GASTCOLUMN

Een doorgeslagen gevalletje Snowden-syndroom

Zijn eigenlijke boodschap interesseerde mij minder, maar zijn psyche des te meer.

Het was zo bizar dat het haast niet waar kon zijn. Hoe hij, als de mannen uit zijn lievelingsfilms, strak in pak en met een wapen in de hand, door de studio ijsbeerde. Ik zat aan de buis gekluisterd toen Tarik Z. het acht uur journaal kaapte. Dat hij de medewerkers van de NOS en daarmee alle media in Nederland zo kort na de gebeurtenissen bij Charlie Hebdo in Parijs zo angstig maakte, is zeer kwalijk. Maar hij kreeg wel iets interessants voor elkaar: hij werd de mysterieuze hoofdpersoon van een zelfgecreëerde mediahype.

Z. had zijn tijd en plaats om live te gaan zorgvuldig gekozen, tijdens het journaal, vlak voor 'Wie is de mol?'. En zo ging ik, en duizenden die avond, als een amateurdetective meteen op het Facebookprofiel van de jongen gluren naar zijn ambitieuze icebucketvideo, zijn vriendenlijst en andere mogelijke sporen naar zijn verhaal. Ook de achtergrondfoto, slapende mensen in pak, uit 'Inception', kon een verborgen hint zijn naar zijn actie. En dat was het ook, want het was op zijn minst door de gordijnen spieken naar Tarik Z. zijn binnenwereld.

De video die de NOS verspreidde van de dialoog tussen Z. en zijn gegijzelde buiten beeld, was zo echt dat het bijna een performance leek. Het was haast te bijzonder dat we daar bij konden zijn, ook al twijfelde niemand aan de echtheid. Dat fascineerde: Tarik Z. balanceerde op een koord tussen fictie en werkelijkheid, doordat hij zijn verschijning zo onder controle had. Zijn pak, het wapen, de setting, de kalmte waarmee hij sprak. Hij maakte bewuste keuzes, als een filmregisseur. Omdat hij zo fatsoenlijk overkwam, kon je je haast, maar net niet, vereenzelvigen met Tarik Z.

Ik keek uit naar een voortzetting van de vertelling en toen hij afgelopen vrijdag werd verhoord, volgde ik de tweets uit de rechtbank op de minuut. Was hij de gewone jongen die hij leek in januari? En waarom vond ik dit zo belangrijk? Zijn eigenlijke boodschap, iets met hackers en dat de media corrupt zijn, interesseerde mij minder, maar zijn psyche des te meer.

Tarik Z. draagt het label 'verward', maar volgens mij wist hij dondersgoed waar hij mee bezig was. Tijdens het verhoor heeft hij nog snippers van zijn missie kunnen delen en verteld dat hij beschikt over informatie die jij en ik niet zomaar krijgen, maar die hij ons wel gunt. Ik was er niet bij, maar hij komt over als een hele gewone jongen met te veel vrije tijd. Een intelligente student die in de nachten dat hij wakker ligt van het onrecht in de wereld door medestanders is aangestoken iets te doen.

Tarik Z. pleegde een knoeierige poging tot een heldendaad, met alle gevolgen van dien. Als hij toch een etiket moet, dan kies ik voor een doorgeslagen gevalletje Snowden-syndroom.

Beri Shalmashi is filmmaakster en publiciste. Zij woont afwisselend in Almere en Erbil. Voor Vonk schrijft zij over wat haar bezighoudt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden