Dokteronline, voor al uw pillen

Apotheker Laurens Kahlé: ‘Ik heb honderden klanten die de buurman geloofwaardiger vinden dan mij als apotheker. Iedereen googelt en weet precies wat hem mankeert.’..

Amsterdam Bijna de hele Nederlandse medische wereld is tegen. Net als de minister van Volksgezondheid en de Tweede Kamer, die twee jaar geleden meenden de wet te hebben dichtgespijkerd. Dat blijkt niet het geval: nog steeds is het eenvoudig om anoniem via het internet tal van medicijnen waarvoor een recept is vereist, te bestellen die via een Nederlandse apotheek thuis worden afgeleverd.

In de zomer van 2007 werd de Geneesmiddelenwet zo aangepast dat artsen hun patiënten tenminste één keer moeten hebben gezien voordat ze een medicijn voorschrijven. Daarmee leek alles geregeld. Nederlandse artsen trokken zich terug uit de illegale pillenwereld; apothekers in Veghel, Rotterdam en Den Haag zwichtten voor de druk van Inspectie en publiciteit.

Maar één apotheker houdt stand en blijkt wettelijk gezien ook niet te kunnen worden aangepakt. Apothekers zijn in de Geneesmiddelenwet niet strafbaar als ze recepten afleveren van anonieme of buitenlandse internetartsen. Een richtlijn van apothekersorganisatie KNMP verbiedt dat weliswaar, maar die beroepsregels vormen geen wet. Apothekers hoeven zich er niets van aan te trekken.

Die ene dissident zit in de Multatuli-apotheek, gevestigd tussen een reeks grauwe galerijflats en een Lidl-supermakt in de volkswijk Delft-Zuid. Eigenaar is Laurens Kahlé; 62 jaar oud, getooid met een grijs ringbaardje en – zegt hij zelf – de huid van een olifant. ‘Ik ben zo’n Obelix-figuur maar dan gedompeld in de Valium. Daarom ben ik hiervoor ook gevraagd.’

En niet alleen daarom. Kahlé heeft al vijftien jaar ruzie met al zijn Delftse collega’s. Zijn apotheek draaide slecht en dreigde steeds failliet te gaan. Bovendien heeft hij openlijk lak aan de internetrichtlijn van de KNMP. De Inspectie voor de Gezondheidszorg kwam eerder dit jaar bij bij hem langs om zijn samenwerking met de website dokteronline.com in beeld te krijgen. Maandelijks schuiven assistenten van de Multatuli-apotheek naar schatting tweeduizend hormoonpreparaten, antibioticakuren, afslankmiddelen, erectiepillen en andere medicijnen in anonieme enveloppen, bestemd voor klanten van dokteronline van de Nederlandse internetondernemer Maarten Jan Reijnders. De Inspectie staat machteloos.

Waarom houdt u zich niet aan de richtlijn voor internetfarmacie?

Kahlé: ‘Ik heb de richtlijn juridisch laten toetsen. Die is technisch onmogelijk. Ik zou mondelinge voorlichting moeten geven aan een klant in Keulen en verplicht zijn om alle medicatiegegevens te checken. Bij dokteronline willen patiënten dat juist meestal niet. Anders waren ze wel naar hun eigen huisarts gestapt.’

Maar u kent de identiteit van patiënten niet en gebruikt ook geen patiëntengegevens. Hoe valt dat te rijmen?

‘Voor het controleren van de identiteit hebben we de ip-adressen (unieke serie getallen die het adres van een computer of website representeert, red.), namen en bankgegevens. We steunen op creditcardgegevens van de bank die de identiteit van de houder zorgvuldig in de gaten houdt. Maar we vinden het inderdaad goed wanneer iemand anders dan de patiënt de rekening betaalt. Voor de patiëntengegevens gebruiken we de eigen verklaring die de klanten invullen.’

Op internet is iedereen anoniem. Klanten kunnen u alles wijsmaken.

‘Als je een rijbewijs haalt, moet je de vraag beantwoorden of je gezond bent. Dan zeg je ja, en iedereen gelooft dat. Toch zit de helft met slechte ogen achter het stuur. Zo werkt het bij ons ook. Je doet een beroep op de mensen om eerlijk te zijn, maar we zeggen niet dat ze het medicijn niet krijgen. Wie eerlijk is, krijgt een eerlijke beoordeling. Moedwillig liegen kan overal. Er zijn ook nooit ongelukken gebeurd, in tegenstelling tot in de gewone apotheek.’

Hoe weet u dat? Als iemand onder valse naam bestelt of problemen verzwijgt, komt u dat nooit te weten.

‘Dat klopt. Maar ga ervan uit dat er melding van komt. Hoewel, ook in mijn reguliere praktijk komt het voor dat mensen doodgaan en dat ik daar pas een jaar later achter kom.’

Medicijnen hebben bijwerkingen. Goede apothekers raden gebruik soms af of waarschuwen dat ze niet in combinatie kunnen worden gebruikt. Zoals dat hormoonpreparaat dat mensen bij u aanschaffen als haargroeimiddel.

‘Denkt u echt dat de klanten die goede raad geloven? Dan ken je het publiek niet. Ik heb honderden klanten die de buurman geloofwaardiger vinden dan mij als apotheker. Iedereen googelt en weet precies wat hem mankeert. Ik probeer altijd over te brengen wat ik heb geleerd. Maar soms help ik inderdaad consumenten die het zelf beter weten. Anders verkoop je helemaal niks meer.’

Over afslankpillen op recept en hormoonkuren met mogelijke bijwerkingen moeten we niet te moeilijk doen, vindt de Delftse apotheker. ‘De dokters in Nederland zijn calvinistisch. Wij werken met buitenlandse artsen die iets vrijgeviger zijn. Is dat allemaal zo erg? We vinden het in Nederland wel goed dat er softdrugs worden verkocht. Halve schoolklassen zitten stoned in de klas. Dat vind ik nu schizofreen.’

Uw arts is de gepensioneerde Duitse vrouwenarts Helmut Benkert, die voor de buitenwereld onvindbaar is. Hij maakt aantoonbaar fouten en schrijft klanten voor wat ze willen, zolang ze het juiste vakje aankruisen. Dat klopt toch niet?

Laurens Kahlé zucht. Dokter Benkert heeft hij inderdaad maar één keer telefonisch gesproken en nog nooit ontmoet. ‘Met de huidige constructie is niemand blij. Het liefst zouden we met z’n allen een Nederlands bedrijf zijn. Hier gevestigd en onder Nederlandse controle. Wij verstoppen ons niet. Dat is niet waarom de boel op Curaçao is gevestigd. De reden is dat de Nederlandse wet ons geen andere mogelijkheid biedt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden