Duitse komedie Toni Erdmann verovert Europese Filmprijzen

In Cannes werd Toni Erdmann nog over het hoofd gezien, in het Poolse Wroclaw werd die omissie rechtgezet. Regisseur Maren Ade won in vijf categorieën en vooral als 'eerste vrouw met beste film'.

Regiseur Maren Ade van Toni Erdmann. Beeld ap

'Ik hield er rekening mee dat ik niks zou winnen', zegt Maren Ade na afloop van de 29ste editie van het Europese filmgala. Bij elke andere regisseur zou je dat niet geloven, bij de 39-jarige Duitse wel. Ze klinkt ernstig, waarlijk overrompeld. Het zal te maken hebben met het Cannes Filmfestival, waar haar komedie Toni Erdmann afgelopen mei weliswaar furore maakte, maar over het hoofd werd gezien door de jury.

Zo bezien werd er door de stemmers van de Europese Film Academy iets rechtgezet, zaterdagavond in het Poolse Wroclaw, als culturele hoofdstad dit jaar de galalocatie. In een sterk jaar voor de Europese cinema gingen vijf awards (beste film, regie, script, acteur én actrice) naar Toni Erdmann. Ade schreef daarmee geschiedenis, want het was de eerste keer dat een vrouwelijke regisseur wint in de categorie beste film.

Medegenomineerden Elle, I, Daniel Blake, Room en Julieta wonnen niets.

Recensie

Dat een film zo grillig, uniek en onvoorspelbaar kan zijn, is een verademing. Onze recensent gaf Toni Erdmann vijf sterren.

Peter Simonischek) op onorthodoxe wijze het contact te herstellen met zijn overwerkte expatdochter (de Duitse Sandra Hüller). De film is een waagstuk. Niet enkel vanwege de duur, ook vanwege de fabelachtige manier waarop scenarist en regisseur Ade slapstick afwisselt met emotie. Toni Erdmann beleven in een volle bioscoop is dan ook volstrekt anders dan op de bank, thuis. Het is een film over een veranderende relatie tussen ouder en dochter, en ook over twee wereldbeelden: de idealistische naoorlogse generatie tegenover de dertigers van nu, die zich handhaven in een door werk en status bepaalde wereld.

Ade droeg de overwinning op aan haar eigen vader, die met zijn situatiegebonden grappen en afwijkende gevoel voor humor een van de inspiratiebronnen was voor haar film. Actrice Hadewych Minis, die in Toni Erdmann een bijrol speelt als expatvriendin, was aanwezig bij de uitreiking. Vooraf waren de kansen hoog ingeschat in de categorie beste actrice voor Isabelle Huppert, die in de VS de ene na de andere prijs wint voor Elle. Net als regisseur Paul Verhoeven (genomineerd voor beste film en regie) reisde de Franse actrice niet af naar Polen.

De Duitse acteur Thomas Wlaschihy overhandigt een award aan de Zweed Hannes Holm. Beeld epa

Nederlands succes was er ook in de categorie beste korte film. Thomas Vroege, Floor van der Meulen en de Syrische fotograaf Issa Touma wonnen met hun documentaire 9 Days - From my Window in Aleppo, gemaakt voor journalistiek platform De Correspondent. Touma filmde in 2012 vanuit zijn raam de eerste dagen van de opstand in de Syrische stad.Nederlandse regisseurs waren dit jaar opmerkelijk sterk vertegenwoordigd, met onder meer nominaties voor Michaël Dudok de Wits animatiefilm The Red Turtle, de documentaire A Family Affairvan Tom Fassaert en de korte animatiefilm Edmond van Nina Gantz.

De uitreiking in Wroclaw was ietwat beladen: de locatie werd gekozen vóór de verkiezingen in 2015; sindsdien legt de conservatief rechtse en nationalistische Poolse regering de kunst- en filmwereld aan banden. De burgemeester van de stad, lid van een oppositiepartij, nam in zijn openingswoord op het gala nadrukkelijk stelling: het door Europa 'golvende' nationalisme was 'stinkend zweet'. Eerder op de dag waarschuwde de genomineerde Britse regisseur enactivist Ken Loach (I, Daniel Blake) in een speech al dat 'de barbaren voor de poorten staan'. En: 'Wat doen we als iemand radeloos om hulp roept?', vroeg cineast Gianfranco Rosi zich af in zijn dankwoord. De Italiaan won de award voor beste documentaire met Fuocoammare, zijn film over de bewoners van Lampedusa en de drenkelingen voor de kust. De Nederlandse producent Leontine Petit van Lemming Film (o.a. Heli, The Lobster) won de Europese coproductieprijs en riep filmmakers op zich nóg meer in te zetten voor Europa.

De makers van Toni Erdmann. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden