Background

DWDD duikt vaker op in speelfilms: 'Het maakt je film realistischer'

Doodslag is al de vierde film met een DWDD-scène. Vier regisseurs vertellen waarom ze kozen voor zo'n DWDD-moment in hun film.

Scène uit Vox Populi

De talkshowhost die zichzelf speelt in een film. Internationaal beproefd recept. Jay Leno heeft een heel cv aan filmoptredens op zijn naam staan. In Nederland werkte Paul Witteman mee aan diverse films en series, Unit 13, All Stars, Jiskefet en meer. Maar zijn P&W verliest het als het om filmoptredens gaat dan weer van De wereld draait door.

Doodslag is al de derde film, na Vox Populi en De gelukkige huisvrouw, met een speciaal daarvoor opgenomen, 'echte' DWDD-scène. En als je het semi-DWDD-moment in Alles is liefde meetelt, zijn het er vier.

DWDD is officieel doorgedrongen tot de nationale filmcultuur. Waarom kiezen regisseurs ervoor om bij Matthijs van Nieuwkerk aan tafel te filmen? Niet omdat ze dan eerder uitgenodigd worden om de film te komen promoten. 'Dat is zo'n onzin', zegt Antoinette Beumer (De gelukkige huisvrouw). Ook niet omdat het een leuke gimmick is om Van Nieuwkerk en andere prominenten erbij te hebben, al kan een welgeplaatste cameo een film soms echt goed doen. DWDD komt in films voor als het smeltpunt van het maatschappelijk discours, de show waar meningen worden rondgedraaid en weggevuurd, en roem kan katapulteren, soms, zie Doodslag, met verstrekkende gevolgen.

Én regisseurs gebruiken DWDD om hun film wat extra realisme mee te geven. Matthijs hoort bij ons dagelijks leven in het echte Nederland, dus Matthijs in een film maakt de film realistischer. Een gedachte die volgens Alles is liefde-regisseur Joram Lürsen niet klopt. Zit je midden in het filmverhaal, wordt de filmwerkelijkheid opeens onderuit gehaald door een scène uit de werkelijkheid. Dat is juist onrealistisch, want het haalt je uit het verhaal. Daarom nam Lürsen een DWDD-scène met Hans Kesting op, in plaats van met Matthijs van Nieuwkerk.

Alles is liefde (2007), Joram Lürsen
De scène: In Alles is liefde wordt een zwerverachtige figuur na het plotselinge overlijden van de officiële Sinterklaas tot nieuwe Sint gebombardeerd. Hij is er te cynisch voor, 'goedheiligman, m'n hol', maar juist zijn gebrom zorgt voor een mediahype. In de semi-DWDD-scène beleeft hij het toppunt van zijn roem als antiheld.

Joram Lürsen: 'Het is de taak van een regisseur om een wereld te scheppen die is afgeleid van de wereld zoals mensen die kennen, maar toch wezenlijk anders is. 'Opgetild realisme' noem ik dat. Zo heb ik voor Alles is Liefde een scène gedraaid in de DWDD-studio, maar ik liet de presentator door een acteur spelen. Het decor is ook wat meer 'goud' gemaakt, maar je ziet nog wel duidelijk aan welk programma het refereert.

'Ik denk dat kijkers afgeleid worden van de filmwereld die je als regisseur zo zorgvuldig hebt gecreëerd, als ze opeens in de 'echte' DWDD terechtkomen. Je ziet dat die gecreëerde wereld nep is, en raakt daardoor uit het verhaal. Daar komt bij dat de echte Matthijs op zijn best de echte Matthijs speelt. Maar iets wat dramatisch moet zijn, of grappig, kan toch beter gespeeld worden door een acteur.'

Vox Populi(2008), Eddy Terstall
De scène: Film met vooruitziende blik (bedacht in 2003) over de linkserige politicus Jos Fransen (Tom Jansen). Hij krijgt een schoonzoon uit een volkse familie, en verrechtst in razendsnel tempo, gesteund door de media die het links-rechts-debat nog eens extra opkloppen en opschuimen. Fransen/Jansen is gast in Rondom tien, het Journaal, Pauw & Witteman en De wereld draait door, waar hij, geflankeerd door tafeldame Fréderique Spigt, vurig debatteert met zijn politieke opponenten.

Eddy Terstall: 'P&W en DWDD zijn iconische programma's. En ik vond het belangrijk dat het Umfeld van de politici de echte, herkenbare, Nederlandse wereld moest zijn. Je vraagt al van de kijker om zich in te leven in acteurs die politici spelen, maar dan moet de rest zo geloofwaardig mogelijk zijn. Als het in een film over voetbal gaat, dan gaat het toch over Ajax, niet over FC Vooruit?'

De gelukkige huisvrouw(2010), Antoinette Beumer
De scène: Lea Meijer (Carice van Houten) raakt na een helse bevalling in een psychose en ziet dingen die er niet zijn. Op een doorwaakte nacht pikt ze een herhaling mee van De wereld draait door, waarin 'een schitterende ode aan Pater Lea', verspreking van Matthijs van Nieuwkerk, 'eh Pater Leo', wordt besproken. Hij kijkt even diep in de camera. Een teken, een geheime boodschap! Lea is er zeker van.

Antoinette Beumer: 'We hebben nóg een DWDD-scène opgenomen, waarin Lea's zus bij Matthijs aan tafel zit, en daar nogal expliciet vertelt hoe Lea is uitgescheurd. Die hebben we geschrapt. Kill your darlings.

'Ik wilde met de film laten zien dat gekte iedereen kan overkomen, daarom moest de tv-show waar Lea naar kijkt, een programma dichtbij zijn, één waar we allemaal naar kijken. DWDD is dan net toegankelijker, laagdrempeliger dan P&W.

'Ik koos voor de 'echte' Wereld draait door omdat de film er al over gaat hoe dicht realiteit en gekte naast elkaar liggen. Daarom wilde ik de realiteit zo veel mogelijk als de realiteit neerzetten, en niet nog eens een fictieve talkshow toevoegen, begrijp je?'

Doodslag (2012), Pieter Kuijpers
e scène: Ambulancebroeder Max (Theo Maassen) is, toen hij in een comedyclub een flauwgevallen meisje probeerde te helpen, enorm voor schut gezet. Daar is een filmpje van gemaakt, waar 's lands bekendste cabaretier Felix (Gijs Scholten van Aschat) over grapt als tafelheer in DWDD. Felix roept de 'Grote Vriendelijke Reus' Max op om de volgende keer flink van zich af te slaan. Dat gebeurt, met dodelijk gevolg. En daar wordt dan in een tweede en derde DWDD-moment over doorgepraat met Geweten Arie Boomsma, die vindt dat Felix de ambulancebroeder nooit zo had mogen opjutten.

Pieter Kuijpers: 'De wereld draait door is in de film het iconische televisiepodium voor de (opvallende) vrije meningsuiting. Ik vind het bijzonder stoer van DWDD om zichzelf min of meer ter discussie te stellen in deze fictieve omgeving. Doodslag is fictie, maar moet zo realistisch mogelijk voelen. Daarom koos ik voor de 'echte' DWDD om die illusie op te roepen. Waarom niet bij P&W? Omdat DWDD hét programma is van deze tijd: een combinatie van tv, twitter en een glossy-magazine. P&W is veel traditioneler en heeft meer ruimte voor nuancering. DWDD is van de oneliners.'

 De wereld draait door is in de film het iconische televisiepodium voor de (opvallende) vrije meningsuiting  
Pieter Kuijpers
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.