Opinie Mode en klimaat

Duizenden ontwerpers, modellen, modejagers en influencers vliegen de ­wereld over

In Stockholm werd de Fashion Week onlangs geannuleerd. Want: niet duurzaam. Wereldwijd is er steeds meer aandacht voor de vervuiling die de mode-industrie veroorzaakt.

Dansende modellen tijdens de Fashion Week in New York. Beeld Reuters

Het zijn weer Fashionweek-weken. Het rondreizende circus van modeweek-­evenementen waarbij modeontwerpers hun nieuwe creaties presenteren en fashionista’s op zoek gaan naar inspiratie voor hun nieuwe look en de trends die het komende seizoen beïnvloeden. Dezer dagen is New York aan de beurt, vanaf volgende week volgen de modehoofdsteden Londen, Milaan en Parijs.

Tijdens de Fashion Weeks zijn de waanzinnigste shows te zien, op de hipste plekken, waarvoor alles uit de kast wordt getrokken. Maar niet iedereen is er even blij mee. Vooral vanwege de negatieve impact die deze modefeestjes op het milieu en de duurzaamheid hebben.

Ga maar na: duizenden ontwerpers, modellen, modejagers en influencers vliegen de ­wereld over om ­samen de nieuwe ­modecollecties te bewonderen. En die ene spectaculaire show op de catwalk, maandenlang minutieus voorbereid, is een uur later even spectaculair als het om afval gaat. Containers vol weggegooide kledingstukken, persmappen en bloemen.

Vervuilendst

Al langer is bekend dat de mode-industrie een van de vervuilendste van de wereld is. Het blad Vice meldde ­onlangs dat de Ellen MacArthur Foundation heeft becijferd dat minder dan 1 procent van de kleding wordt gerecycled. Dat de uitstoot van broeikasgassen van de mode-industrie groter is dan alle internationale scheep- en luchtvaart samen. En dat elke seconde het equivalent van een vrachtwagen vol kleding ergens wordt gedumpt of verbrand. Ook leidt het wassen van kleding elk jaar tot een half miljoen ton aan microvezels in de oceaan – vergelijkbaar met meer dan 50 miljard plastic flessen.

Dat weten ze in de mode-industrie natuurlijk ook wel. Duurzaamheid is het toverwoord in de mode en veel modebedrijven beloven tegenwoordig hun werkwijze milieuvriendelijker te maken. Volgens Global Fashion Agenda heeft echter de helft van de mode-industrie ‘nog geen enkele actie op het gebied van duurzaamheid ondernomen’ of kunnen deze inspanningen ‘worden teruggebracht tot zelfgenoegzame marketing om de ­eigen verkoop en het eigen imago te verbeteren’.

De vraag is of de inspanningen van de modebedrijven die wel begaan zijn met de branden in de Amazone en de smeltende ijskappen in Antarctica teniet worden gedaan door de ­Fashion Weeks. De modeweken van de Grote Vier (New York, Londen, Milaan en Parijs), maar ook tientallen andere, minder aansprekende modeweken in de wereld zijn tenslotte de aanjagers van consumptie. En nog meer kleding is nog meer druk op het nu al wankele klimaat.

Geen invloed

Toch lijkt dat geen invloed te hebben op modeshows en de modeweken. Integendeel, merkt Quartzy op. Er worden juist steeds meer Fashion Weeks georganiseerd. ‘Modemerken voegen shows toe aan hun traditionele lente- en herfstaanbod. Labels en ontwerpers nemen gretig deel aan deze shows vanwege het prestige en de exposure die deze hen opleveren.’

Tijd voor radicale maatregelen dus. Zo besloot het Swedish Fashion Council eind vorige maand dat de Stockholm Fashion Week, waar de nieuwe collecties van Scandinavische merken zouden worden gepresenteerd, te ­annuleren. De organisatie kwam, bij monde van ceo Jennie Rosén, tot de conclusie dat de modeweek ‘niet aan de gewenste duurzaamheidseisen voldoet en toe is aan een vernieuwd concept’.

Afstand nemen van de traditionele Fashion Week was een moeilijke maar weloverwogen beslissing, aldus Rosén in het Britse stijlmagazine Dazed. ‘We moeten het verleden achter ons laten en een nieuw platform stimuleren dat relevanter is voor de mode-­industrie van vandaag. Hierdoor kunnen we ons aanpassen aan nieuwe duurzaamheidsdoelen en nieuwe standaarden voor de mode-industrie bewerkstelligen.’

Hoe die Zweedse plannen eruit zullen zien? Het is nog even gissen. Feit is dat er een nieuwe Stockholm Fashion Week gaat komen. Zonder twijfel duurzamer en mogelijk zelfs vriendelijker voor mens , dier én natuur.

Wat dat aangaat zijn elders in de wereld al modeweken die hebben ingezet op duurzame materialen als reactie op de fast fashion-industrie. Zo staat begin oktober de vijfde editie van de Dutch Sustainable Fashion Week op het programma. En zal Los Angeles, na de wereldprimeur eerder dit jaar, opnieuw het decor zijn van de Vegan Fashion Week. Een modeweek waarin kledingstukken van diervrije ontwerpers worden getoond, plantaardige cocktails geserveerd en de ­milieuvriendelijke maatregelen – bijvoorbeeld voor insecten eetbare draagtassen – indrukwekkend zijn.

Britse actiegroep

Maar ook dat lijkt voor Extinction Rebellion niet voldoende. De Britse actiegroep gaat een stap verder en pleit voor de totale afschaffing van de Fashion Week. Leden van de actiegroep hebben al acties aangekondigd tijdens de komende modeweek van Londen. Nee, catwalks zullen ze niet bestormen. Wel wegblokkades opwerpen waardoor ontwerpers, modellen, pers en publiek niet zomaar van catwalkshow naar catwalkshow zullen kunnen reizen.

In glamourblad Vogue verklaart Extinction Rebellion zijn revolutionaire standpunt: ‘Mode moet een culturele bepaler van onze tijd zijn, toch houdt de industrie nog altijd vast aan een archaïsch systeem van seizoensgebonden mode, waarmee extra druk wordt gelegd op het creëren van nieuwe mode uit nieuwe materialen. De bijbehorende broeikasgassen en schadelijke culturele impact van de Fashion Week is iets wat onze planeet zich niet kan veroorloven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden