Column Witteman heeft wat gelezen

Door de dubbele bodem van Tante Patent moest ik steeds aan Thierry Baudet denken

Annie M.G. Schmidt was alomtegenwoordig in mijn jeugd. Zij was de alfa en de omega van kinderliteratuur, zij was overal, als de lucht of het gras. Wij bezaten Het beest met de achternaam een dikke Annie Schmidt-verzamelbundel, en tussen al die gezellige verhaaltjes en gedichtjes stond mijn favoriet: Tante Patent.

Een stripverhaal, een zogeheten ‘tekststrip’ zonder praatballonnetjes dus, met tekeningen van de ook al zo veelgeprezen Fiep Westendorp. Tante Patent is een alleenstaande dame van middelbare leeftijd, keurig zonder geborneerd te zijn, opgewekt en pragmatisch, zoals veel van Annies personages.

Zij plant een boompje in haar tuin, en vindt daarbij een oude stenen vaas. Ze besluit hem als paraplubak te gebruiken ( een typisch Annie-voorwerp), maar geeft hem nog dezelfde middag weg aan dokter Vierus, die komt informeren naar haar opgeklaarde hoofdpijn, omdat ze de vaas toch ‘te boers’ vindt. ‘En die avond ging tante Patent naar bed met een voldaan gevoel. De perenboom stond in de tuin en de dokter had een cadeautje gekregen. Wat is het leven toch makkelijk als je maar normaal doet, dacht tante Patent’.

Maar ’s nachts dringt er er een man haar kamer binnen. Hij heeft een berenvel om en een knots in zijn handen. Hij verklaart dat hij ‘de grote Sof’ is, een Batavier, en dat hij zijn offervat komt halen. ‘Wodan heeft mij opgedragen het offervat te bewaken. En ik heb het bewaakt, honderd jaar, duizend jaar, tweeduizend jaar, njef njef... zo lang....maar ik moet in slaap zijn gevallen. Toen ik ontwaakte was het weg... ik moet in slaap zijn gevallen. In uw gaarde kwam ik boven’. Buiten begint het onheilspellend te onweren.

Tante Patent blijft kalm en vriendelijk. Ze wijst de Sof de logeerkamer en de douche. ‘Kijk, dit is de hete kraan, maar mocht het te warm worden, dan draait u even aan de andere’. ‘Bij Wodan’, fluisterde de grote Sof. ‘Zegt u dat wel’, zei tante Patent. ‘Bij u in het Walhalla hebben ze zeker geen douche hè? Nee, dat dacht ik wel. Uw Thor en uw Wodan kunnen het laten onweren, maar een eenvoudig stukje loodgieterswerk is er niet bij. Ik laat u nu alleen en ik zou u aanraden uw vacht uit te trekken’.

De zoektocht naar het offervat heeft zoals te verwachten viel, nogal wat voeten in aarde en de Sof wekt met zijn ruwe gedrag heel wat opschudding in het ingeslapen stadje. Hij belaagt dieren (‘Njef njef’, hijgde de Sof. Ik wil vlees!’ ‘U krijgt thuis een boterham met muisjes’, zei tante Patent vriendelijk maar beslist. ‘U bent in een beschaafde stad, waar men geen rauwe pauwen eet, maar kadetjes.’) en sleurt een appetijtelijke kleuterleidster aan haar haren mee, voor de verbouwereerde ogen van haar klasje.

Uit schaamte over zijn gedrag verzint tante Patent een plausibele toedracht: De Sof is lid van de Impulsieve Beweging.

‘De Impulsieve Beweging...’, vroeg mevrouw de Vries. Wat mag dat wezen?’ ‘De impulsieve beweging’, zei tante Patent, snel nadenkend. ‘Dat is een beweging die zich ten doel stelt om eh... spontaner te leven. Zich vrijer te uiten. Te handelen volgens Opwellingen. Iets wat onze ­moderne maatschappij te weinig doet.’

U raadt het al: de Impulsieve Beweging wordt een groot succes, al gauw loopt de hele stad in berenvellen, keurige dames laten zich verrukt aan hun haren mee­slepen en er worden zwanen gestolen uit plantsoenen en geroosterd.

Er zit een dubbele bodem in het verhaal, waardoor het voor kinderen én volwassenen leuk is, net als een Pixarfilm. Bij herlezing moest ik vooral telkens aan Thierry Baudet denken. Lees Tante Patent, en u zult begrijpen waarom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden