Tv-recensieYasmina Aboutaleb

Docuserie Salah onderzoekt of de aanslagen in Parijs en Brussel hadden kunnen worden voorkomen

null Beeld

Na het zien van de journaals over de bomaanslagen bij Stade de France, de cafés in het tiende en elfde arrondissement en theater Bataclan, was het eerste wat ik op 13 november 2015 deed aan Parijse vrienden vragen of ze veilig waren. Dat waren ze, maar de schrik bleef.

In de dagen daarna kwamen de feiten: 9 terroristen, 130 doden en 350 gewonden. Ooggetuigen, Nederlanders die de terreuraanslag in Bataclan hadden overleefd, vertelden in de media hun verhaal. Er werd een klopjacht op touw gezet naar een van de terroristen die zijn bomgordel in Parijs niet had laten afgaan en was gevlucht. Het dreigingsniveau werd acuut opgeschaald tot het hoogste niveau.

De Vlaamse documentaireserie Salah laat vijf jaar later, mede door de sterke verteltoon, enscenering en muziek, opnieuw de rillingen over je rug lopen. Bijvoorbeeld met het IS-propagandafilmpje van Abdelhamid Abaaoud, de boezemvriend die Abdeslam zou hebben geradicaliseerd. Hij zit breedlachend achter het stuur van een pick-up, terwijl iemand buiten beeld zegt dat de doden achter de wagen vastliggen. ‘Trek die ongelovigen vooruit, mijn broer’, zegt de stem in het Frans.

In de eerste van vier afleveringen proberen de makers te doorgronden wat er in Salah Abdeslam omging. Volgens een familielid was het vertrek van zijn beste vriend het begin van Abdeslams radicalisering. Abaaoud en hij groeiden samen op in de Brusselse achterstandswijk Molenbeek. Samen zetten ze de eerste stappen op het criminele pad en samen zaten ze vast in de gevangenis. Een aangeslagen oud-leraar zegt dat hij het niet zag aankomen. Hij was een jongen als zovelen. In een nagespeelde verhoorscène met Abdeslams verloofde zegt ze dat zij tot vlak voor de aanslagen ook niets doorhad.

Het speciale interventieteam deed tien pogingen om de voortvluchtige Salah Abdeslam te pakken. Beeld VRT/VPRO
Het speciale interventieteam deed tien pogingen om de voortvluchtige Salah Abdeslam te pakken.Beeld VRT/VPRO

Maar de serie biedt meer dan een portret van de man die ooit de meest gezochte voortvluchtige van België was. Rode draad in de gesprekken is de vraag of de aanslagen in Parijs en die in Brussel in 2016 hadden kunnen worden voorkomen.

Uit de interviews in de tweede aflevering blijkt dat de Belgische autoriteiten geen grip op de situatie hadden. Radicalisering was een totaal nieuw fenomeen. Abdeslams broer werd na zijn terugkeer uit Syrië door de politie niet als een gevaar beschouwd. Tijdens de voorbereiding van de aanslagen werd ook niets opgemerkt, ondanks grote hoeveelheden gepind geld. Zelfs als een familielid alarm slaat bij de politie omdat hij bezorgd is over de radicale toon van de broers Abdeslam, gebeurt er niets.

Gekleed in groene pakken en bivakmutsen vertellen leden van het speciale interventieteam dat jacht maakte op de voortvluchtige Salah Abdeslam over de tien pogingen die ze deden om hem te pakken. Hij was ze elke keer te slim af. Hoe hij uiteindelijk is gepakt, heeft België live kunnen zien op televisie: de pers was er eerder dan de speciale eenheid.

Naschrift 7 mei: De eerste aflevering van Salah zou donderdagavond worden uitgezonden. De VPRO heeft op het laatste moment besloten dat niet te doen. Het is nog onbekend wanneer de aflevering wel wordt uitgezonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden