Dottermans groots in smart en hitsigheid

Theater..

Een beetje potsierlijk is het wel, zo'n enorme toren met kerk in zo'n klein stadje als Zierikzee. De kerk heeft van de voorkant af gezien zelfs de allure van een Griekse tempel, met vier echte pilaren en vier half ingemetselde, inclusief een imposante trappenentree.

In de Nieuwe Kerk van Zierikzee en op die trappen is dinsdag de vijfde editie van het Zeeland Nazomer Festival (ZNF) begonnen met de première van Phaedra van Hugo Claus. Zoals eerder in de ZNF-productie Tasso inhoud en locatie perfect samenvielen, zo zijn ook hier plaats, entourage en sfeer allesbepalend voor de voorstelling. De jurk van Els Dottermans, die de titelrol vervult, mocht er wezen: meterslange bloedrode tule, uitgespreid over de trappen.

De kostuums zijn ontworpen door Rien Bekkers, Reinier Tweebeeke maakte het lichtplan, Lidwien Roothaan tekende voor de regie - ziedaar de kwaliteitseisen waaraan een artistieke staf in Zeeland moet voldoen.

Het stuk staat hier alsof het voor deze plek geschreven is. Het publiek zit op een buitentribune, gebouwd in amfitheatervorm, en kijkt naar het voorportaal van de kerk waar het drama van Phaedra zich afspeelt.

Lang voordat Claus deze tragedie van Seneca over de treurige liefde van koningin Phaedra voor haar stiefzoon Hippolytus bewerkte, maakte de Franse toneelschrijver Racine al een eigen versie - zijn Phèdre wordt in Frankrijk nog veelvuldig gespeeld.

Claus' taal is als gebruikelijk aards en sensueel - vrouwen spreiden hun benen, mannen duiken daar hitsig tussen. Als een man op het veld van eer sterft of omkomt bij de jacht, wordt dat uitermate beeldend beschreven. Ledematen worden afgerukt, harten gespiest, bloed druipt eeuwig van de rotsen.

De liefde van Phaedra voor de jonge, mooie spring-in-'t-veld Hippolytus is hier dan ook niet alleen romantisch en verheven, maar bijna orgastisch. Zoals Dottermans de jonge acteur Roy Aernouts bespringt, lijkt zij wel een van de Desperate Housewives uit de gelijknamige televisieserie.

Het drama verhevigt zich als koning Theseus (Han Römer), vader van Hippolytus en man van Phaedra, terugkeert uit de hel, zoals hij het slagveld noemt waar hij heeft gestreden. Bij thuiskomst wacht niet een liefhebbende echtgenote maar een overspelige hoer, die hem bovendien voorliegt waarna zijn zoon in ongenade valt.

Els Dottermans is groots in haar smart en hitsigheid, en geeft beide gemoedsstemmingen de juiste allure. In haar imposante jurken is ze, hoe nietig ook, in deze entourage beeldvullend. Lidwien Roothaan heeft de voorstelling tamelijk strak geregisseerd waarbij de taal terecht de hoofdrol blijft spelen. Met één uitzondering: ze laat Hippolytus en zijn maatjes spelen als een rockband, die met houten stokken op lege olievaten lawaai maakt. Die gewilde moderniteit doet wat vreemd aan, temeer daar er verder niet veel mee wordt gedaan. Hippo als popster is een vondst, die klereherrie is onzin. Helaas speelt een van de maatjes ook de bode en helpt door zijn slechte tekstbehandeling jammerlijk die schitterende passages van Claus om zeep.

Los daarvan is deze Phaedra de gedroomde opening van het ZNF, dat producties wil brengen die stoelen op Vlaams-Nederlandse samenwerking en op uitzonderlijke locaties. Na een tournee door het land strijkt vanaf vandaag Goethes Tasso neer op Kasteel Ter Hooge bij Middelburg en speelt Ons Koninkrijk van Kester Freriks in dorpshuizen in de provincie.

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden