beeldvormers

Een bijna onzichtbare ramp van bijbelse proporties

De aangetroffen foto’s tonen onder meer een vrouw die op de bodem van de uitgedroogde Manambovo-rivier bij de plaats Tsihombe een put heeft geslagen om haar jerrycan met water te vullen.  Beeld Reuters
De aangetroffen foto’s tonen onder meer een vrouw die op de bodem van de uitgedroogde Manambovo-rivier bij de plaats Tsihombe een put heeft geslagen om haar jerrycan met water te vullen.Beeld Reuters

Ook een Beeldvormers-auteur ondervindt soms hinder van eigen slordigheid. Maak een tikfout in een zoekterm, en vindt in het aanbod van de internationale persbureaus nul foto’s van ‘floods in Cihna. Een dergelijke, snel ontdekte stommiteit vermoedde ik ook toen ik op zoek ging naar foto’s over de klimaatcrisis en de dreigende enorme hongersnood die daar het gevolg van kan zijn in het zuiden van Madagaskar.

Zoek ‘Madagaskar’ en je komt uit bij stills van Ruben Terlou, die er voor zijn VPRO-docu uit 2020 over de wereld uitgevlogen Chinezen interviewde. Je vindt onvermijdelijk beeld van het natuurschoon dat het reusachtige eiland rijk is – we kennen de grappige ringstaartmaki’s allemaal – en komen dan al gauw in archiefmateriaal van de veel voor de Volkskrant in Afrika werkende Sven Torfinn: zwerfkinderen in de noordelijk gelegen hoofdstad Antananarivo en een gezin in diepe armoede, in Le Grand Sud. Een kurkdroge omgeving, geen oogst. Een foto uit 2016. Geen enkel recent beeld.

Enigszins ongelovig ‘Madagascar’ (met een c) in het zoekveld ingetikt. De jongste foto is die van president Andry Rajoelina, op bezoek in Ivoorkust. Dan opnamen van hem op 26 juni, als in het gloednieuwe Barea Stadion in Antananarivo de onafhankelijkheid van Madagaskar wordt gevierd. Pas na de festiviteiten, met een militaire parade, vlagvertoon, vechtsportdemonstraties en vuurwerk duiken de eerste foto’s op van de catastrofe in het zuiden.

Maandag schreef Carlijne Vos in de Volkskrant dat zich in Le Grand Sud een humanitaire ramp ‘van bijbelse proporties’ afspeelt. ‘Het land is droog, leeggevreten door sprinkhanen, weggeblazen door de wind, en meer dan 1 miljoen mensen worden door honger bedreigd. En dat is een direct gevolg van de klimaatverandering.’

In de steden, ook die in het zuiden, zijn (schaars) eten en drinken en medische hulp, maar veel mensen zijn te verzwakt om er lopend naartoe te komen. Volgens directeur David Beasley van het World Food Programme van de Verenigde Naties is er per direct 78,6 miljoen dollar extra nodig voor noodhulp aan Madagaskar.

De aangetroffen foto’s, vier in totaal, aangeleverd door persbureau Reuters (die ze kreeg toegespeeld door een VN-organisatie) tonen onder meer een maanlandschap dat wordt omgeploegd door twee graatmagere ossen, aangevoerd door graatmagere kinderen. Een andere toont een vrouw die op de bodem van de uitgedroogde Manambolo-rivier bij de plaats Tsihombe een put heeft geslagen om haar jerrycan met water te vullen. Kijk op de landkaart van Google Maps, en je ziet nog een stoere rivier door het landschap kronkelen. Maar klik op satellietbeeld (opgenomen in 2021) en je kunt vaststellen dat de brug die begint bij restaurant Le Paradis du Sud over een droge bedding reikt.

Amazon-oprichter Jeff Bezos maakte deze week een ruimtesprongetje met zijn eigen raket New Shepard, zeker niet hoog genoeg om ook maar een glimp van Madagaskar op te vangen. Maar na de geslaagde landing in Texas was hij in een gulle bui. Hij deelde zomaar twee keer honderd miljoen dollar uit: twee Courage and Civility Awards, een voor CNN-commentator Van Jones en een voor chef-kok José Andrés. Jones, bekend als voorvechter van Black Lives Matter, en Andrés, die zich inzet voor voldoende voeding voor iedereen ter wereld, mogen met het geld doen wat ze willen. Als ze alle drie 25 miljoen dollar zouden doneren, kan Madagaskar weer even adem halen. Een win-win-win-situatie. Transport regelen naar de afgelegen regio zou ook enorm helpen – daar is geen raket voor nodig.

Door het digitale fotoaanbod blader ik terug tot 2002, slechts een kleine vijfhonderd treffers zijn er op ‘Madagaskar’. Daaronder twee foto’s van de beroemde fotograaf Pierrot Men, die zijn land en de inwoners altijd op een waardige, poëtische manier vangt in zwart-wit. Zijn foto’s tonen ook droogte en schaarste, en toch zijn het hoopvolle beelden. Zijn klassieker is van een vrouw die op haar schouder een enorme tonijn torst. Zo’n vette vis die Jeff Bezos zou kunnen helpen binnenhalen. Laten we hopen op persfoto’s uit Le Grand Sud die hem over de streep kunnen trekken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden