Drieluik voor de vredelievendheid

Met '3 Feet High And Rising' trok De La Soul in 1989 meteen de aandacht. Door de zachtaardige aanpak werd het raptrio al gauw de 'hippies van de hiphop' genoemd....

EN DAN valt de muziek stil, zomaar ineens. Verwarring alom, en vragende blikken: wat nu? Als dj Mase zijn platen inpakt en van het podium stapt, is één ding zeker: De La Soul moet stoppen. MTV-party of niet, 's avonds na twaalven moet het op het strand van Cannes stil zijn. Maar dat was de organisatie van het concert, MTV dus, even vergeten. Geen nood, de filmploeg heeft genoeg materiaal om de kijkers thuis een glimp te laten zien van de 'nieuwe' De La Soul, die nu op wereldtournee is.

De afloop mag een sisser zijn, De La Soul weet nog steeds hoe een feestje te bouwen. Als het drietal zich even later aan de vloedlijn onder het publiek mengt, halen ze laconiek de schouders op. 'We hebben in elk geval kunnen laten zien dat De La Soul nog altijd rockt!', zegt Mase. Hij is de forste van het stel, degene die zich op het podium tot de gangmaker ontpopt met zijn brede lach.

Het is lang rustig geweest rond David Jolicoeur ('Dave'), Kelvin Mercer ('Posdnuos') en Vincent Mason ('Mase'). Eigenlijk is De La Soul nog altijd de groep van 3 Feet High And Rising, het debuut uit 1989. Uit die tijd stamt ook de klassieker Me, Myself and I, waarmee het raptrio in Cannes uitbundig wordt ontvangen. De jochies van toen, met jeugdpuistjes en babyvet vereeuwigd op de hoes van die roemruchte plaat, zijn met moeite terug te vinden in deze volwassen kerels. Old skool zijn ze, rappers van een vorige generatie. En ze zijn terug - voor zover dat nog niet duidelijk was.

Hun nieuwe cd heet Art Official Intelligence: Mosaic Thump. Een woordspeling die typerend is voor De La Soul. Dat het een intelligente groep was, wisten we al, en kunst: waarom niet? De muzikale collage van sounds en samples, vooruit, een mozaïek. En thump slaat op het stampende ritme. Een echt party-album, zegt Dave. 'Muziek om op te dansen, met vette beats en stevige grooves.' En niet te vergeten een hoop extra stemmen van gasten als de Beastie Boys en Chaka Khan, die de raps van Pos en Dave mooi aanvullen.

Art Official Intelligence: Mosaic Thump is het eerste deel van een drieluik, waarvan de andere delen later dit jaar moeten verschijnen. Jazeker, ze halen zich heel wat op de hals met zo'n project, erkent Dave. Eigenlijk was het begonnen als een geintje. 'Er waren de laatste tijd veel rapgroepen die dubbelalbums uitbrachten. Dus vonden wij dat we een driedubbelalbum moesten maken.'

Maar toen ze eenmaal met het idee gingen spelen, was er al gauw geen houden meer aan. Deel twee van de trilogie zal worden gevuld met message-raps, raps met een boodschap, in de traditie van The Message van Grandmaster Flash. En het derde deel komt helemaal op naam van Mase, wiens vocale rol nu beperkt blijft tot een anekdote over een vechtpartij na een optreden in Duitsland. Them punk motherfuckers out in Germany/that Turkish gang that jumped me up in the fucking club, rapt hij in The Art Of Getting Jumped.

Hij had flink van zich afgemept, en alles was goed afgelopen, zegt hij nu over het incident, als niet iemand een pistool had getrokken. Toen moest hij wel de benen nemen. 'Ik heb me een tijdlang verscholen onder een brug.'

Knokken, pistolen, geweld - het is niet het eerste waar je aan denkt bij De La Soul. 'Hippies van de hiphop' werden ze genoemd bij het verschijnen van hun eerste plaat.

Over wereldroem hadden ze nooit nagedacht, de drie schoolvrienden uit Amityville, Long Island, toen ze in 1985 een eigen rapgroep begonnen. 'Alles wat we wilden, was dat we onze eigen stem een keer op de radio zouden horen', aldus Dave. Maar De La Soul klonk zo fris en zo anders dat de groep wel moest opvallen. De zachtaardige raps, met teksten over love & peace en het begin van een nieuw tijdperk, de DAISY age, vielen bepaald uit de toon tussen luidruchtige groepen als Run DMC, Beastie Boys en Public Enemy.

DAISY stond voor Da Inner Sound Y'all, het was een oproep om voor alles je gevoel te volgen. De hoes van 3 Feet High and Rising stak in felle kleuren, versierd met madeliefjes (daisies). Maar dat wil niet zeggen dat het opgeruimde muziek voor softies was. Zo ging de hit Say No Go flink tekeer tegen het drugsgebruik in het getto. Een sample uit een liefdesliedje van Hall & Oates ( 'You got the body, now you want my soul') kreeg opeens nieuwe betekenis als de noodkreet van een junkie.

De plaat wordt later dit jaar in een digitaal geremasterde versie opnieuw uitgebracht: een lappendeken van verrassende samples, van een les Frans voor beginners tot fragmenten van Johnny Cash, Liberace, Steely Dan en The Turtles. Een opmerkelijke selectie voor een hiphopcrew. Maar De La Soul was altijd al 'kleurenblind' (aldus Dave). En liep daarmee ver vooruit op een trend die pas de laatste jaren gemeengoed is geworden. Zeker na het succes van groepen als The Fugees, die De La Soul een belangrijke inspiratiebron noemden.

Het was even schrikken toen in 1991 De La Soul Is Dead verscheen. De sfeer was grimmig, de hoestekening een omgevallen bloempot met verwelkte madeliefjes. You got a bullet in your forehead boy/ don't you understand, you're dead rapten ze in het cynische Johnny's Dead. Onthutsend was Pos' openhartige rap over zijn aan crack verslaafde broer (My brother's a basehead).

De plaat flopte. En het derde album Buhloon Mindstate (1994) deed het zelfs nog slechter. Dave: 'We waren nerveus, klonken te geforceerd.'

Eind jaren tachtig had De La Soul zich met verwante groepen als Jungle Brothers en A Tribe Called Quest verenigd in Native Tongues, een collectief dat zich teweerstelde tegen de snel oprukkende gangsta-rap. Mase: 'Veel jongeren denken dat je eerst iemand moet vermoorden en een tijdje de bak in moet, voordat je een rapplaat kunt opnemen.' Not cool dus.

Native Tongues viel al gauw uit elkaar, platgewalst door een nieuwe generatie rappers van de Westcoast, voor wie het recht van de sterkste geldt. 'Kinderen houden nu eenmaal van de spanning van actiefilms', zegt Mase. Zijn eigen zoon van elf is een grote fan van 2Pac. Vader en zoon draaien zijn platen altijd in de auto, en dan probeert hij hem uit te leggen dat de in 1996 vermoorde gangsta-rapper ook nog een andere kant had dan die van de macho. 'Dat zie je in de films die hij maakte. 2Pac volgde niet voor niets een toneelopleiding.'

Hij was een cool cat, vindt Mase, die 2Pac kent uit de tijd dat hij danser was bij labelgenoot Digital Underground. Maar het meeste gangsta-rap is helemaal niks. Op Stakes Is High (1996) gaat het daar voor het eerst heel expliciet over: Sick of R & B bitches over bullshit tracks, cocaine and crack, which brings sickness to blacks/sick of swoll'head rappers, with their sicker-than raps.

De La Soul presenteert op die cd ook de jonge New Yorkse rapper Mos Def, inmiddels een van de sleutelfiguren in wat de 'nieuwe rap-underground' heet. De opkomst daarvan is nog wel het beste bewijs van de klimaatverandering, waardoor - mede dankzij het succes van Lauryn Hill en Wycleff Jean - de 'zachte' kant van de hiphop weer ruimte krijgt.

Art Official Intelligence: Mosaic Thump kwam deze week binnen op de negende plaats in de Amerikaanse Billboard-hitlijst, waarmee het nu al het succesvolste album is sinds het debuut. Ze hadden ook in tijden niet zoveel plezier gehad bij het maken van een nieuwe plaat, zegt Dave. 'Dat klinkt door in de nummers op AOI.'

Niet alleen eigentijdse rappers als Xzibit en The Alkoholiks ('echte dichters') waren graag bereid mee te werken, ook Redman (met rauwe stem in de single Oooh) en Busta Rhymes deden mee. Nog niet eerder benaderde De La Soul zoveel gasten. Het was ook niet zo gepland. 'Maar dan waren we bezig met een nummer, en dan zei Pos opeens: ''Dit is echt iets voor de stemmen van de Beastie Boys.'' En dan dachten Mase en ik: waarom niet?'

Het resultaat - Squat! - pakte nog beter uit dan ze hadden gehoopt. 'De Beastie Boys zijn meesters in het neerzetten van zo'n lekker baldadige sfeer. Echt old skool, met van die snel switchende rhymes.'

Iedereen die werd benaderd voor een bijdrage zei meteen ja, glundert Dave. Zélfs zangeres Chaka Khan. Zij schittert in Ain't All Good. Voordat ze zou verschijnen, waren ze met z'n drieën vreselijk zenuwachtig geweest. Chaka Khan! Dave: 'Mijn moeder was al een groot fan van haar.' Maar in de studio bleken ze het meteen met elkaar te kunnen vinden. 'Zij kwam zelf met het refrein, dat inspireerde ons weer voor de teksten van de raps. Een echte wisselwerking.'

De Chaka Khan-song is een van de weinige bespiegelende momenten op het album, in de meeste songs is de plaats van handeling de dansvloer. Zoals in Copa Cabanga, waar zelfs de wat stijve Pos zich laat gaan in een bedwelmende flirt en fantaseert over zijn favoriete dame - die heeft bottom limbs arched like a grashopper. Dun glimlachje ter verontschuldiging: 'Onze volgende plaat zal weer een heel andere kant van De La Soul laten zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden