reportage Helene Fischer

Duitse schlagerkoningin Helene Fischer laat ook Nederlandse fans ademloos

Helene Fischer in het Gelredome in Arnhem. Beeld Arie Kievit

Het Duitse schlagerfenomeen Helene Fischer trad zaterdag op in een uitverkocht Gelredome in Arnhem. Een blikkerig afgesteld bandgeluid, maar ook visueel spektakel, goede zang en zelfs wat maatschappelijk engagement. 

Even leek het erop dat Helene Fischer – de grootste popster van Duitsland – Nederland opnieuw zou overslaan tijdens haar tournee deze zomer. Op het programma stonden 72 concerten in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, voor in totaal een slordige miljoen bezoekers. Maar Nederlandse fans moesten de grens over om de 34-jarige vedette te zien.

Het is ook moeilijk in te schatten hoe populair het fenomeen Fischer is in Nederland. Ze verkocht 15 miljoen platen, maar haar meest recente album Helene Fischer (2017) haalde niet eens de top-5, en een Top 40 hit heeft ze hier ook niet gehad. Haar bekendste liedje Atemlos Durch Die Nacht (2013) werd een verplicht nummer op elk après-skifeestje, maar daarmee krijg je nog geen sporthal vol. Pas in april dit jaar maakte concertorganisator Greenhouse Talent bekend dat de Duitse schlagerkoningin alsnog naar Nederland zou komen. En wat gebeurde? De 26 duizend kaartjes voor het Arnhemse Gelredome voor afgelopen zaterdag vlogen weg. Dat is op z’n minst opmerkelijk, want de schlagermuziek van Fischer wordt hier bepaald niet opgedrongen aan muziekliefhebbers. Grote Nederlandse media laten dit genre sinds jaar en dag links liggen. De jaren dat de door Harry Thomas in Kerkrade georganiseerde schlagerfestivals op de Nederlandse tv waren te zien waren, liggen ver achter ons.

Maar de bezoekers zaterdag in de Gelredome blijken gemiddeld oud genoeg om zich die shows goed te kunnen herinneren. Sindsdien zijn ze voor hun behoefte aan zorgeloze schlagers noodgedwongen uitgeweken naar bijvoorbeeld de grote Duitse tv-shows. Zo hebben ze de opkomst van de in Siberië geboren Fischer op de voet kunnen volgen. En gewacht tot het moment kwam dat Helene Fischer Nederland zou aandoen.

De zangeres zelf blijkt zaterdag minstens zo gelukkig met haar optreden. Alleen weet ze even niet in welke taal ze het publiek moet toespreken. Engels? Nee, slechts een enkeling steekt de hand op. Duits dan? Ja, graag. De zaal loeit van bekoring. Het eerste moment waarop iedereen even de adem inhoudt is dan al geweest. Tijdens het openingsnummer Nur Mit Dir is de zangeres als een volleerd trapezewerker naar beneden gezakt – het eerste van talrijke acrobatische hoogstandjes. Behalve als zangeres profileert Fischer zich ook als atletisch circusartieste, bijgestaan door twintig professionele acrobaten.

Fischer opende de show in Arnhem met het nummer Nur mit Dir. Beeld Arie Kievit

Het doet je hart bijna stilstaan als ze tijdens Herzbeben hangend aan een touw hoog in de lucht een pas de deux uitvoert. Dat ze al draaiend en zwierend gewoon blijft zingen, is een mirakel. Denk je dat vrouwelijke supersterren als Madonna, Lady Gaga, Rihanna en Beyoncé alles aan zinnenprikkelende choreografie wel hebben laten zien, doet Helene Fischer er een dikke schep bovenop. En allemaal alsof het de gewoonste zaak van de wereld is dat een zangeres door de lucht zeilt, terwijl ze haar liedjes ook nog eens erg goed blijft zingen.

Ongepolijste, natuurlijke stem

Er valt best iets aan te merken op het veel te blikkerig afgestelde bandgeluid en de potsierlijke gitaarsolo’s als de zangeres even op adem moet komen. Maar Fischer zingt luid en krachtig, met die ongepolijste natuurlijke stem van de plaat. Het is geen zangeres die de noten van een liedje zo lang mogelijk wil aanhouden. De zogeheten belting-techniek waarmee Glennis Grace nu in Amerika succes boekt, is haar vreemd. Wel kan ze ingehouden een mooi, smachtend liedje als Schmetterling zingen waarin even een country-snik doorklinkt.

Natuurlijk is er ook het uitgelaten hos-repertoire dat schlagers eigen is, maar dat verwordt bij Fischer nooit tot camp. Zeker, er wordt meegedeind en een beetje met de armen gezwaaid, maar naar Helene Fischer komt iedereen toch vooral om te genieten van het visuele spektakel en de liedjes waarin de wereld heel klein en overzichtelijk blijft. In de voor Fischer geschreven liedjes is er een ‘ik’ die verlangt naar ‘jij alleen’ en die jij is nooit ver weg – laat staan onbereikbaar. De boze buitenwereld wordt door Fischer buiten haar repertoire gehouden.

Beeld Arie Kievit

In eigen land heeft haar dat kritiek opgeleverd. Ze zou met haar a-politieke houding te nadrukkelijk bijdragen aan een ‘helenefischeriserende’ samenleving waarin oppervlakkig commercieel entertainment het hoogste goed zou zijn. Voor velen was het dan ook schrikken toen Fischer onlangs in Berlijn het concert even stillegde om zich uit te spreken tegen het door vreemdelingenhaat gedreven geweld in Chemnitz. Voor het eerst hoorde men de superster praten over actuele problemen – en dat doet ze in Arnhem in iets mildere vorm opnieuw. Voordat ze Wir Brechen Das Schweigen inzet, houdt ze een kort pleidooi voor naastenliefde, ongeacht sekse, religie of huidskleur.

Er wordt hard voor geklapt. De louter witte mannen en vrouwen in de Gelredome zijn dan ook meer broos dan boos. Ze hebben eindelijk hun heldin live aan het werk gezien. Een visueel spektakel dat na drieënhalf uur alleen maar kan worden afgesloten met Fischers bekendste liedje Atemlos Durch Die Nacht.   

Schaamteloos commercieel, maar symbool voor een harmonieus Duitsland 

Zangeres Helene Fischer is mateloos populair in Duitsland. Neutraliteit lijkt haar geheim te zijn. Ze voorziet in de behoefte aan een grote gelijkmaker, aan harmonie en zorgeloosheid. In de aanloop naar de Duitse verkiezingen vorig jaar september, schreef correspondent Sterre Lindhout dit uitgebreide profiel. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.