Gaudeamus Muziekweek in Utrecht

Een anarchistische collage of een lsd-trip? Nee, de muziek van de toekomst

Nog maar net bekomen van het Festival Oude Muziek, krijgt Utrecht te maken met het de muziek van de toekomst. Op Gaudeamus verzamelen zich nog tot en met zondag muziekminnaars van overal om stukken te horen die nog niemand ooit hoorde.

Uitvoering van Richard Ayres' The Garden, woensdag 5 september in TivoliVredenburg. Beeld Herre Vermeer

Trekt klassieke muziek veel oud en grijs, op de Gaudeamus Muziekweek zie je vooral jonge koppen. Het festival lokt talloze jonge componisten en studenten die er hun muziek kunnen laten horen of voor advies terecht kunnen. 

Maar ‘van componisten, voor componisten’ is Gaudeamus zeker niet. De kleurrijke, huiselijke aankleding van TivoliVredenburg, zitzakken op de vloer, laat zien hoe graag het festival afrekent met het imago dat nog altijd aan avantgarde kleeft: dat van mensen die in sacrale sfeer en met een moeilijke blik naar onbegrijpelijke stukken luisteren.

Ook de keuze van de componist die het openingswerk mocht schrijven, Richard Ayres, is een uitgestoken hand. De Brit, die al jaren in Nederland woont, is van het type dat de Zappaiaanse vraag ‘does humor belong in music?’ met een bescheiden knikje beantwoordt om dan met absurdisme te komen waarbij Monty Python kinderspel is. ‘Het enige dat mij beperkingen oplegt zijn de grenzen van mijn eigen verbeelding’, zegt Ayres.

Wie woensdagavond in de Grote Zaal zijn The Garden hoort, vraagt zich af of er grenzen zijn aan die verbeelding. Het verhaal: een man graaft in zijn tuin naar het midden van de aarde, komt een worm tegen, een fossiel, personages uit Dante. Geen touw aan vast te knopen en dat kun je ook maar beter niet proberen. Ayres noemt het stuk een ‘geannoteerd concert’: tussen de onweerstaanbare visuals van Martha Colburn door, wordt gortdroog commentaar geleverd op de muziek ‘Francesca and Paolo are having an awkward conversation’, lees je als de noten in de barokstand schieten.

Basbariton Joshua Bloom zingt in The Garden van Richard Ayres Beeld Foto: Herre Vermeer

Ayres’ muziek ontspoort nooit, want ze rijdt niet op de rails. Het ene moment hoor je klavecimbel, dan vogeltjes, een verknipte beat en niet te plaatsen elektronische klanken. ASKO/Schönberg en Slagwerk Den Haag maken er een feest van, maar de ster is Joshua Bloom, de bariton die ook hoge countertenorpartijen zingt. Met grote rode knoppen bedient hij zich van voicetransformers.

The Garden voelt soms als een anarchistische collage, soms als het muzikale equivalent van een lsd-trip. Als op tweederde van het stuk de notendichtheid afneemt, ontstaan de eerste afkickverschijnselen. Na afloop barsten Bloom en dirigent Bas Wiegers in lachen uit.

Gaudeamus Muziekweek, t/m 9/9 in Utrecht. The Garden wordt herhaald in het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam (13/9) en op November Music in Theater aan de Parade, Den Bosch (10/11).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.