Reportage Sander Dekker

‘Échte excentriekelingen spelen geen spelletje’, weet fotograaf Sander Dekker

Sander Dekker: ‘Isadora is een Italiaanse kunstenaar die haar lichaam als object gebruikt, meestal naakt. Maar wat ik niet wist, was dat ze ook acrobaat is; het was moeilijk om haar bij te houden terwijl ze zich ongelofelijk lenig door het huis bewoog. Ze sprak weinig Engels, maar ze vertelde het verhaal met haar lichaam.’ Beeld Sander Dekker

Fotograaf Sander Dekker, zelf nogal introvert, heeft veel bewondering voor de excentrieke types die hij op sociale media tegenkomt. Hij zocht ze op – en het klikte.

‘Ik vind het zelf ook nog steeds vreemd: dat mensen zich probleemloos blootgeven aan iemand die ze niet kennen. En dan na anderhalf uur zeggen: groetjes!’

Behalve verwonderd is fotograaf Sander Dekker (39) ook dankbaar. Want alle excentriekelingen die hij de afgelopen zeven jaar overal ter wereld fotografeerde kende hij niet. Ze bleken desondanks bereid om voor hem, in hun eigen huis, te poseren. Het korte contact dat ze van tevoren hadden, liep meestal via Instagram of andere sociale media, waar Dekker ze ook zocht en vond: de energieke buitenbeentjes, de vrije types, de kunstenaars zonder gêne. ‘Vaak dragen mensen op sociale media een masker, maar de echte excentriekelingen doen dat niet. Die spelen geen spelletje.’

En waarom zocht hij dan juist hén? Van Tel Aviv tot Moskou en Marseille? ‘Uit bewondering. En ook omdat ik tegen ze opzag en hoopte dat hun eigenschappen op mij zouden afstralen, al was het maar een beetje. Ik kan zelf best een kluizenaar zijn en als ik mensen niet ken, ben ik toch wat introvert. Maar ik ben mezelf af en toe ook wel zat. En sociale media zijn een veilige manier om daar wat aan te doen, want ik zou op straat nóóit zomaar iemand aanspreken.’

Doordat Dekker zijn modellen pas ontmoette als ze de deur opendeden en de shoot vervolgens verliep zonder vooropgesteld plan, ontstonden vaak onverwachte, energieke beelden, vaak een beetje gek en passend bij de vrijheid van zijn geportretteerden. De serie begon in 2011, toen Dekker met zijn eerste fatsoenlijke camera Amsterdamse paradijsvogels begon te fotograferen. Zijn foto's sloegen aan, een expositie in Walls Gallery in Amsterdam volgde en de voormalig grafisch ontwerper besloot zijn werkterrein uit te breiden naar andere landen. ‘Het waren de hoogtijdagen van sociale media: contact leggen ging nog heel makkelijk en niemand vond het raar als ik ze benaderde. Ik keek bijvoorbeeld welke excentrieke muzikant daar bekend was, welke mensen die allemaal volgden, wie ik daarvan interessant vond en die mensen stuurde ik dan berichten, en als ze niet reageerden, postte ik comments onder hun foto’s. Zoiets kon maanden duren, het lijkt bijna op stalking. Had ik genoeg kandidaten in hetzelfde land, dan boekte ik een ticket.’

Om er zo blanco mogelijk in te gaan, wilde Dekker van tevoren niet te veel contact. ‘Vanaf het moment dat iemand in Moskou, Londen of Berlijn de deur voor me opendeed, maakte ik in anderhalf uur snel en veel foto’s, vaak zonder door de lens te kijken zodat er spannende lijnspellen ontstonden. Op die manier kon ik bovendien drie, vier bezoeken op een dag doen. Zulk eenmalig contact kan misschien oppervlakkig lijken, eigenlijk net als sociale media zelf, maar ik heb er wereldwijd vrienden aan overgehouden. En ja, ik denk dat ik er minder terughoudend door ben geworden, ik breng mijn werk én mezelf meer naar buiten.’

Maar nu is het klaar. Met het afnemende gebruik van Facebook en steeds meer afgeschermde accounts op Instagram zijn mensen een stuk minder sociaal geworden op sociale media, vindt Dekker, en na zo’n driehonderd intensieve bliksembezoeken is de spanning er een beetje af; tijd voor iets nieuws. Er komt wel nog een boek: My name is Sander Dekker 2. ‘Het is een weerspiegeling van de tijdgeest: hoe normaal het is om op sociale media zo veel van jezelf te laten zien, en hoe makkelijk het is, of was, om in contact te komen. Maar ik denk dat mijn foto’s over twintig jaar, als deze vorm van media is verdwenen en we misschien juist hyperprivé zijn geworden, nog interessanter kunnen zijn.’

My name is Sander Dekker 2 is vanaf mei 2020 te koop via mynameissanderdekker.com.

In februari 2020 exposeert Sander Dekker in de Strayfield Gallery in Kopenhagen. In mei volgt een expositie in Torch Gallery in Amsterdam, waar ook zijn boek gepresenteerd wordt.

Cindy (1)

‘‘I fucking love your pictures,’ schreef ze op Instagram, ‘waar kom je vandaan?’ Toen ik ‘Amsterdam’ antwoordde, zei ze: ‘Daar ben ik toevallig morgen.’ We hadden zo’n goede klik dat ze me uitnodigde om een weekend naar haar ouderlijk huis in Marseille te komen voor een shoot.’

Beeld Sander Dekker

Samia

‘Ik ben haar op Instagram tegengekomen. Ze had zo veel energie, ik móést haar gewoon fotograferen. Het bleek dat ze op jonge leeftijd met haar zusje gevlucht is uit Sudan en via een Duitse non in Amerika terecht is gekomen. Ze wilde altijd model worden, in New York was het voor het eerst dat ze die vrijheid had. Ik geloof dat ze nu een zoontje heeft en in de woestijn van Nevada woont.’

Beeld Sander Dekker

Joffrey

‘Een gemeenschappelijke vriend stelde ons aan elkaar voor in Amsterdam. Joffreys vriendelijke, sarcastische en licht narcistische karakter maakte hem meteen apart; de shoot was zo gepland. Als een kind met een kilo suiker op scheurde hij door het huis, het was de kortste succesvolle shoot die ik ooit heb gedaan.’

Beeld Sander Dekker

Jennifer

‘Mijn hoop is altijd dat de foto’s overeenkomen met het karakter van mijn model, en dat is bij Jennifer zeker gelukt. Ze groeide op bij lieve hippie-ouders in het zuiden van Amerika, een omgeving vol racisme en seksisme. Haar vader verkocht stripboeken op vlooienmarkten en Jennifer heeft die liefde voor strips uit de jaren zeventig vol seks, drugs en humor duidelijk geërfd. Ze is geboren met het Ehlers-Danlos-syndroom, meestal een voorbode van een leven in een rolstoel, maar haar vader bracht haar jarenlang naar therapie, regelde braces en toen ze eindelijk kon lopen, bond hij haar rolschaatsen onder, zodat ze voor het eerst zo vrij kon bewegen. Het heeft Jennifer de energieke en creatieve persoon gemaakt die ze nu is, met een donker kantje.’

Beeld Sander Dekker

Sasha

‘Soms is het moeilijk om je van tevoren geen beeld te vormen, vooral met iemand die er zo uitziet. Toen ik uiteindelijk bij Sasha en zijn vrouw Masya thuis in Moskou kwam, waren ze dóódnormaal; een stel dat graag kookt en met hun hondjes op de bank hangt. Hij was een gemoedelijke man, die zich voor de camera niet zo goed een houding kon geven. Waarom zouden alleen vrouwen zichzelf mogen versieren, vond hij: waarom is de bilnaad van een vrouw bijvoorbeeld sexy, en die van een man niet? Met zijn uiterlijk wilde hij mensen gewoon opvrolijken. Toch was het zelfs voor hem, na al die uren bodybuilding, niet veilig om ’s avonds de straat op te gaan in Rusland.’

Beeld Sander Dekker

Berno

‘Op Instagram had ik hem met een gouden tand gezien, hij kwam niet intimiderend over maar interessant, gevoelig bijna. Hij nam me mee naar het huis van zijn oma in Brooklyn, waar hij was opgegroeid. Ze leefde niet meer, zijn spullen lagen overal tussen de hare en aan de muren hingen zijn eigen briefjes met reminders aan hemzelf: keep on going, motherfucker. Maar ook: zorg dat je door de juiste persoon wordt gefotografeerd. Hij bleek zanger te zijn in een K-popband, zijn eerste single is net uit. Als ik een nieuwe foto post, is hij de eerste die hem liket.’

Beeld Sander Dekker

Cindy (2)

‘Hoe al dat bloot erin is gerold, weet ik niet; ik vraag nooit of mensen hun kleren uittrekken, maar ik vind het een eer dat ze zo’n vertrouwen leggen in mij, toch een onbekende. Het gebeurt vaak tijdens de lol van zo’n shoot, als we allerlei gekke dingen proberen. Toch is nog geen tien procent van mijn portretten bloot, maar het zijn wel de foto’s die er vaak uit worden gepikt en worden gerepost. Ach, als dat helpt bij de promotie; prima.’

Beeld Sander Dekker

Daria

‘Toen ik aanbelde bij een appartement in Moskou deed er niemand open. Pas na een uur kwam er een onbekende jongen aan die ook Daria helemaal niet kende; het bleek dat ze een oproepje op Facebook had gedaan om een huis voor onze shoot te vinden. Zelf kwam ze nog een uur te laat omdat de taxichauffeur haar uit de Uber had gezet nadat ze ruzie hadden gekregen, met een muggenbult ter grootte van een tennisbal op haar knie. Ze was net zo vreemd als de naam van haar Instagram-profiel: dasha.akward. Ik vond haar geweldig.’

Beeld Sander Dekker

Diana

‘Het gebeurt vaak dat mensen niet komen opdagen. Ik ga dan altijd heel zuur in mijn Airbnb-appartement zitten mokken en zoek heel Insta af. Soms loont het, zo vond ik Diana in Moskou. Ze bleek een kunstenaar met borderline; heel fragiel maar heel open. Toen ik wegging heb ik een kunstwerk van haar gekocht.’

Beeld Sander Dekker
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden