Review

Drive: De kijker zit ín de auto

Superieure dreiging in combinatie met excessief geweld, en acteurs die zorgen voor de verfijning.

Een goede filmachtervolging moet je in je buik voelen. Geluid speelt daarbij een voorname rol; donker geronk van onder de motorkap, gierende banden. Minstens zo belangrijk, wanneer het de filmmakers te doen is een gevoel van dreiging op te wekken: dat de manoeuvres voorstelbaar zijn, en niet tot in het absurde worden opgerekt.

De eerste tien minuten van Drive mogen tot de beste van het genre worden gerekend. We volgen het naamloze hoofdpersonage (Ryan Gosling), gestoken in zilveren jas met schorpioenopdruk, kauwend op een tandenstoker. Chauffeur is hij, voor overvallers. De beste in zijn vak, dus hij kan zich wat excentriek gedrag permitteren.

Kat en muisspel

Maximaal vijf minuten wachten, een seconde later is hij weg. En verwacht niet dat hij een woord met de inzittenden wisselt. Los Angeles is zijn werkgebied, en zodra de patrouillerende politie zijn Chevy Impala in het vizier krijgt, ontstaat een kat en muisspel, waarbij juist de rustmomenten de spanning verhogen. Even de lichten doven en inparkeren, of schuilen onder een viaduct voor de politiehelikopter. De Deen Nicolas Winding Refn (Bronson, Valhalla Rising), bezig aan zijn eerste Hollywoodavontuur, brengt het subliem in beeld. Een fysieke ervaring, waarbij mens en machine één worden - de kijker zit ín de auto.

Drive ging afgelopen mei in wereldpremière in de competitie van het Cannes Filmfestvial. Vooraf werd de film daar als vreemde eend in de bijt beschouwd; te weinig artistiek verantwoord. Maar zowel de critici als het publiek omarmden Drive en de jury, onder leiding van Robert De Niro, bekroonde Refn met de prijs voor beste regie. De Deen stopte zijn film vol met verwijzingen naar de filmwereld - de hoofdpersoon is in het dagelijks leven stuntcoureur in Hollywood - en met hommages aan films uit de jaren zestig en zeventig. De stilering is die van de betere videoclip: elektronische jaren tachtig muziek, vertraagde beelden, afwijkende kaders.

Kroonprins

Gosling, een van Hollywoods kroonprinsen, toont zich bedreven in het monotone spel; zijn chauffeur is een klassiek stoïcijnse held, in de traditie van Clint Eastwood en Steve McQueen. Niks kan hem van slag brengen, behalve - uiteraard - een vrouw. Irene (Carey Mulligan) heet ze, de mooie, kwetsbare buurvrouw die toe is aan een sterke man.

Jammer alleen dat haar echtgenoot bijna vrijkomt uit de gevangenis. Zo kondigt de geweldsspiraal zich aan, waarbij Refn met zichtbaar genot filmclichés uitvent; de laatste klus, de zak maffiageld. Alles aan Drive is excessief: de romantiek, het geweld, de esthetiek. Refn weet het groteske te combineren met verfijnd spel van zijn acteurs, waardoor de personages oprechter overkomen dan de B-filmomlijsting suggereert - een mooi contrast. De meer rechttoe, rechtaan ontknoping mist wat van de eerdere sprankeling. Maar wat Drive ook verliest, glans is het niet.

In de Volkskrant van vandaag een interview met Nicolas Winding Refn, regisseur van Drive.


Alle filmrecensies uit de Volkskrant zijn, zoals elke donderdag, hier te vinden.

Ryan Gosling in Drive.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden