Drank, drugs en gemeenschapszin

In de aanloop naar de feestdagen komt Vrij Nederland met een themanummer over de voor- en nadelen van drankgebruik. Het blad ging onder meer op bezoek bij Joris van den Berg (74), in de jaren zestig en zeventig redacteur en ook even adjunct-hoofdredacteur van Vrij Nederland....

Ook een ontwapenend interview met schrijver Hafid Bouazza, die alle drugs heeft gebruikt die er zijn, maar uiteindelijk alleen aan de alcohol – bij voorkeur absint – bleef hangen. ‘Alcohol werkt altijd, verliest nooit zijn kracht. Het is veel subtieler en subliemer.’ Bouazza, die zich realiseert dat hij met zijn drankgebruik op de rand balanceert, legt de laatste hand aan een standaardwerk over de roes.

Verder biedt dit themanummer veel cijfermateriaal, zoals over het extreme drankgebruik onder Nederlandse jongeren. En komt uitgebreid de vraag aan de orde waarom CDA en VVD zo gevoelig lijken voor de alcohollobby.

Minder bevattelijk, maar niet minder belangwekkend, is het thema van De Groene Amsterdammer, dat een dubbeldik kerstnummer wijdt aan: ‘Ik en de anderen.’ Ofwel: hoe staat het met onze gemeenschapszin? Er is weer een greintje hoop, volgens de huidige stand van de wetenschap. Niet elk sociaal gedrag valt uit eigenbelang te verklaren, is de boodschap. Veel hangt af van de staat van de hersenen. Neuropsycholoog Huub Middelkoop: ‘Bij baby’s zie je uitermate egoïstisch gedrag, volledig op directe behoeftebevrediging gericht. Als hun brein groeit en rijpt, raken mensen steeds meer op hun omgeving gericht.’ En als die hersenen beschadigd raken, zoals door Alzheimer of ander hersenletsel, worden mensen volgens hem weer asocialer en egoïstischer.

Ook Elsevier verblijdt de lezer met een dubbeldik, liefst 258 pagina’s tellend, kerstnummer. Maar het blad is zelf helemaal niet blij. In het openingsartikel treurt Gerry van de List over ‘De teloorgang van een rechts ideaal’. Daarmee bedoelt hij het streven van premier Balkenende naar een ‘verantwoordelijke samen leving’ met minder verzorgingsstaat en meer eigen verantwoordelijkheid.

Veertig pagina’s verderop vertelt de Amerikaanse socioloog Richard Sennett (The Culture of New Captalisme) hoe hij aan dat kleine beetje verzorgingsstaat in Amerika te danken heeft dat hij zich als kind wist te ontworstelen aan de armoede. ‘Niemand kan op zichzelf bestaan.’

In HP/De Tijd windt de meteoroloog en geofysicus Hans Oerlemans zich op over de vele doemscenario’s die bestaan over het klimaat. ‘De mens heeft steeds meer controle over ziekten en allerlei andere dingen, maar niet over de kracht van de natuur. Dat begint hem dwars te zitten.’

Frits van veen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden