AnalyseThe masked singer

Drie miljoen kijkers voor een duet tussen een zebra en een aap: wat is het geheim?

Het on-Nederlandse kostuumpakzingprogramma The Masked Singer is een ongekende kijkcijferhit. Wat verklaart het succes?

De vlinder in The Masked SingerBeeld RTL4

De bekende Amerikaanse tv-producent Craig Plestis mag graag vertellen hoe hard bekende landgenoten hem uitlachten toen hij ze polste voor het eerste seizoen van The Masked Singer. Niet veel hadden zin om verkleed als poedel, ananas of nijlpaard een lied te zingen in een programma waarvan maar de vraag was hoe het ermee zou aflopen.

‘Bel me nog maar eens terug in seizoen twee of drie, als het een succes is’, kreeg Plestis geregeld te horen, vertelde hij entertainmentwebsite Deadline.com.

Inmiddels zendt Fox in de VS alweer het vierde seizoen in twee jaar tijd uit van The Masked Singer, is het format aan meer dan veertig landen verkocht en staan de bekende mensen, ook hier, in de rij om mee te doen. De Nederlandse versie, vrijdagavond op RTL4, trekt elke week 200 duizend kijkers meer. Afgelopen week zagen bijna 3 miljoen mensen hoe YouTube-fenomeen Famke Louise en zanger-presentator Joris Linssen zichzelf ontmaskerden als respectievelijk aap en lama.

De lama in The Masked SingerBeeld RTL4

Dat er meer mensen in coronatijd tv kijken, staat vast (al verliest lineair het steeds meer van on demand, zoals Netflix en Videoland). ‘Maar drie miljoen kijkers is echt wel bijzonder’, zegt Guus van der Salm van de Stichting KijkOnderzoek. The Masked Singer heeft zich daarmee gevoegd bij een select rijtje hits als Wie is de Mol, Boer zoekt vrouw, Heel Holland bakt, De Luizenmoeder en, op bepaalde dagen, het NOS Journaal.

Hoe kan het dat dit rariteitenkabinet op de vrijdagavond aanslaat? Waarom blijven zoveel mensen twee uur lang kijken tot ze weten wie zich in het pak van een astronaut, yeti of Neptunus heeft gehesen? Wat verklaart het succes van dit haast on-Nederlandse over de top-programma?

Pretentieloos als succesfactor

‘Het is makkelijk, ongedwongen entertainment’, vindt Tina Nijkamp, voormalig programmadirecteur van SBS6. Ze bedoelt daarmee nadrukkelijk niet: makkelijk gemaakt. Nijkamp roemt juist de extreme uitdossingen waarvan de monden in haar gezin openvallen.

Ook voormalig RTL- en SBS-baas Fons van Westerloo zit ‘verwonderd’ naar het programma te kijken. In de eerste plaats vanwege de pakken waarin wordt opgetreden: ‘Kunstwerken an sich.’ De pakken worden overigens handgemaakt en zijn daardoor kostbaar: sommige worden daarom in meerdere landen gebruikt.

De vuurvogel in The Masked SingerBeeld RTL4

Toch, merkte Van Westerloo, dat ook hij zit te ‘raaien’ van wie toch de stem van de panter of de kameleon zou kunnen zijn. Dat doen in de studio ook de vier panelleden, die net zo stellig beweren dat die ene musicalster in het pak zit, terwijl ze een minuut later de stem van een bekende hockeyster denken te herkennen.

Dat doen ook de kijkers, die op Twitter elke vrijdagavond theorieën uiteenzetten waarom cabaretier Najib Amhali zeker wel of niet in het pak van de zebra zit. Ze wijzen daarbij geregeld op Wikipedia-pagina's van Bekende Nederlanders waarop ze hun deelname aan het programma hebben ‘verraden’.  (Ze weten niet dat de pagina’s door lolbroeken zijn bijgewerkt; deelnemers moeten juist de grootst mogelijke geheimhouding betrachten.)

Alles moet geheim blijven

The Masked Singer valt of staat bij het mysterie wie er in de pakken zitten. Om dat geheim in stand te houden, tekenen de vijftien deelnemers een contract waarin ze, op straffe van een hoge geldboete, beloven niets over hun deelname los te laten. Dat valt lang niet altijd mee: zo wisten de kinderen van mezzosopraan Tania Kross, de winnaar van het eerste seizoen, al bij de eerste noot dat hun moeder in het pak van de robot zat.

Deelnemers moeten volgens RTL bekend genoeg zijn om te worden herkend door het grote publiek. Goed kunnen zingen hoeft niet, maar dan moeten ze wel bereid zijn eventueel zangles te nemen. Professionele zangers wordt gevraagd over te stappen op een andere taal of ander genre, om de herkenbaarheid te verkleinen. Deelnemers mogen aangeven welke figuur ze zijn, de keuze wordt gemaakt in overleg met de productiemaatschappij. Er zijn verschillen tussen de pakken voor mannen en vrouwen. Deelnemers mogen de outfits niet mee naar huis nemen.

De koning in The Masked SingerBeeld RTL4

Interactie met de kijker

‘Wat het voor mij leuk maakt, is dat interactieve element’, zegt vaste kijker Mike, die niet met zijn achternaam in de krant wil. ‘De kijker wordt aangemoedigd mee te raden door goed te luisteren naar de stem en de hints te ontcijferen.’ Voor Mike voelt het programma als ‘een ouderwetse weekendshow’, waarbij de focus niet op de competitie ligt en het ook niet zoveel uitmaakt of de panelleden goed raden.

‘Het is pretentieloos’, zegt Hidde Pel , head of development van de verantwoordelijke productiemaatschappij Blue Circle-Fremantle Nederland. ‘ Waar zie je een zebra in duet met een aap? Het programma claimt niets meer dan een knotsgekke avond en vermakelijke afleiding.’

Wat Nijkamp ook bevalt: dat het ‘eindelijk’ eens geen talentenjacht is. Van der Salm van de SKO noemt het zelfs een bijzonderheid dat een nieuw entertainmentprogramma zo goed scoort. Veel succesnummers op tv leunen op oudere formats, zoals The Voice en al die andere talentenjachten.

Neptunus in The Masked SingerBeeld RTL4

Koreaanse roots

Bij het eerste contact met de Koreaanse producent in 2016 lag een miljoenenpubliek in Nederland zeker nog niet voor de hand. Het origineel, King of Mask Singer, was volgens Pel slechts een ‘glimp’ van de versie die nu op RLT4 te zien is. Hij herinnert zich hoe ‘in een donkere setting een Koreaanse artiest met een oestermasker op zijn hoofd statisch een Koreaans lied zong.’

Hoewel het programma veel kijkers trok in andere Aziatische landen, besloot productiebedrijf Fremantle te wachten. De sneak preview van de Amerikaanse versie, waarbij rapper T-Pain verkleed als monster Stay with me zong van Sam Smith, gaf uiteindelijk de doorslag. Pel: ‘Zonder de Amerikaanse versie, de visie van Craig Plestis en het lef dat Fox toonde door dit te bestellen en er flink in te investeren om hier een show van formaat van te maken, was dit nooit een wereldwijde hit geweest.’

De muis in The Masked SingerBeeld RTL4

Het vervolg

Het Britse media-analysebureau K7 riep The Masked Singer uit tot succesvolste tv-format van 2019. Ook Myanmar, Peru en Litouwen hebben of bouwen aan hun eigen versie. België zendt het vrijdagavond gelijktijdig uit met Nederland, wat weer tot irritatie leidt bij fans die beide versies willen volgen.

Nieuwe versies zijn al in de maak. RTL4 komt op Oudjaarsavond met een speciale editie, er lopen al gesprekken over een derde seizoen. Logisch, vindt Nijkamp, al hoopt ze wel dat RTL tijdig op de rem trapt. ‘Je moet dit vooral niet te vaak uitzenden, anders gaat de gein er snel vanaf. Na drie seizoenen weet je het wel.’

De dino in The Masked SingerBeeld RTL4
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden