Recensie Guess Who’s Coming to Dinner Too?

Een eigen netwerktafel voor sterke vrouwen ★★★★☆

Guess Who's Coming to Dinner Too? in De Appel. Beeld Aatjan Renders

‘Als ze je geen plaats aan tafel geven, neem dan je eigen klapstoel mee’, zei Shirley Chisholm, de eerste zwarte vrouw in het Amerikaanse parlement. Kunstenaar Patricia Kaersenhout gaat in kunstcentrum De Appel een stap verder. De 38 vergeten vrouwen die zij eert in haar expositie Guess Who’s Coming to Dinner Too?, krijgen geen klapstoel, maar tezamen hun eigen tafel. Alsof er ieder moment een geheimzinnig ritueel kan plaatsvinden, zo staat die driezijdige tafel midden in de aula van Broedplaats Lely in Amsterdam-West, waar De Appel sinds 2017 huist. Iedere zitplaats is gemarkeerd met een persoonlijk geborduurde tafelloper. Merkwaardig glaswerk glinstert in het herfstlicht dat door de vele ramen van de aula naar binnen valt.

De vrouwen aan deze tafel zijn, zou je kunnen zeggen, de ongenode gasten uit de wereldgeschiedenis. Mythische en historische vrouwen die niet alleen in de meeste geschiedenisboeken ontbreken, maar die ook niet voorkwamen in The Dinner Party, een van de bekendste feministische werken van de vorige eeuw. In haar iconische installatie eerde Judy Chicago 39 vrouwen uit de geschiedenis, een speelse correctie op de eenzijdige, mannelijke blik op geschiedschrijving. 

Kaersenhouts tafel is een eerbetoon aan Chicago, maar dan met een eigen, niet-Westers georiënteerde gastenlijst, met vrouwen die zich hebben verzet tegen kolonialisme, seksisme en racisme. Apache-krijgster Lozen bijvoorbeeld, en de legendarische (al heeft u vast nog nooit van haar gehoord) Noord-Afrikaanse koningin Dahlia. Ook meer recente heldinnen als transrechtenactivist Marsha P. Johnson krijgen een plek.

Mooi aan Kaersenhouts remake is dat ze niet alleen de gastenlijst van Chicago aanvult, ze brengt ook een verdiepende laag aan. Want waarom eigenlijk die eettafel, als het gaat om vrouwen die staan voor verzet en moed? Shirley Chisholm – die overigens geen plek aan de tafel krijgt – had het dan wel over hoe je een plek aan de onderhandelingstafel kunt opeisen, maar worden de echte beslissingen eigenlijk niet ergens anders genomen? Met een glas wijn in de hand, een goed gevuld bord voor de neus; worden niet juist tijdens informele bijeenkomsten de beste deals voorgemasseerd, baantjes uitgedeeld, of belangrijke introducties gedaan? Zijn dat niet juist de plaatsen waar indirect wordt bepaald welke verhalen het waard zijn om te vertellen, en welke niet?

Dit idee van delen, doorgeven en continuïteit zit verwerkt in het bijzondere glaswerk dat de tafel in De Appel siert. Voor de glazen, kannen en kruiken die ze ontwierp liet Kaersenhout zich inspireren door voorchristelijk aardewerk uit Afrika en Zuid-Amerika. Verspreid over de tafel staan bekers met twee openingen, alsof je er gelijktijdig met iemand anders uit zou moeten drinken. Een lange, slanke pijp van donker glas op een van de tafels herinnert aan tradities waarin een pijp in de grond dient als kanaal om eten te delen met de doden.

Als antwoord op wat je de old boys network van de geschiedenis zou kunnen noemen, richt Kaersenhout zo haar eigen old girls network op, bevolkt door oeroude en recente sterke vrouwen. Aan de bezoeker de uitnodiging om de eigen (spreekwoordelijke) klapstoel mee te nemen en met ze in gesprek te gaan.

Guess Who’s Coming to Dinner Too?

Beeldende kunst

 ★★★★☆

Patricia Kaersenhout

De Appel, Amsterdam, t/m 1 december

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden