Een cultuurschok voor de Yanks

Britse soldaten waren bewonderenswaardig, al hadden ze merkwaardige maniertjes. De Fransen waren misschien prima koks, maar als militairen irritant en onduidelijk....

Historicus Peter Schrijvers harkte uit alle mogelijke hoeken dagboeken, brieven, liedjes, cartoons en memoires bijeen om daaruit de Europese ervaringen van de doorsnee GI te destilleren. Over wie hij het heeft en uit welke bron hij citeert, is in de meeste gevallen niet duidelijk (zelfs een literatuurverwijzing vond hij kennelijk overbodig), maar wie dit voor lief neemt kan er niet omheen dat Schrijvers een opmerkelijk boek heeft geschreven.

Schrijvers richt zich op de rol van de natuur in de strijd, de visies op de verschillende bevriende en vijandelijke nationaliteiten, en de contacten met de burgers. Zo komen we veel te weten over de invloed van modder, regen en kou op het moreel van de Amerikaanse troepen, maar ook over hun reacties op de verschillende Europeanen die ze tegenkomen.

De GI's, van wie de meesten zo van de middelbare school het leger waren ingerold, hadden nauwelijks een notie van wat hun te wachten stond. Om hen enige kennis bij te brengen maakte de Amerikaanse legerleiding handige gidsjes over land en volk. Daarin vonden zij veel wetenswaardigheden over bijvoorbeeld Parijs, maar de meeste soldaten hadden daar weinig aan. De oorlog speelde zich voor hen voornamelijk af in het veld, waar ze waren blootgesteld aan alle mogelijke weersomstandigheden, ver verwijderd van drinkgelagen en vleselijk vertier.

Behalve in Italië en Duitsland verwachtten de Yanks over het algemeen dat zij in Europa een warm onthaal als liberators zouden krijgen. In Frankrijk viel dat vies tegen. De Normandische bevolking was allesbehalve blij met de komst van de geallieerden. De schade in de omgeving was enorm en onder de burgers waren heel wat doden en gewonden te betreuren. Pas later zou die houding omslaan.

Het beeld van Europa dat de Amerikanen mee naar huis namen drukte een stevig stempel op de Amerikaans-Europese verhoudingen in de decennia daarna.

Met de verdwijning van Europa's laatste dictators leek de Oude Wereld voor hen voorgoed verleden tijd. Totdat de Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld het beeld van het oude Europa weer smalend uit de kast haalde om zijn oorlogspropaganda tegen Irak kracht bij te zetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden