Dood broertje deerde Van Gogh niet

Schilder Vincent Van Gogh leed niet aan een schuldgevoel door de dood van een ouder broertje. Dat blijkt uit een onlangs ontdekte brief van de kunstenaar...

Voor het eerst sinds 1990 is er een brief van Vincent van Gogh is gevonden. De brief werd donderdag in het museum gepresenteerd. Een jaar voor de schilder in 1853 werd geboren, bracht zijn moeder een doodgeboren jongetje ter wereld, dat ook de naam Vincent kreeg. In de psychologie is het fenomeen 'replacement child' bekend, wat inhoudt dat een later kind zich slechts als vervanger van het eerste beschouwt en daaronder gebukt kan gaan. Bij Van Gogh blijkt dat niet het geval.

De kenners kunnen dat allemaal destilleren uit de pas ontdekte brief. Die schreef Vincent op 3 augustus 1877, toen hij logeerde bij familie in Amsterdam. Zijn broer Theo verbleef in Den Haag bij kunsthandelaar H. Tersteeg, waar Vincent ook al eens had verbleven. Tersteeg had in die periode net een dochtertje verloren. Vincent schreef hierover een opmerkelijke condoleancebrief.

Zo stipt de latere schilder in het schrijven aan, hoe zijn vader destijds met de dood van het oudere broertje omging. Omdat Vincent dat feit slechts aanstipt, concluderen de kenners dat hij er niet echt meer mee zat.

Op het moment dat de kunstenaar de brief schrijft, bereidt hij zich voor op een studie theologie om predikant te worden. De condoleancebrief is dan ook doorspekt met bijbelcitaten. Vincent verhaalt ook over zijn ervaringen in Amsterdam (ongebruikelijk in een condoleancebrief) en sluit een brief bij voor zijn broer Theo (eveneens ongebruikelijk).

Het Van Gogh Museum weet zeker dat de brief authentiek is, omdat de bijgesloten brief aan Theo al eerder opdook. Verder kloppen het handschrift, de papiersoort en de inktverkleuring en is de brief in bezit van een persoon die hem via via direct van de vrouw van Tersteeg heeft gekregen. De eigenaar heeft het schrijven voorlopig in bruikleen aan het museum gegegen.

Het museum is euforisch over de vondst. ,,We hadden niet verwacht dat er nog een Van Gogh-brief aan het licht zou komen'', stelde directeur J. Leighton donderdag. Het aantal brieven van en aan de schilder ligt op ongeveer negenhonderd. Het museum bezit de meeste daarvan. Over de geldelijke waarde van de nieuwe brief wil het museum niets zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden