Dr. Dre laat op Compton zien dat hij het nog altijd kan

In alle opzichten zeer imponerend. Dat is de voorlopige conclusie na Compton, het nieuwe album van Dr. Dre vier keer beluisterd te hebben.

Dr. Dre. Beeld ap

Compton werd sinds vannacht 3 uur (6 uur donderdagavond in Compton, de zwarte wijk in Los Angeles waar Dre zijn album naar vernoemd heeft) beschikbaar gesteld op Apple Music, de onlangs geïntroduceerde stream service van Apple. Drie uur later ging Compton vervolgens op iTunes in de verkoop.

Dr. Dre, vijftig jaar geleden als André Young geboren, maakte de release vorige week pas bekend, nadat er jarenlang vergeefs gewacht is op zijn al in 2004 aangekondigde album Detox.

Die plaat is inmiddels geschrapt, want niet goed genoeg. Toen Dr. Dre dit jaar vele malen aanwezig was op de set van de film Straight Outta Compton, een biopic over de roemruchte rapcrew N.W.A., waar Dre eind jaren tachtig zelf ook deel van uitmaakte, kreeg hij een enorme creatieve impuls die hem in rap tempo een compleet nieuw album deed opnemen. Compton verschijnt nu een week voor de Amerikaanse filmpremiere.

Te oud?

Pas eergisteren legde hij er in zijn studio de laatste hand aan, maar als een haastklus klinkt de plaat bepaald niet.

Compton begint meteen ijzersterk met een voice-over uit een Amerikaanse jaren vijftig film die de wijk Compton introduceert, waarna in Talk About It meteen de twee belangrijkste nieuwe ontdekkingen van Dr. Dre hem bijstaan in een gejaagde driemans-rap: rappers King Mez en Justus. Dr. Dre roept erin meteen de meest prangende vraag op: ben ik met vijftig jaar niet te oud, kan ik het nog wel?

De man die in de jaren negentig hiphop met zijn G-funk een compleet nieuw geluid gaf en rappers als Snoop Dogg en Eminem introduceerde leek jarenlang vooral zakenman. Hij maakte fortuin als grote man achter koptelefoonfabrikant Beats, dat inmiddels met de gelijknamige streamservice is opgekocht door Apple.

Muzikaal avontuur

Maar Dr. Dre is het bepaald nog niet verleerd, zo staat wel vast als Genocide, het derde nummer van Compton, voorbijkomt. Prachtig geproduceerd met knisperende hihats en knappe elektronische effecten. Genocide is ook het eerste nummer waarin Kendrick Lamar te horen is.

Waar Lamars eerder dit jaar verschenen - en inmiddels als meesterwerk erkende - To Pimp A Butterfly gebruik maakt van de diensten van jazzsaxofonist Kamasi Washington, is het jazztrompettist Dontae Winslow die Compton muzikaal verrijkt. Zijn solo's in All In A Day's Work en het sluitstuk Talking To My Diary zijn bijzonder fraai, en bewijzen ook dat Dr. Dre van zijn plaat echt een muzikaal avontuur heeft willen maken.

I can't breathe

Altijd al een betere producer dan rapper heeft Dre net als Lamar op zijn plaat gekozen voor een heel vol, maar zeer subtiel gelaagd geluid. Gastbijdragen komen van oude bekenden als Snoop Dogg (heel sterk), Lamar (weer verbluffend) en Eminem (enig minpuntje op de plaat, dat volstrekt abjecte misogyne geblaat van hem in Medicine Man). Minstens zoveel indruk maken nieuwe Dre-ontdekkingen als Justus, King Mez en Jon Connor.

Dre schreef de meeste teksten samen met hen, en de actualiteit zoals de dood van Eric Garner ('I can't breathe, I can't breathe) komt soms keihard binnen. Ieder nummer heeft een eigen stemming, sfeer en geluid, het is de nog altijd fabelachtige productionele gave van Dre die er een eenheid van maakt. Hij heeft het nog altijd, of zoals hij zelf zegt tegen de sceptici: 'But André still young enough to say 'fuck you all''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.