Dordrechts Museum ontdoet roofkunst van smet

Ruim een jaar nadat de musea in Nederland de uitkomsten publiceerden van een onderzoek naar mogelijke roofkunst in hun eigen collecties, is de eerste zaak afgehandeld. Het Dordrechts Museum heeft een doek van Jacob Cuyp (1594-1652) gekocht van de erfgenamen van de oorspronkelijke, Joodse eigenaar om het voor het museum te behouden.

Beeld AP

Het schilderij behoorde toe aan de in 1948 overleden kunstverzamelaar en textielfabrikant Jacques Hedeman, die zijn collectie aan het begin van de Tweede Wereldoorlog had opgeborgen in een bankkluis in Amsterdam. Desondanks werd de verzameling door de Duitse bezetter in beslag genomen en verkocht.

Het Dordrechts Museum had het schilderij in 2002 voor 76 duizend euro verworven, maar niet ontdekt dat het om roofkunst ging. De transactie met de nabestaanden wordt vandaag bekendgemaakt. Niet onthuld wordt wat de hoogte van het betaalde bedrag is, zo hebben de partijen afgesproken.

In oktober 2013 had de Museumvereniging bekendgemaakt dat in 41 musea 139 objecten waren gevonden die mogelijk roofkunst zijn. Sindsdien heeft de zogeheten Restitutiecommissie zes claims van erfgenamen ontvangen en zijn er nog eens zeven aangekondigd.

De commissie wordt door de nabestaanden en de eigenaren van de kunst gevraagd een uitspraak te doen die beide partijen bindt. In de meeste van deze gevallen lijken de erfgenamen sterke zaken te hebben. Het gaat naar schatting om enkele tientallen objecten, waaronder waardevolle.

Claim op zoutvaten

Een stel zoutvaten in het Amsterdam Museum, van de 17de-eeuwse zilversmid Johannes Lutma, is volgens het museumonderzoek 'hoogstwaarschijnlijk' afkomstig van een Joodse vrouw uit Hamburg. Dit geldt ook voor een vergelijkbaar stel dat het Amsterdamse Rijksmuseum bezit. Dit museum is nog niet klaar met zijn herkomstonderzoek. De zoutvaten maken in beide kunstinstellingen deel uit van de vaste collectie en zijn miljoenen waard. De nabestaanden van de Joodse vrouw zijn over de vermoedelijke herkomst van de objecten geïnformeerd.

Het Stedelijk Museum Amsterdam moet wellicht afscheid nemen van het schilderij Odalisque van Henri Matisse uit 1920, dat over twee maanden wordt getoond op een grote tentoonstelling gewijd aan de Franse kunstenaar. Op het doek Schilderij met huizen van Wassily Kandinsky uit 1909, dat sinds de heropening van het museum op zaal wordt getoond, is een claim gelegd door andere erfgenamen.

De resultaten van het museumonderzoek waren in 2013 op een website gepubliceerd in de hoop meer gegevens te verkrijgen. Dat gold vooral voor de categorie kunstwerken waarmee iets aan de hand zou kunnen zijn, maar waarbij geen concrete aanwijzingen waren gevonden. Over deze categorie is evenwel nauwelijks nieuws binnengekomen. De Museumvereniging presenteert vandaag een Engelse vertaling van de site (musealeverwervingen.nl). Twaalf musea zijn nog niet klaar met de speurtocht naar mogelijke roofunst in hun collecties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden