Dwepende dweilen en elegante odes

De bewondering voor Bruce Springsteen krijgt religieuze proporties in een bundel verhalen van fans over 'The Boss'. Dichters gaan wat geserreerder los over hun idool Bob Dylan.

Beeld Geoffrey Robinson / HH

Als mannen gaan schrijven over popmuziek, kan het twee kanten op. Of het proza staat strak van de gierende hormonen, of ze veranderen in een dwepende dweil. Leon Verdonschot nodigde 29 schrijvers - onder anderen Gustaaf Peek, Menno Pot en Jan Donkers - uit om te schrijven over de invloed van Bruce Springsteen op hun leven. Wie weinig heeft met Bruce Springsteen, moet Bruce en Ik lezen met een teiltje in de hand. Meters kijken de bewonderaars omhoog naar de man die juist de o zo gewone Amerikaan zonder kapsones representeert; hun aanbidding krijgt religieuze proporties.

Teder en bewonderend

Ach, misschien ben ik afgunstig. Want zoals een man over Bruce praat, zo zou je willen dat hij over jou sprak. Mannen worden zó zacht, teder en bewonderend. Kluun doet eerst nog een beetje afstandelijk en stoer. 'Met Olga, Caroline en Duif ging het uit in de maanden na hun eerste concert. Ik heb het imago dat veel van mijn relaties ten einde kwamen omdat ik weer eens was vreemdgegaan, maar dat is onzin. Ik kan en wil niet samenleven met een vrouw die zeikt als ik die dag weer drie uur Bruce draai.' Een pagina later barst hij brullend in tranen uit als Bruce het podium op komt en stroomt hij over van tederheid.

Frans Timmermans wijst een andere vrouw, Hillary Clinton, op haar plek met een licht vileine anekdote. 'Ik probeer zo kernachtig mogelijk duidelijk te maken wat ik bedoel. 'You know, Hillary, it's like The Boss says, we should 'take care of our own' and people are increasingly worried that we will not be able to take care of our own.' Als de tijd om is, bedankt hij haar voor het gesprek en geeft hij haar en hand. Clintons assistent hoort hij zeggen: 'You know he was quoting Bruce Springsteen, don't you?' Clinton reageert meteen fel: 'Of course I know he quoted Bruce Springsteen!' Om er met een harde lach aan toe te voegen: 'Hey, I'm cool too!'

Bram van Splunteren vergelijkt zijn relatie met Bruce met een huwelijk - Brokeback Mountain is er niets bij. 'Een jaar later, zou je kunnen zeggen dat mijn relatie met Bruce zich gestabiliseerd heeft, en verdiept, zoals dat kennelijk gaat in 'duurzame relaties'. Dat niemand Hem ooit in het echt ontmoet heeft, vergemakkelijkt wellicht de mogelijkheid om op Bruce een ideale supermanversie van zichzelf te projecteren. Nou ja, niemand behalve Mart Smeets dan. Hij zat in een pub in New York doodgemoedereerd met de beste man te kletsen toen het na een half uur pas tot hem doordrong dat dit misschien wel... nee... toch ja... Bruce Springsteen was. Hij vertelde het maar niet aan zijn vrouw.

Beeld Brian Shuel / Getty

Elegant dwepen

Je kunt overigens ook elegant dwepen met pophelden. Dichters gaan ook los als zij hun ster aanbidden, maar de vorm beteugelt de passie. Bijna tachtig dichters gingen in op het verzoek van John Schoorl en Kees 't Hart om een gedicht over het fenomeen Bob Dylan te schrijven. De poëzie is geestig, (Bart Chabot: 'Ik waande me een circusact: eentje uit het groot Russisch of Chinees staatscircus, zoiets, alleen het publiek ontbrak en het applaus') dan weer fraai geserreerd (Wim Brands: 'Laat ik je ten langen leste vertellen over het lied dat/ ik voor je schrijf. Het gaat over een man die/ in een deuropening staat en zich afvraagt/ waarom zij verdween). Dan weer lekkere donkere rock 'n' roll (Rob Schouten: 'Dag in dag uit, niemand die luisterde of last had van mij thuis, ik had/ de wereld grondig vaarwel gezegd/ prikkeldraad gespannen rond m'n hol). Ik hou meer van Bruce dan van Bob, maar ook zonder een overmaat aan liefde voor Dylan bleef deze bundel fier overeind.

En toch. Ik besteed meer woorden aan Bruce - misschien wel omdat ik meer van Bruce houd, maar ook omdat ik ondanks de overdosis dweperij oprecht heb genoten van Bruce en ik. Ik heb de mannen dwepende dweilen genoemd, maar voor de bijdragen van de vrouwen aan Bruce en ik zoek ik een overtreffende trap. De bijdragen van de paar vrouwen in de bundel vormen niet de esthetische hoogtepunten van de bundel - het schoonste stuk, van Jaap Boots die een poging doet om het geheim van Bruce te duiden ('wees de witte gospelman', 'werk hard', 'wees rechtvaardig') staat meteen vooraan -maar onthullen prachtig en zonder gêne hoe diep de impact van Bruce op een mensenleven kan zijn. Anders dan je misschien zou denken, gaat het bij het vrouwelijke dwepen niet om een platte aanbidding van Bruce als vitaal lekker ding. Bruce is vader, therapeut, fantasievriendje, adviseur, schaduwman, deus ex machina en waarzegger.

Grote relatiebesluiten

Een vrouw mag dan misschien concurreren met Bruce, voor een man geldt dat des te meer. Hij die zijn vrouw dagelijks naar The River hoort luisteren, kan vast zijn koffers gaan pakken. Zowel Marianne Zwagerman als Annabel Nanninga nam grote relatie-besluiten op de tonen van The River. Nanninga overpeinst zittend aan de Hudson rivier, met The River op de replay, of zij de beslissing kan nemen om weg te gaan bij haar man. De tekst van Bruce geeft de doorslag: 'Is a dream a lie, if it don't come true, or is it something worse?'

Marianne Zwagerman is met haar partner, met wie ze al twintig jaar samen is, op weg naar een concert van Springsteen in Helsinki. Hij gaat niet mee. Zij luistert naar Bruce. Ze gaan uit elkaar. Later, in een café zit ze met een man die al een week 'als een malle werk van haar maakt'. Komt Bruce ineens uit de speaker. Ze wordt gered door Bruce. 'Stil', beveelt ze de man. 'Bruce wil iets zeggen.' Volgt een tekst over 'secret garden'. 'Wat is de jouwe', wil ze weten. Blijkt hij opgenomen te zijn geweest. Dank, Bruce, die haar redde van een verwarde man.

Bruce, mijn partner en ik: het is een gevaarlijke driehoeksverhouding.

Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden