De Nederlandse popcultuur in 100 voorwerpenCover Lampje (2017)

Een beeld dat zou uitgroeien tot een bestseller: de cover van Lampje

Omdat ook de naoorlogse Nederlandse popcultuur een geschiedschrijving verdient: 100 voorwerpen uitgekozen, belicht en verklaard. Een lijst die lekker langzaam groeit. Aflevering 85: de cover van Lampje.

Beeld Annabel Miedema

Er was eens een tekenaar die tweehonderd kinderboeken illustreerde. Annet Schaap maakte onder meer de tekeningen voor de Hoe overleef ik-boeken van Francine Oomen, de Superjuffie-boeken van Janneke Schotveld en de boeken van Jacques Vriens. Toch droomde ze ervan ook zelf eens een dik boek te schrijven. Pas op haar 51ste sprong ze over haar eigen schaduw heen en begon ze. In 2017 verscheen haar debuut Lampje, een instant moderne klassieker, die er altijd lijkt te zijn geweest. Na juichende recensies – ‘ook voor volwassenen!’ – volgden in één jaar tijd de Woutertje Pieterse Prijs, de Nienke van Hichtumprijs, de Boekenleeuw en de Gouden Griffel, en mocht de kersverse kinderboekenschrijver naast de koning plaatsnemen tijdens de jaarlijkse ‘uitblinkerslunch’.

Drie jaar later heeft het boek zijn 21ste druk beleefd, zijn er veertien vertalingen en wordt er gewerkt aan het script voor een tv-serie. Een jaar geleden repte de uitgever al van meer dan tachtigduizend verkochte exemplaren, dus de stickers of buikbandjes met ‘100.000’ zullen wel al in de maak zijn.

Beeld Annabel Miedema

Het verhaal van Lampje begon met één beeld dat Schaap fotografeerde tijdens een rondreis door de Verenigde Staten en dat uiteindelijk op de cover terecht zou komen: een vuurtoren met een vuurtorenwachtershuisje ernaast op een schiereiland in Lake Michigan, dat ‘aan het vasteland vastzit als een losse tand aan een draadje’. Daarna schoten er meer beelden door haar hoofd; een circus, een zeemeermin, een donker huis in een door zwarte klimop overwoekerde tuin. 

Vervolgens ontrolde zich, tot verbazing van de auteur, als vanzelf het verhaal van Lampje, het meisje dat vergeet lucifers te halen. Dat kan iedereen gebeuren, maar voor de dochter van een eenbenige, alcoholische vuurtorenwachter die de hele dag zwijgend op een stoel zit, heeft het desastreuze gevolgen. En ja hoor, een storm breekt los, een schip vergaat. De volgende ochtend ‘hangt het tegen de rots als een ziek kind tegen zijn moeder’. Een versplinterde boeg, klapperende zeilen, drijvende tonnetjes in de haven. Om de schade te vergoeden wordt de vuurtorenwachter zeven jaar opgesloten in zijn vuurtoren, deze keer met voldoende lucifers. Lampje moet zeven jaar werken in het donkere huis in de overwoekerde tuin. 

Beeld Annabel Miedema

Pas nadat het verhaal – dat tegelijkertijd gaat over dapper zijn en meer aankunnen dan je denkt – klaar was, begon Schaap aan de illustraties. Wie op haar site kijkt, ziet tekeningen die niet meer in het boek pasten. De cover was het laatste beeld dat ze voor het boek maakte, uiteraard met de vuurtoren en het huisje. Het was een probeersel op een beschadigd stuk karton uit een partij die er al twintig jaar lag. Het was in één keer raak, vonden ze bij de uitgeverij.

Het klinkt als een sprookje en het wás ook een sprookje, zoals het verhaal zich aan haar opdrong en het boek tot stand kwam, zegt de auteur en illustrator, die voor promotiedoeleinden van de Engelse vertaling Lampie and the Children of the Sea onderweg is naar Londen. De roep om een tweede boek wordt steeds luider. Ze werkt er heel hard aan, tussen de Lampje-bedrijven door, maar het gaat deze keer niet vanzelf. 

Die glasheldere beelden die opdoemden terwijl ze aan Lampje werkte: gebeurde dat nog maar een keer.

Beeld Annabel Miedema

Wat Cover Lampje (2017)

Materiaal Gemengde techniek (o.a. acryl, inkt, potlood) op geel karton

Door Annet Schaap, illustrator van ruim tweehonderd kinderboeken

Uitgever Querido, Amsterdam

Bestudeer de voorwerpen (sommige zelfs van alle mogelijke kanten) op deze overzichtspagina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden