Docu over oorsprong Sint vindt geen aftrek

Film zou teveel emotie oproepen

Het is zoiets als het zachtjes afranselen van vrouwen, met een varkensblaas of koehoorn. Immers óók onderdeel van de viering van de zonnewende, bijvoorbeeld op een van de Duitse Waddeneilanden. Plaats je zo'n ritueel in de verkeerde context, dan zou je zomaar denken dat die waddenvrouwen worden onderdrukt, zegt journalist Arnold-Jan Scheer. 'Daarom weren ze pottenkijkers bij zo'n viering. Niet iedereen liet mij zomaar filmen.'

'Sinterklaas'-ritueel in Hongarije Beeld Arnold-Jan Scheer

De 68-jarige journalist en televisiemaker Scheer (onder andere Paradijsvogels, NCRV) werkte decennia aan zijn documentaire Wild Geraas, over de oorsprong en vele vertakkingen van het Sinterklaasfeest. Zijn verslag voert kriskras door Europa, tot aan de Kaukasus. Ook daar kent men winterse feesten met parades van al of niet zwart geschminkte duivels en woeste bosgeesten, soms roodharig en voorzien van hoorns. Figuren die qua uiterlijk weinig gelijken op zwarte piet, maar nogal eens worden aangevoerd door een bisschopsfiguur. Allemaal onder het katholicisme vervormde versies van de Germaanse god Wodan, die zich lang niet altijd als kindervriend manifesteert; we zien de man met mijter en jurk in Wild Geraas een bronstige mannenmassa opzwepen. Seks en geweld - ook dat is Sint.

Scheer, auteur van het boek Zwarte Sinterklazen (2014), maakte zijn documentaire in eigen beheer. Maar nu wil geen omroep 'm vertonen. 'Om allerlei redenen. Ze zitten vol, zoals Max. De NTR vond onder meer dat de film te veel emotie oproept.'

Onvoldoende kwaliteit

Scheer kreeg het aan de stok met anti-zwarte piet activisten. Die stellen dat de Hollandse pietenvariant verwijst naar de slavernij. De historici in Scheers' film zien dat anders: het zijn Moren, die zo al eeuwenlang vrij rondliepen in Venetië. 'Het is een relevante film', zegt de filmmaker, 'Maar niemand kan 'm zien.'

De NTR laat weten dat de documentaire onvoldoende kwaliteit bezat. Het moet gezegd: Wild Geraas bevat bijzondere opnamen, maar Scheer is geen raspresentator, en doet zijn film geen goed door als verteller in beeld te stappen. 'Onzin', vindt hij. 'Het is míjn zoektocht. Waarom zou ik dan niet in beeld komen? Dat doet die Sunny toch ook?' (Sunny Bergman, maakster van de documentaire Zwart als roet, red.). Nu overweegt hij Wild Geraas uit te brengen via internet. Ook staan er enkele vertoningen gepland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.