Recensie Rabot

Documentaire Rabot over het leven in Vlaamse afbraakflats is poëtisch en tijdloos (vier sterren)

Caleidoscopische documentaire over het verval van een Vlaamse flatwijk is een schitterend pleidooi om naar elkaar om te kijken.

Beeld uit Rabot.

Geen vals sentiment: onder Elvis Presley’s Love me Tender klinkt het geluid van een klopboor.

Ooit waren het prachtige flats. Toen de woontorens net in Rabot stonden, in de jaren zeventig, werd er elke week schoongemaakt. Toen was er nog geen racistische graffiti in de geregeld niet functionerende lift, toen sliepen er nog geen daklozen in de gang, toen zat de verf nog gewoon op de muren.

Een aantal bewoners van het eerste uur mijmert over die tijd in de documentaire Rabot. Inmiddels zijn de flats in de armste wijk van Gent met de grond gelijk gemaakt, maar de Vlaamse documentairemaker Christina Vandekerckhove ving nog net op tijd ‘het getto’ dat er volgens de bewoners was ontstaan. Drie jaar werkte ze aan haar documentaire en in haar caleidoscopische film­debuut toont ze de laatste generatie ­bewoners: de armen, de eenzamen, de zieken, de psychiatrische patienten, de getraumatiseerden, de weduwnaars, de drugsgebruikers en ex-gevangenen. De Rabot-flats werden bevolkt door mensen waar de wereld liever overheen kijkt.

Vandekerckhove ziet ze wél, met ­oneindig mededogen. En dat is ­besmettelijk: hoe kun je niets voelen als je via haar blik opmerkt dat een man de voorbeeldfoto’s in de fotolijstjes heeft ­laten staan – zodat een foto van een puppy en een fles champagne voor hem belangrijker lijkt dan die van een familielid?  Flarden van levensverhalen en goedgekozen details zijn genoeg om de bewoners van de flat kort maar grondig te leren kennen. Toon mij hoe u een aardappeltje schilt, en ik zeg u wie u bent.

Prachtig camerawerk

Vandekerckhove durft bovendien steeds verrassende keuzes te maken in haar beeldvoering en montage. Met het prachtige camerawerk van Frank Schulte laat ze de afbraakflats schitteren in al hun lelijke glorie. Onder strak gekadreerde beelden van lege gangen monteert ze flarden van geluid. Keihard springt ze voor- en achteruit in de tijd, waardoor appartementen het ene ­moment nog bewoond zijn en het ­volgende verlaten, op een paar duiven na. De sloophamer gaat door de woning van een bewoner die de kijker pas later leert kennen.

Het maakt haar documentaire poëtisch en tijdloos. Daarbij is ze prettig wars van valse romantiek: als een inwoner vertelt over zijn verlangen naar liefde, laat ze Love me Tender horen – om vervolgens een man met boor Elvis te ­laten overstemmen. Haar finale is ­gewaagd, maar het werkt.

Waarom het mis ging met de Rabot-flats? De komst van ‘de zwarten en de ­andere buitenlanders’, oppert iemand. Maar het is volstrekt duidelijk wat ­Vandekerckhove zelf vindt: omdat ­niemand de deur nog open doet voor een ander. Omdat niemand meer naar elkaar kijkt. Haar Rabot is een schitterend pleidooi om dat wel te doen.

Rabot ****
Genre: documentaire
Regie: Chistina Vandekerckhove
93 min., in 18 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.