuursvergaderingen, ‘in een walm van sigarenrook en met de geldkist open en bloot op tafel’.

Goed Geld
Wim Willems en Henk Looijesteijn
Boom; € 25 Beeld null
Goed GeldWim Willems en Henk LooijesteijnBoom; € 25

Onder de pet

Eenmaal verdacht door justitie valt het niet mee je naam te zuiveren. Jacques Kist, een voormalig rechercheur, probeert het in zijn boek Onder de pet. Hij legt uit hoe hij in 2006 verdacht werd van het lekken van informatie naar Willem Holleeder. Plotseling zien zijn collega’s een verrader in hem. In de media krijgt hij de bijnaam ‘De Pet’. Zijn boek bevat de harde ontkenning van die beschuldiging – het is het ‘ware verhaal van de vermeende politiemol’. Justitie slaagde er niet in de zaak van het vermeende lekken door Kist (die negen maanden in voorarrest zat) rond te krijgen. Een twaalf jaar oude affaire, maar goed getimed nu het ­Holleederproces speelt.

Onder de pet
Jacques Kist
Spectrum; € 19,99 Beeld null
Onder de petJacques KistSpectrum; € 19,99

Een kreet is de ramp niet

In zijn tweede essaybundel verbaast ­Tonnus Oosterhoff (in 2012 winnaar van de P.C. Hooftprijs voor zijn poëzie) zich over het verschijnsel interview. Na een sportwedstrijd, merkt hij op, lijkt het zichtbaar zijn om het zichtbaar zijn de enige raison d’être van de conversatie. ‘Ajax verliest een wedstrijd in de laatste minuut. Verslaggever: Hoe onnodig was het? Ajacied Joël Veltman: Heel onnodig.’ Wat is het nut van zo’n gesprek, vraagt Oosterhoff zich af. ‘Ik denk dat in mijn wasmachine een ingewikkelder programma draait dan in de sportjournalist.’ Als hem een interviewverzoek bereikt, bedankt hij vrijwel altijd voor de eer, schrijft Oosterhoff in Een kreet is de ramp niet, een pleidooi voor literatuur. Bij wijze van uitzondering zal de schrijver aanstaande maandagavond in Spui25 te Amsterdam ingaan op vragen die hem worden ­gesteld.

Een kreet is de ramp niet
Tonnus Oosterhoff
De Bezige Bij; € 19,99 Beeld null
Een kreet is de ramp nietTonnus OosterhoffDe Bezige Bij; € 19,99

In en om de vakantiewoning is alles zoals de verteller zich had gewenst: zon, een terras, wijn, rust. Alleen zijn er ook twee kinderen, en die zijn ongevoelig voor hun omgeving, ze gillen en ruziën. Hij grijpt in en zegt: we zijn hier om het fijn te hebben. Waarop het zoontje antwoordt: ‘Het is hier shit.’ Die woorden mag je hier niet gebruiken, zegt hij, want hier is het veel te mooi. ‘En veel te duur, denkt hij erbij.’ Pas nu, veertig jaar later, kan hij met genoegen ­terugdenken aan de roerloze lange zomerdagen uit zijn kindertijd, die hij toen dodelijk saai vond. ‘Een pleister’ is een van de dertien verhalen over vakantie, opgenomen in Het ontbijtbuffet, de eerste ver­halenbundel van H.M. van den Brink.

Ontbijtbuffet

Ontbijtbuffet
H.M. van den Brink
Atlas Contact; € 19,99 Beeld null
OntbijtbuffetH.M. van den BrinkAtlas Contact; € 19,99

Varia

Vertel me de kleinste dingen over jezelf, schreef James Joyce in 1909 aan zijn ‘wipkip’ Nora, ‘zolang ze maar obsceen en stiekem en smerig zijn. Schrijf niks anders. Laat elke zin vol staan met smerige woorden en geluiden.’ Die brief hadden we nog niet in het Nederlands, net als veel gedichten, recensies, lezingen en het toneelstuk Ballingen, dat hij in Triëst schreef. Vertalers Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes brachten alles bijeen in Varia. 

Varia
James Joyce
Vertaald door Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes
Athenaeum; € 24,99 Beeld null
VariaJames JoyceVertaald door Erik Bindervoet en Robbert-Jan HenkesAthenaeum; € 24,99
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden