AnalyseOpen Studios

Dit zijn de vier veelbelovendste kunstenaars van de Jan van Eyck Academie in Maastricht

Kunstenaar Femke de Vries, die zich bezighoudt met de taal van mode. Beeld Eva Faché

Hun werk is vrijdag en zaterdag te zien tijdens de Open Studios. 

‘Hier krijgen we de tijd om te ademen. Dat is zo uitzonderlijk voor mensen van onze leeftijd, eind twintig, begin dertig. En om samen te werken, zonder gevoel van competitie.’ Zo vat curator Erica Petrillo haar huidige verblijf aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht samen. Vanuit de hele wereld komen kunstenaars en curatoren maar ook architecten, koks, dichters en mode-ontwerpers naar het postacademische instituut. Deze dagen laten de 36 deelnemers hun kunsten zien, proeven, ruiken, lezen en voelen.

Petrillo werkte eerder in New York en Milaan, haalde een bachelor politicologie, sociologie en psychologie aan de universiteit van Cambridge en een master Politiek en Samenleving in Maastricht. Haar huidige interesse? De culturele implicaties van kweekvlees. En daarnaast: samenwerken. Daarmee is ze een voorbeeldige-Jan van Eycker: ze heeft een fascinatie die nauw verbonden is met de toekomst van de wereld, en ze zoekt naar anderen om mee te werken. Momenteel zijn dat een grafisch vormgever en illustrator (Martin Groch) en een econoom die gefascineerd is door korstmos (Marjet Zwaans).

Het prestigieuze instituut krijgt jaarlijks zo’n zeshonderd aanmeldingen, waaruit enkele tientallen talenten worden geselecteerd. Die hebben al wat kilometers gemaakt, vaak letterlijk, het kunstenaarschap is voor velen een nomadisch beroep. Soms vinden ze zich in Maastricht opnieuw uit. Daarom is het zelfs voor de directeur Hicham Khalidi een verrassing wat de Open Studios brengen. Dit jaar viel hem op dat zoveel deelnemers video’s hebben gemaakt. Bovendien noemt hij ‘urgentie’ en ‘solidariteit’ als gemeenschappelijke kenmerken, hoe uiteenlopend hun fascinaties en achtergronden verder ook zijn.

We kozen vier ateliers om niet te missen.

Ellie Kyungran Heo

Studio van Ellie Kyungran Heo.Beeld Eva Faché

Dat de ‘solidariteit’ die directeur Khalidi opmerkt ver kan reiken, bewijst de presentatie Plantarians van Ellie Kyungran Heo. In korte video’s verkent zij onze relatie met planten. Wat verlangen wij van ons groen? En wat verlangt ons groen van ons? In New York filmde Kyungran Heo hoe de bekende wildplukker Steve Brill een groep geïnteresseerden rondleidt in Central Park en vol enthousiasme zijn tanden in het openbaar groen zet. Op de begraafplaats van Maastricht zag ze hoe rouwenden zorgvuldig de planten op het graf van hun dierbaren verzorgen. De ene video is snel gemonteerd, passend bij Brill, die een tikje hyper is, de andere is traag. Samen vormen al die video’s een intrigerende compositie. Telkens komt de Zuid-Koreaanse al filmend dicht bij haar onderwerpen, of dat nou een plant of een mens is. Zo probeert ze zelfs het gevoelsleven van planten te doorgronden.

Anna Ihle

Studio van Anna Ihle.Beeld Eva Faché

De presentatie van Anna Ihle viel vorig jaar ook op. Ze had een grote sculptuur gemaakt die leek op het bitje dat ze ’s nachts draagt tegen het tandenknarsen. De houten sculptuur paste om haar lichaam, als een nachtelijk martelwerktuig. Er lag ook een agenda opengeslagen vol afspraken. Ernaast een houtslijper. Direct was te zien dat deze kunstenaar de mal bevraagt waar we dag én nacht in worden gepropt.
Dat doet ze ook in haar nieuwe project. Daarvoor logeerde ze bij haar vriendin Catherine in Los Angeles die door lange werkdagen amper vrije tijd heeft. Vijf weken lang voerde Ihle uit wat Catherine zou willen doen als ze wel tijd had. De kunstenaar gaat naar een naaicursus, wandelt met de hond en bereidt eindelijk iets uit een van de vele Ottolenghi-kookboeken van haar vriendin. Veelzeggende scène is de rondleiding in Catherines keuken: veel spullen worden zelden worden gebruikt. Een fascinerende performance die opnieuw onze normen te kijk zet.

Saeeda Saeed

Studio van Saeeda Saeed.Beeld Eva Faché

Kunstenaar Saeeda Saeed probeert met technisch vernuft machtsstructuren te ondermijnen. Zo maakte ze een radio die in een straal van 300 meter signalen uitzendt, wat van pas kan komen op plekken waar communicatie onveilig is, zoals in Saoedi-Arabië, waar Saeed vandaan komt. De zender is gebruikt om te waarschuwen voor de politie, maar ook om erotische gedichten en hiphop te verspreiden.

Tijdens haar verblijf aan de Jan van Eyck heeft de activiste gepoogd manieren te vinden om op Twitter verzet te plegen, wat levensgevaarlijk kanzijn. Daarom ontwierp Saeed een rugzak waarin negen actieve telefoons kunnen worden gemonteerd, waardoor de locatie van een twitterende rugzakdrager niet precies te achterhalen is. 
Ook te zien in haar atelier: een twitterbot die vreemde (en daarom niet ‘criminele’) beledigingen genereert en verstuurt. Een paar keer drukken op een grote rode quiz-knop en Saeeds account stuurt ‘Your bestie laughs like a dog’ naar het ministerie van toerisme. 

Femke de Vries

Studio van: Femke de Vries. Beeld Eva Faché

‘FEELINGS are facts’. Het is geen tekst op een spandoek maar op een simpele rode trui die hangt in het atelier van Femke de Vries. De Vries houdt zich bezig met de taal van mode. Zo verzamelde ze kleren met opbeurende zinnen (Self - Help - Shirts) en ontleedde ze maandelijks een groot internationaal modetijdschrift door de teksten te analyseren en te categoriseren. Zo noteerde ze in de categorie ‘gevoelens’ de zinnetjes ‘Good vibrations’ en ‘Wie maak jij vandaag blij?’ uit de Britse Vogue. De zoetsappige en soms spirituele taal waarin we over mode praten heeft maar weinig te maken te hebben met de industrie erachter, vindt De Vries.

Open Studios, Jan van Eyck Academie, Maastricht, vrijdag 17.00- 19.00, geopend: zaterdag 7/3 10.00-17.00.

Kunstopleidingen

De Jan van Eyck academie in Maastricht is een van de drie grote postacademische kunstopleidingen van Nederland, de andere twee zijn in Amsterdam: de Ateliers en de Rijksakademie. Bij de Jan van Eyck Academie verblijven deelnemers meestal een jaar. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden