Drieluik in museum Brugge is echte Jheronimus Bosch

Het drieluik van het Laatste Oordeel (1505-15) uit het Groeningemuseum in Brugge is eigenhandig werk van Jheronimus Bosch. Dat stellen experts van het Bosch Research and Conservation Project na restauratie van het kunstwerk.

Het Laatste Oordeel, ca. 1505-15, olieverf op eiken, na restauratie. Beeld Musea Brugge/Art in Flanders

De afgelopen eeuw werd het Laatste Oordeel, een typisch Boschiaanse voorstelling met paradijs en hel op de zijluiken, niet meer gezien als authentiek werk maar als product uit de werkplaats van de meester, gemaakt door assistenten of leerlingen.

Matthijs Ilsink en Jos Koldeweij zijn ervan overtuigd dat er maar één hand aan het werk is geweest, die van de meester zelf.

Ilsink: 'We wisten dat het goed was, dat er een creatieve relatie tussen ondertekening en schildering was. Maar nu is zichtbaar hoe trefzeker alles is neergezet. Zoals de engelen om Christus heen, die grof, met natte verf op natte verf zijn weergegeven, snel maar heel goed. Als ik dat zie, zie ik de meester.'

Het zit 'm in de zekerheid waarmee Bosch vormen schilderde, legt Ilsink uit. Hij was een 'zoekende schilder', die tijdens het werken vormen en composities uitvond. Maar Bosch was geen onzekere schilder: hij wist een object in één keer te vangen.

Renovatie werken

Op dit moment wordt wereldwijd gewerkt aan tien restauraties van werken van Jheronimus Bosch. Daarmee is het een van de grootste onderzoeken naar één kunstenaar ooit. Met infraroodbeelden, detailfoto's, eindeloze concentratie en een Conchita Wurst vijhonderd jaar avant la lettre. Een reportage van Volkskrant-kunstredactrice Wieteke van Zeil.

Het Laatste Oordeel, ca. 1505-15, olieverf op eiken, na restauratie. Beeld Musea Brugge/Art in Flanders
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.