BeeldvormersVluchtelingenkamp Moria

Door de ogen van een vluchteling in Moria

De foto’s van AHZ mogen dan niet perfect gekaderd zijn, vaak leveren zijn snapshots daardoor heel oprechte beelden op.Beeld AHZ / Now You See Me Moria.

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: foto’s uit Moria.

Dit ziet AHZ als hij ’s ochtends wakker wordt: een stoffige weg, een hek met daarachter een paar tenten, afval. Het blauw van zijn dekens is net zo blauw als dat van de vuilniszakken die in en rond een container liggen. De 20-jarige Afghaanse vluchteling (hij wil anoniem blijven, zijn naam is bij de redactie bekend) slaapt sinds de brand in Moria vorige week woensdag, net als veel lotgenoten, op straat.

Op het moment dat ik dit stuk schrijf, probeert hij ervoor te zorgen dat hij daar kan blijven, op die stoffige straat. Alles is beter dan het nieuwe Moria, ondanks de spiksplinternieuwe tenten. Ik kan hem niet vragen hoe het gaat; sinds gisteren heeft hij een nieuw nummer. De politie checkt de telefoons van iedereen die weer het kamp in moet. Voor de zekerheid heeft AHZ al zijn gesprekken ­gewist.

Ik weet dit door Noemí Pascual, een 40-jarige Spaanse die in Nederland een fotografieopleiding doet. Op Facebook zag ze een paar van de foto’s die AHZ ­dagelijks neemt in Moria, waar hij inmiddels tien maanden verblijft, zonder familieleden. Pascual was onder de indruk en zocht contact. In augustus ­begonnen ze samen, hij als fotograaf, zij als editor, het Instagramaccount Now You See Me Moria, in eerste instantie bedoeld om de situatie in het kamp tijdens de corona-uitbraak onder de aandacht te brengen. Om van binnenuit verslag te doen.

‘De media sturen journalisten en fotografen, en dat is prima’, schrijft Pascual. ‘Maar waarom niet de mensen die dit drama aan den lijve ervaren in staat stellen zelf te laten zien wat er gebeurt? Waarom niet hun foto’s gebruiken, die misschien niet mooi en perfect gekaderd zijn, maar wel authentiek en puur?’

AHZ is zo iemand. Perfect gekaderd zijn de beelden die hij maakt zeker niet; dikwijls loopt de horizon scheef, vallen voeten en hoofden buiten het kader. Soms zijn ze per ongeluk absurd mooi, vanwege een schaduwspel of de ­kleuren. (Wie had ooit gedacht dat roze Crocs en blauwe afvalzakjes zo’n waanzinnige combinatie zouden vormen?)

Maar belang­rijker: tijdens het kijken voel je de noodzaak, AHZ wil je iets vertellen.

Hij fotografeert al jaren, appte hij eerder. Als hij in Moria niet in de rij staat voor eten, fotografeert hij – dat én schaken. Het liefst fotografeert hij kinderen. Zij hebben nergens schuld aan, vindt hij, en ze zouden niet de dupe moeten zijn van deze situatie. Integendeel: ‘Deze kinderen kunnen de wereld beter maken.’

Beeld AHZ / Now You See Me Moria.

Hij brengt ze anoniem en liefdevol in beeld, in kleur en in zwart-wit. Twee meisjes op hun hurken, vanuit het perspectief van een volwassene gefotografeerd, zodat hun lijfjes bijna helemaal schuilgaan onder hun lange krullenbossen. Een eenzaam jongetje op straat, op blote voeten. Schommelende, spelende, wachtende kinderen.

Vóór de brand vroeg AHZ ze naar hun dromen (dokter, leraar of politieagent worden, maar vooral: veilig zijn), nu laten hij en Pascual zijn foto’s op Instagram vaker vergezeld gaan van teksten die regelrecht geadresseerd zijn aan Europese politici.

‘Zien jullie ons?’, schrijven ze. ‘We gaan door totdat we met onze kinderen een veilige plek hebben om te leven. Heb geen medelijden met ons, maar laat ons aan ons ­leven beginnen.’

Wat is zijn eigen droom eigenlijk, vroeg ik AHZ. Hij hoopt ooit in België of Duitsland te wonen, en wil dan ‘piloot of fotograaf worden’.

Vooralsnog zit hij in Moria, of nou ja: erbuiten. ‘Hij appte me 45 minuten geleden’, laat Pascual weten. ‘Het lijkt erop dat ze mensen dwingen het nieuwe kamp in te gaan.’ Zijn telefoon heeft hij dus nog. Morgenochtend weer een foto.

Meer foto’s op Instagram.com/ now_you_see_me_moria

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden