Doodsoorzaak van Mozart staat ook in Amerika vast

AMSTERDAM Naast ‘ontdekkingen’ van onbekend werk van Wolfgang Amadeus Mozart, blijft de vraag waaraan het genie in 1791 stierf aanleiding tot speculatie....

Een jaar nadat de Amsterdamse oogarts Richard Zegers van het AMC in een proefschrift een streptokokkeninfectie aanwees als oorzaak van het overlijden van Mozart (35), komt hetzelfde nieuws nu als wereldnieuws uit New York, nu met Zegers als lid van een team met twee andere wetenschappers. Ze bestudeerden meldingen van sterfgevallen uit de periode waarin Mozart leefde, en vergeleken die met beschrijvingen van sterfgevallen uit andere periodes.

Het leidde bij Zegers al tot de conclusie dat in Wenen in december 1791 een epidemie van bacteriële infecties heerste. De symptomen die tijdgenoten bij Mozart bespeurden – koorts en zwellingen – zouden daarbij passen. De bacterie zou hem een nierontsteking hebben bezorgd, die mede leidde tot zijn dood.

Eerdere speculaties over Mozarts dood behelsden sinds 1791 onder meer vergiftiging, hartdefect, tyfus en chronische hart- of nierziektes. Op Mozarts overlijdensakte staat ‘gierstkoorts’, een aandoening die zijn naam dankt aan korrelachtige zwellinkjes op de huid. Een schoonzus van Mozart beschreef het braken en andere fysieke ellende van Mozarts stervensuur.

In 1984 wees de Britse arts Davies op het syndroom van Henoch-Schönlein, een afweerreactie op een infectie aan de luchtwegen, in combinatie met nier- en longontsteking, hoge bloeddruk en ziekteverergerend handelen (aderlatingen). Een Amerikaanse internist hield het in 2000 op acute reuma. Hij concurrentie van een collega: ‘trichinosis’, veroorzaakt door wormpjes in varkensvlees.

De conclusies komen steeds voort uit indirect bewijs. Mozarts graf is lang geleden geruimd. Stoffelijke resten kunnen niet meer worden onderzocht, met uitzondering van een schedel die uit het graf zou zijn gestolen, en wordt bewaard in het Salzburgse Mozarteum.

Ook Mozarts talrijke briefverwijzingen naar de anus en andere aspecten van het onderlijf zijn medisch geanalyseerd (‘syndroom van Gilles de la Tourette’), overigens niet met brede medische instemming. Een arts-muziekliefhebber kwam bij de analyse van een strijkkwartet tot de hypothese dat een vioolmelodie de weeën volgde van Mozarts vrouw Constanze in het kraambed.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden