Kort & goed Vreemdeling zoekt een kamer

Dokter Marek heeft rust nodig, maar deze is ver te zoeken (vier sterren)

Beeld rv

Zelden vat een titel een boek zo goed samen. Tot in het laatste hoofdstuk van Vreemdeling zoekt kamer van de Tsjechische schrijver Egon Hostovsky (1908-1973) is de hoofdpersoon op zoek naar een kamer. Dokter Marek wil zijn boek voltooien en heeft rust nodig om zich te concentreren. Maar welke verblijfplaats hij ook vindt in het New York van vlak na de Tweede Wereldoorlog, iedereen beschouwt hem als de behoeftige vreemdeling die met geld en aandacht geholpen moet worden. Rust is ver te zoeken.

Het levert hilarische scènes op, bijna slapstick soms, zoals in het huis van de rijke mevrouw Carson die eerst haar minachting voor deze zonderlinge dokter moeilijk voor zich kan houden, vervolgens tot haar eigen schrik verliefd wordt op ‘dat wrak, op die ziekelijke figuur, die slapjanus, die rare snijboon en ongelikte beer’. Ook in het huis van professor Wagner gaat het mis. Daar is de labiele zoon de stoorzender die dokter Marek het werken onmogelijk maakt.

Hostovsky laat in het midden wat voor belangrijk werk dokter Marek te voltooien heeft. Het meeste wat we over hem te weten komen, horen we via de overige personages. Dat werkt goed, want de lezer blijft zich zo tot op het laatst afvragen wie dokter Marek nou eigenlijk is en wat zijn drijfveer is. Tegelijk groeit het vermoeden dat de dokter een portret is van iedere vreemdeling, van de mens die vooral bestaat uit de projecties van anderen.

Dat dokter Marek aan het eind ten prooi valt aan religieuze waanzin is misschien wat veel van het goede. Ook op andere momenten weet Hostovsky niet altijd maat te houden. Dit neemt niet weg dat Vreemdeling zoekt kamer een scherp beeld geeft van de problemen die iemand ondervindt als hij noodgedwongen zijn heil zoekt in een land dat hem wezensvreemd is. De Joodse Hostovsky wist waar hij over schreef. Bijna zijn gehele leven bracht hij in ballingschap door.

 Egon Hostovsky: Vreemdeling zoekt kamer

Uit het Tsjechisch vertaald door Edgar de Bruin.

Zirimiri; 240 pagina’s; € 18,95.

Boekenchef Wilma de Rek: ‘Een roman is goed als je erin wilt blijven wonen’
Op allerlei manieren over boeken schrijven, daar is de boekenredactie van de Volkskrant de hele dag mee bezig. Maar hoe kiezen zij welke boeken uit het enorme aanbod worden behandeld, en hoe bepaal je wat goed en slecht is? Wilma de Rek: ‘Een roman is goed als je erin wilt blijven wonen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden