'Duitse tv-komiek ondergedoken om Erdogan-rel'

De Duitse televisiekomiek Jan Böhmermann is dinsdag uit angst voor boze aanhangers van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan ondergedoken en staat onder politiebescherming. Dat meldt het Duitse opinieblad Focus op zijn website.

Beeld uit de video waarin Böhmermann zijn lasterdicht voordraagt. De video is offline gehaald. Beeld ZDF
Beeld uit de video waarin Böhmermann zijn lasterdicht voordraagt. De video is offline gehaald.Beeld ZDF

Böhmermann laat de volgende aflevering van Neo Magazin Royal, zijn satirische tv-programma op de publieke omroep ZDF, in overleg met de productiemaatschappij voorlopig op de plank liggen.

De komiek doet dat naar aanleiding van het satirische 'hekeldicht' op de Turkse president Erdogan, dat cabaretier Jan Böhmermann op de Duitse televisie heeft voorgedragen. Erdogan voelt zich hierdoor beledigd en heeft de Duitse justitie opgeroepen om Böhermann te vervolgen.

Merkel

De kwestie bracht de Duitse bondskanselier Merkel en haar regering in een pijnlijke spagaat tussen het verdedigen van de vrijheid van meningsuiting en het onderhouden van goede banden met Turkije, voor het stelpen van de vluchtelingenstroom onontbeerlijk.

Merkel liet dinsdag weten dat de kwestie-Böhermann los staat van het vinden van een oplossing in de vluchtelingencrisis. Ook wees ze op de vrijheden die in Duitsland zijn verankerd in de grondwet.

'Ik wil benadrukken wat gisteren ook al is benadrukt', aldus Merkel. We hebben fundamentele waarden in onze grondwet en een daarvan is Artikel 5, wat staat voor de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van wetenschap en natuurlijk ook artistieke vrijheid.'

Volgens de bondskanselier bestudeert Duitsland het verzoek nauwgezet en zal het over een paar dagen met een oordeel komen.

De Turkse vicepremier Numan Kurtulmus noemde het gedicht dinsdag tegenover de Duitse zender ARD 'een misdaad tegen de menselijkheid'.

Verschillende Duitse ministeries onderzoeken nu of ze de cabaretier inderdaad zullen laten vervolgen door het Openbaar Ministerie. In dat geval gaat het erom vast te stellen of Böhmermann schuldig is. Het ministerie van Justitie is niet van plan hem te veroordelen.

(Tekst loopt door onder de foto)

null Beeld reuters
Beeld reuters

Lees ook: Kan Merkel struikelen over een grap?

Caberetier Jan Böhmermann is ondergedoken na de woedeaanval van de Turkse president Erdogan, doelwit van zijn spot. Bondskanselier Merkel werkt zich in de nesten met de affaire. (+)

null Beeld STR
Beeld STR

Paragraaf 103f

De Duitse raadsman van Erdogan wil alle rechtsmiddelen benutten om Erdogans recht te halen. Dat zei advocaat Michael-Hubertus von Sprenger, die Erdogan bijstaat bij diens aangifte tegen Böhmermann, dinsdagavond tegen de Duitse omroep ZDF. De Turkse president 'hoopt dat de betrokkene bestraft wordt en het ook in de toekomst uit zijn hoofd laat zoiets nog eens te doen', zei Von Sprenger.

De advocaat rekent niet op een zware straf voor Böhmermann, maar wel 'een die hem op het rechte pad kan terugbrengen om de satire te beoefenen en niet de onbeschofte belediging'.De paragraaf op basis waarvan Böhmermann strafbaar zou kunnen blijken, is 103f in het Duitse wetboek van strafrecht, die het beledigen van een buitenlands staatshoofd verbiedt. De laatste keer dat het artikel werd gebruikt, was in 1967, toen leden van het linkse studentenprotest werden bestraft voor hun scheldkanonnades op de Sjah van Iran.

De vermeende strafbaarheid van Böhmermann splijt het hele land. In een internetpetitie kreeg de cabaretier steun van 300 duizend Duitsers en ook Bild Zeitung nam het voor hem op. Maar het ZDF zelf haalde het flimpje van zijn website en van YouTube af omdat het 'niet aan de kwaliteitseisen voldoet die de zender aan satire stelt.' Veel andere media volgden dat voorbeeld.

'Domme zak, laf en bekrompen'

'Domme zak, laf en bekrompen, is Erdogan de president', las Böhmermann op 31 maart voor in Neo Magazine Royal, een satirisch tv-programma op de publieke omroep ZDF. De 35-jarige cabaretier zat voor een grote Turkse vlag, in het pak en met uitgestreken gezicht, zoals Erdogan zelf tijdens persconferenties. Zijn stemgeluid was plechtig en monotoon, zoals dat van een kind dat een sinterklaasgedicht voordraagt:

'Het meest houdt hij van geiten neuken en minderheden onderdrukken, Koerden trappen, Christenen rammen. En 's avonds in plaats van slapen, orale seks met duizend schapen.' (de video is offline gehaald, maar de volledige tekst staat hier)

'Erdowie, Erdowo, Erdogan'

Het is de tweede keer in korte tijd dat Erdogan valt over een uitzending op de Duitse televisie. Op 17 maart werd de clip 'Erdowie, Erdowo, Erdogan' uitgezonden via de publieke omroep ARD als onderdeel van het programma extra 3, dat door de regionale publieke omroep NDR wordt gemaakt. Het lied is een satirische parodie op Nena's meezinger Irgendwie, Irgendwo, Irgendwann. Het origineel gaat over de liefde, de parodie gaat over fraude en geweld tegen minderheden en het gebrek aan persvrijheid, oftewel: de manier waarop Erdogan Turkije regeert.

De Turkse president wilde het lied verbieden, omdat hij zich erdoor beledigd voelt. De Duitse ambassadeur werd in Erdogans residentie ontbonden. Hij heeft daar waarschijnlijk moeten uitleggen dat dat wat de Turkse staatshoofd wilde in Duitsland niet eens kon - vanwege de persvrijheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden