Review

Docu over Jheronimus Bosch is los zand

Door de aan het craquelé snuffelende close-ups ontdek je details die met het blote oog onopgemerkt waren gebleven. De film blijft te fragmentarisch en doet op de verkeerde manier verlangen naar het echte werk.

Geknipt voor film zijn ze, de wellustig surrealistische schilderijen van Jheronimus Bosch (circa 1450-1516). Dat blijkt wanneer in Jheronimus Bosch, Touched by the Devil de camera inzoomt op hun oppervlak.

Plotseling zie je een griezelig terug turende uil, een mistig vergezicht of een door een reusachtig mes doorkliefde bloterik. En dat alles verscholen in de uithoeken van een schilderij. Dankzij zulke aan het craquelé snuffelende close-ups ontdek je details die met het blote oog misschien onopgemerkt waren gebleven en leer je Bosch' werk subiet beter kennen. Het is het grootste plezier dat Pieter van Huystees documentaire te bieden heeft.

Van Huystee, gewaardeerd producent van talloze gelauwerde documentaires, had voor zijn regiedebuut een overvloed aan interessant materiaal tot zijn beschikking. Misschien wel te veel. De man achter de schilderijen, een team nieuwsgierige kunsthistorici, rivaliserende en samenwerkende musea: het wil allemaal aandacht. En krijgt het Noordbrabants Museum voor zijn grote overzichtstentoonstelling uiteindelijk alle topstukken bijeen?

Huystees filmische startschot voor het Boschjaar boeit geregeld, zoals wanneer kunsthistoricus Matthijs Ilsink met twinkelogen zijn Bosch-bewondering belijdt of zich buigt over een wellicht door de meester gemaakte tekening.

Maar als geheel is Jheronimus Bosch, Touched by the Devil te gefragmenteerd en niet dwingend genoeg. Nu eens een stukje kunstbeschouwing, dan weer wat restauratiewerkzaamheden of een zakelijke bespreking waarbij Huystee niet aanwezig mag zijn; het is los zand dat je op een verkeerde manier doet verlangen naar het echte werk.

Jheronimus Bosch, Touched by the Devil. Documentaire. Regie: Pieter van Huystee. 87 min., in 10 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden