Tv-recensieArno Haijtema

Docu Cannabis toont fraai hoe 50 jaar geleden bij de hippieklanken van Kralingen ook de oerknal van het gedoogbeleid klonk

Prachtig om vijftig jaar na het historische popfestival in Kralingen, de zesdelige documentaire Cannabis te presenteren, waarvan KRONCRV woensdag het eerste deel uitzond. En heerlijk voor regisseur Arjen Sinninghe Damsté en producent Robert Oey dat het Openbaar Ministerie de reeks een publicitair opkontje gaf. Zondag nam het OM in een verklaring afstand van de ‘tendentieuze en suggestieve toon van met name de voice-overteksten’ en hekelde het ‘de wijze waarop enkele officieren van justitie worden neergezet’.

Blowen op popfestival Kralingen. Uit de documentaire Cannabis.Beeld KRONCRV

Aldus op scherp gezet, bekeek ik Cannabis, waarin de geschiedenis van het Nederlandse gedoogbeleid met interviews, archiefbeelden en incidentele non-fictiescènes in zeer brede penseelstreken wordt neergezet. Het beleid dat zijn oorsprong vindt op het eerste popfestival van Nederland, in Kralingen, 1970. Toen besloot de politie voor het eerst, openlijk, niet op te treden tegen het formeel verboden bezit van en de handel in wiet en hasj.

Niet alleen grepen blowende muziekliefhebbers massaal de joint om ongehinderd lekker te spacen. Gisse jongens met handelsgeest zagen hun kans schoon en verdienden kapitalen met de toegestane verkoop van wiet, die in allerijl uit Magisch Centrum Amsterdam werd aangevoerd. Dat rook naar meer.

De wiet was niet aan te slepen, vertellen de pionierende dealers. Werd het eerst nog in een luciferdoosje gepropt - 10 gulden per stuk - al gauw werd de geestverruimer voor hetzelfde bedrag in plukken onder de clientèle verdeeld. Zo klonk bij de hippieklanken van Kralingen ook de oerknal van het gedoogbeleid. Grammen werden in de jaren erna onsjes, onsjes werden kilo’s, kilo’s werden kotters vol hasj en wiet uit Marokko, Pakistan, Libanon.

Deel 1 staat uitgebreid stil bij de hedendaagse lotgevallen van Johan van Laarhoven, de Tilburgse ondernemer die kapitalen verdiende, surfend op de perfect wave van het gedoogbeleid. Hij zette met zijn coffeeshops miljoenen om, betaalde belasting - geen overheidsdienaar leek zich te bekommeren om het feit dat cannabisgebruik weliswaar is toegestaan, maar handel nog steeds verboden. Totdat hij in 2014 werd gearresteerd in Thailand en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 103 jaar wegens drugshandel - Thailand maakt geen onderscheid tussen soft- en harddrugs. Zo groeide Van Laarhoven in de cel uit tot de personificatie van het internationaal omstreden gedoogbeleid, dat langjarig huwelijk van Hollandse polderpraktijk en hypocrisie.

Over die zaak - bij de kwestieuze arrestatie van Van Laarhoven zou het Nederlandse OM een bedenkelijke rol hebben gespeeld - gaan we in de komende afleveringen ongetwijfeld veel meer horen, ook gezien het aangebrande commentaar van het OM. Zijn levensloop en karakter werden woensdag wel érg uitgebreid geschetst. Het valt nog te bezien of de rol van held, schurk en/of slachtoffer zo’n lange aanloop verdient.

En dan die ‘tendentieuze’ voice-over. Die klonk alsof een gepensioneerde persvoorlichter van justitie of een ouwe rot van De Telegraaf, grijze voorloper van Saskia Belleman, herinneringen ophaalt. Tof, informeel. Die woest makende suggestieve toon viel woensdagavond niet te ontwaren. Benieuwd hoe de officieren van justitie in komende afleveringen te schande worden gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden