Een canon die veel weglaat

Een wetenschap of een beroepsgroep zonder canon dient zich inmiddels ernstig zorgen te maken. Een canon moet. De historische Canon van Nederland kreeg gezelschap van onder meer de Bètacanon, de Canon van de natuurkunde en de Gammacanon, vanaf deze week in de Volkskrant....

De canon markeert het 160-jarig bestaan van de Koninklijke Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG), opgericht in 1849. Het boek werd geschreven door de medisch historici Frank Huisman en Mart van Lieburg, die ook bibliothecaris is van de enorme Bibliotheca Medica Neerlandica van de KNMG.

Het is een handzaam, leesbaar overzicht geworden met, net als de Canon van Nederland, vijftig ‘vensters’ die uitzicht bieden op ‘gedenkwaardige momenten en personen’ uit de geneeskunde en gezondheidszorg in Nederland. Ook geschikt voor de leek.

Een goede canon is een mix van voor de hand liggende en verrassende lemma’s. Dat is hier goed gelukt. We vinden onvermijdelijk items als de Zwarte Dood, Boerhaave, Aletta Jacobs, de elektrocardiograaf van Einthoven en de kunstnier van Kolff. Maar ook zijn er de medische bestseller Schat der gesontheyt (1636), de geheime obstetrische hefboom van chirurgijn Van Roonhuysen en de uitvinding door Organon van een productietechniek voor insuline.

De canon begint keurig met het ‘Meisje van Yde’, een prehistorisch veenlijk met scoliose, maar houdt vreemd genoeg al op in 1982, met het door de Rotterdamse geneticus Bootsma ontdekte ‘fusiegen’ dat myeloïde leukemie veroorzaakt.

Dit lemma vertegenwoordigt min of meer de hele moderne (bio)medische wetenschap. Een wel erg beperkte keuze. Waar is bijvoorbeeld een hersenwetenschapper als Dick Swaab? Is er de afgelopen decennia in Nederland geen toponderzoek verricht naar aids en kanker? Wellicht wilden de auteurs zich niet branden aan hedendaagse ego’s en reputaties, maar wat meer actualiteit had niet misstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden