Tv-recensie Tegenlicht

Drie hoeraatjes voor arts Casper van Eijck die, wanneer het systeem hem niet bevalt, gewoon een nieuw systeem verzint

Vroeger was niet alles beter. Toch leek er iets beschadigd. Er had erosie plaatsgevonden. In zorg en onderwijs.

Casper van Eijck heeft haast. Elke dag sterven er patiënten van hem aan alvleesklierkanker en hij, hoogleraar chirurgie in het Erasmus MC (en in zijn vrije uren Feyenoord-clubarts), weigert rustig af te wachten tot de farmaceutische industrie eindelijk eens met nieuwe medicatie op de proppen komt. Waarom dat proces zo gekmakend traag verloopt, liet Tegenlicht (VPRO) gisteravond nog maar eens zien. De verdiensten per geïnvesteerde euro zijn nergens zo groot als in die bedrijfstak, en de bereidheid om betaalbare alternatieven te produceren is nergens zo laag. Klokkenluider Peter Gøtzsche noemde het ‘de meest criminele industrie van allemaal’.

Tegen een systeem als dit, waarin geldzucht het welzijn definitief heeft afgetroefd en dat in een dik half uur in al zijn perversiteit werd ontleed, komen altijd mensen in opstand. Mensen als Van Eijck, die zijn eigen onderzoek financiert met dank aan idealisme, gulle giften (Support Casper) én een invloedrijke kennissenkring. Maar ook Paul Lebbink, de apotheker die op eigen houtje dure medicijnen namaakte, onderzoeker Ellen ’t Hoen of Jan-Koen Sluijs, een bevlinderdaste advocaat die doende was om de farma-Goliaths een aanklacht wegens machtsmisbruik tegen het botte hoofd te slingeren. En waarom precies? ‘Het klinkt pathetisch, maar het onrecht uit de wereld helpen.’

‘Drie hoeraatjes voor de juf en meester.’ Zo eindigde een dag eerder de ode van Andere Tijden (NTR-VPRO) aan de basisschoolleraar, de man of vrouw die je op tv toch meestal aan het woord hoort door een megafoon, op een drassig Malieveld. In het weekend waarin Ilse ‘Juf Ank’ Warringa een Gouden Kalf ontving, keerden we even terug naar een wereld waarin kinderen nog deden wat de docent zei, ouders nog geloofden in wat de docent deed en de docent zelf kon doen wat-ie het beste achtte. Oud-docenten mochten nog één keer hun didactische vaardigheden op de kijkertjes botvieren en schetsten de ontwikkeling van kweekschool naar pedagogische academie, van parate kennis naar het kleien van theepotten en van onzichtbare moeders naar ouderparticipatie. Het was de tijd dat dyslexie nog slechts een moeilijk leesbare opeenvolging van letters was en dat er nog niet van elk jassenhaakje een apart dossier moest worden bijgehouden. En heus, vroeger was niet alles beter, ook op school niet. Want mán, wat is er een hoop ten goede veranderd...

Toch leek er iets beschadigd. Er had erosie plaatsgevonden. In de zorg, en in het onderwijs. De autoriteit van hen die het beste met ons en onze kinderen voor hebben, lijkt aangetast; arts en leraar hebben minder vaste grond onder de voeten. Vast geen toeval dat juist deze onderwerpen werden behandeld in tv-programma’s waarvan de natuurlijke autoriteit onvoldoende bleek om het systeem te weerstaan.

En daarom - maar niet alléén daarom - ook drie hoeraatjes voor Casper van Eijck. Die, wanneer het systeem hem niet bevalt, gewoon een nieuw systeem verzint.

V’s televisierecensententeam bestaat uit Julien Althuisius, Hanna Bervoets, Haro Kraak en, deze week, Frank Heinen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden