serie

Dopesick: beklemmend beeld van de pijnstillerepidemie ★★★★☆

De manier waarop een meedogenloos farmaceutisch bedrijf een kansarme gemeenschap in de Appalachen aan de dope helpt, gaat door merg en been.

Herien Wensink
Kaitlyn Dever als de gekwelde mijnwerker Betsy Mallum in ‘Dopesick’. Beeld
Kaitlyn Dever als de gekwelde mijnwerker Betsy Mallum in ‘Dopesick’.

En dan raakt de sympathieke dokter zélf verslaafd. Het is het zoveelste tragische dieptepunt in een serie die direct na de beklemmende start gezwind richting rampspoed duikt. Elke nieuwe scène is het erger dan daarvoor. De serie is Dopesick van Danny Strong en Barry Levinson (Rain Man, Wag the Dog), en het onderwerp is de pijnstillerepidemie in de Verenigde Staten – een landelijke catastrofe met ruim een half miljoen dodelijke slachtoffers, ontstaan doordat gewetenloze farmaceuten moedwillig een zeer verslavend opiaat als onschuldige pijnstiller in de markt zetten.

De deels gefictionaliseerde serie, gebaseerd op het gelijknamige boek van onderzoeksjournalist Beth Macy, brengt nauwgezet alle schakels in beeld die bijdroegen aan een menselijke ramp van monsterlijke omvang.

De makers voeren ons van de meedogenloze Sackler-familie, eigenaren van het farmaceutische bedrijf Purdue Pharma, via de ambitieuze artsenvertegenwoordigers die hun pijnstiller OxyContin aan de man moeten brengen, langs ziekenhuizen en apothekers, naar een goedbedoelende, betrokken huisarts (fijn aards gespeeld door Michael Keaton) in het fictieve mijnwerkersstadje Finch Creek. Daar is het werk fysiek zwaar, en leven veel mensen met pijn.

De Sacklers zijn het pure kwaad, zoveel is duidelijk. Knap wordt in kaart gebracht hoe zulk kwaad zich (legaal!) kan verspreiden via een keten van betrokkenen met maar deels verantwoordelijkheid en overzicht, om tot slot de kwetsbaarste groepen het hardst te raken. Daarbij nauwelijks dwarsgezeten – hoewel de serie daar wel naartoe opbouwt – door een overbelast en onderbemand justitieel systeem.

Dopesick wil veel vertellen en schiet wat kortademig heen en weer in de tien jaar tussen 1995, wanneer OxyContin wordt geïntroduceerd en 2005, als twee (echt bestaande) openbaar aanklagers eindelijk een zaak lijken te bouwen tegen Purdue. Dat maakt de serie behalve informatief en overweldigend soms ook onnodig complex. Door de fragmentarische opbouw raken alle verhaallijnen versnipperd, en zijn sommige lijnen desondanks te lang uitgerekt.

Maar waar de menselijke gevolgen van de crisis zichtbaar worden, in het zwaar getroffen, troosteloze Finch Creek, raakt dat diep. In deze streken heerst de pijn, en niet alleen de fysieke pijn na een ongeluk die maakt dat bijvoorbeeld mijnwerker Betsy Mallum (prachtig gekwelde rol van de formidabele Kaitlyn Dever) verslaafd raakt.

Met veel liefde en zorg schetsen de makers het uitzichtloze leven in deze hechte, gestaalde, conservatieve gemeenschap. De grimmige bergketen Appalachen werpt een donkere schaduw over het stadje. Alles is hier gehuld in grijs en het lijkt er onophoudelijk te sneeuwen. Behalve in de kolenmijnen is er nauwelijks werk. Wie ziek is, verliest zijn baan en zijn toekomst.

Kansarme mensen met pijn vormden de ideale afzetmarkt voor Purdue, dat OxyContin, chemisch verwant aan heroïne, uiterst agressief en zeer succesvol aan de man bracht. Het leed van deze onmachtige slachtoffers snijdt je door de ziel.

Dopesick

★★★★☆

Drama

Script: Danny Strong, regie: Barry Levinson e.a., gebaseerd op het boek van Beth Macy. Met: Michael Keaton, Rosario Dawson, Kaytlyn Dever e.a.

8 afleveringen van circa 60 minuten

Te zien op Disney+

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden