Nieuws Caravaggio

Echt of niet? ‘Zolder-Caravaggio’ komt op de kunstmarkt

Een echte Caravaggio of een kopie, binnenkort komt het schilderij Judith en Holofernes dat in 2016 in Frankrijk opdook hoe dan ook op de internationale kunstmarkt. 

Judith en Holofernes.

Het was in 2016 groot nieuws in de kunstwereld; nabij de Zuid-Franse stad Toulouse was op een zolder een schilderij gevonden dat gemaakt zou zijn door Michelangelo Merisi (1571-1610) alias Caravaggio. Als het doek inderdaad van de hand van deze Italiaan is, die tot de grootste schilders uit de kunstgeschiedenis wordt gerekend, dan zou het 120 miljoen euro kunnen opbrengen, zo was de schatting.

De Parijse kunsthandelaar die de ongesigneerde Judith en Holofernes namens de anoniem gebleven eigenaar op de internationale kunstmarkt wilde brengen, is ervan overtuigd dat het om een echte Caravaggio gaat. Maar een recent besluit van het Franse ministerie van Cultuur wijst er mogelijk op dat dit toch niet het geval is.

Het doek mocht 2,5 jaar lang Frankrijk niet verlaten doordat het in maart 2016 tot ‘nationale schat’ was bestempeld. Dat had de Franse overheid de tijd gegeven om onderzoek te doen en, indien het een authentiek werk zou zijn, geld bijeen te brengen om het schilderij voor het land te behouden. Deze week werd bekend dat de Franse staat geen bod op het doek doet.

De eigenaar mag Judith en Holofernes nu dus verkopen, ook aan een partij in het buitenland. Niet is bekendgemaakt waarom de Franse overheid van aankoop afziet. Naast onzekerheid over de authenticiteit zou ook de hoge marktwaarde een rol kunnen hebben gespeeld; het budget van de nationale musea in Frankrijk wordt verlaagd en dan zou een dure aankoop politiek onverkoopbaar zijn.

Twee versies

Er zijn aanwijzingen dat Caravaggio twee keer een Judith en Holofernes heeft gemaakt. Een vroege versie hangt in Rome en heeft die stad waarschijnlijk nooit verlaten. Later zou hij zich in Napels nog een keer aan de Bijbelse voorstelling hebben gewaagd: van dat verdwenen origineel bestaat een kopie, die in de Italiaanse havenstad  is te zien en eigendom is van de Italiaanse bank Intesa Sanpaolo. Ook is een brief uit 1607 bewaard gebleven waaruit blijkt dat iemand Caravaggio’s Judith en Holofernes daar te koop heeft zien staan.

De kopie is vermoedelijk geschilderd door de Vlaming Louis Finson, die tussen 1604 en 1612 in de Italiaanse havenstad verbleef. Het schilderij dat op een zolder nabij Toulouse bij toeval is ontdekt (het dak lekte), lijkt sprekend op de naschildering van Finson. Een paar experts zijn daarom van mening dat het origineel na vier eeuwen boven water gekomen is. De meeste kenners vermoeden echter dat het nieuw ontdekte werk ook van de hand van Finson moet zijn. De Vlaming was zeer bedrijvig als Caravaggio-kopiist. Vast staat bijvoorbeeld dat hij een ander doek van de Italiaan meermaals heeft nageschilderd.

Kunstmarkt mag het zeggen

De vraag wie de ‘Zolder-Caravaggio’ heeft geschilderd, mag nu op de kunstmarkt worden beantwoord. Als het schilderij voor een megabedrag wordt verkocht, dan komt er vermoedelijk een bordje met de naam van de Italiaanse meesterschilder naast te hangen. Als het daarentegen voor een zacht prijsje weggaat, dan moet het wel een Finson zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.