tv-recensie Haro Kraak

Documentaire Stad van twee lentes brengt een groot en complex conflict terug tot menselijke proporties

Haro Kraak

Filmmakers Frederick Mansell en Laurens Samsom maakten de documentaire Stad van twee lentes met een duidelijk doel voor ogen: de oorlog in Irak invoelbaar maken.

De beelden van kapotgeschoten steden in Syrië en Irak kunnen je als nieuwskijker soms apathisch maken. Zo veel dezelfde puinhopen en afbrokkelende gebouwen, zo veel leed. Het langzame proces van wederopbouw en terugkeer dat daarop volgt zie je zelden, want dat is niet makkelijk te vatten in een journaalitem. Precies dat proces toont de documentaire Stad van twee lentes.

De film, die maandag door BNNVara op NPO 2 werd uitgezonden, zoomt in op het meisje Ala’, dat met haar familie vanuit een vluchtelingenkamp terugkeert naar Mosoel. Tegelijkertijd worden VN-gezant Lise Grande en Jan Waltmans, de Nederlandse ambassadeur in Irak, gevolgd in hun pogingen een veilige terugkeer van vluchtelingen te faciliteren en de stad weer leefbaar te maken.

Weer dus veel beelden van stoffige straten met gebouwen waarvan alleen het geraamte nog staat, maar óók: Ala’ die met haar vader plantjes gaat kopen voor hun tuin. Ala’ die haar eerste woordjes Engels leert. Ala’ die tegen haar vader zegt dat ze haar meester voor ezel heeft uitgemaakt, omdat hij zei dat planten in water groeien in plaats van aarde.

Daartegenover staan weer de scènes van gespannen vergaderingen en lastige diplomatie. Prachtig om te zien hoe de onverzettelijke Grande ‘twee minuutjes’ aanvraagt bij de stafchef van de Iraakse premier om te vertellen dat er agenten zijn behandeld met symptomen die het gevolg zijn van zenuwgas en hem vervolgens het verschil uitlegt tussen zenuwgas en gifgas.

Het meisje Ala’ in Stad van twee lentes. Beeld BNNVARA

Filmmakers Frederick Mansell en Laurens Samsom filmden meer dan honderd uur tijdens meerdere bezoeken aan Irak, met een duidelijk doel voor ogen: de oorlog invoelbaar maken. Eerder lieten zij al zien hoe ze een groot en complex conflict terug kunnen brengen tot menselijke proporties met de mooie documentaire Team Gaza, over een voetbalelftal in de Gazastrook.

Zondag op NPO 2 poogden Mansell en Samsom in de Medialogica-aflevering ‘Klimaat van verwarring’ toevallig ook een voor velen niet te vatten kwestie inzichtelijk te maken. Over de slag om de waarheid in het klimaatdebat.

Het publiek heeft zowel aan de ontkennende als aan alarmerende zijde onvoldoende kennis, zei Marcel Crok, een klimaatscepticus die onder meer Thierry Baudet adviseert. Door de retoriek die politici gebruiken, slaat dat onwetende publiek volgens hem door naar ‘een extreem standpunt dat wetenschappelijk moeilijk te verantwoorden is’.

Als een inkijkje in de machinaties van de media was de uitzending geslaagd. Bijvoorbeeld door te laten zien hoe De Telegraaf een manifest van klimaatsceptici dat zelfs Crok ‘over the top’ noemde een half jaar na publicatie voorpaginanieuws maakte. Waardoor ook RTL Nieuws opeens dacht dat dit manifest nieuwswaardig was, waar hoofdredacteur Harm Taselaar nu spijt van had.

De uitzending leed wel onder een paradoxaal dilemma. De sceptici kregen net genoeg ruimte, ondanks kritische vragen, om toch weer twijfel te zaaien over zaken waar allang geen twijfel meer over bestaat. Precies het probleem dat de aflevering aankaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden