Profiel Songfestivalsteden

Dit zijn de steden waar Maastricht mee concurreert in de strijd om het Songfestival

Naast Maastricht dingen nog vier andere steden mee om de organisatie van het Songfestival. Onder hen is Rotterdam torenhoog favoriet. 

Ahoy in Rotterdam. Beeld Aerophoto-Schiphol

In Rotterdam rekenen hoteleigenaren zich rijk

‘Dan is de buit toch binnen?’, zei de lokale PvdA-fractievoorzitter Co Engberts triomfantelijk tegen het AD, nadat Amsterdam was afgehaakt. ‘Alhoewel’, voegde hij nog toe, ‘we hebben Maastricht nog.’

Engberts was misschien wat overmoedig, maar Rotterdam lijkt nu wel de meest logische en veilige keus. De grootste havenstad van Europa heeft een internationale uitstraling en is goed bereikbaar via Schiphol en Rotterdam-The Hague Airport. Hotels zijn er voldoende, en ervaring met internationale evenementen is ruimschoots aanwezig: in 2010 ging de Tour de France er van start, in 2018 werden de MTV Awards georganiseerd in Ahoy.

Om ook het Songfestival (capaciteit: 16 duizend) in Ahoy te organiseren, was medewerking van Frank van Etten vereist. De volkszanger had de evenementenhal gereserveerd op 7 en 8 mei voor een jubileumoptreden. ‘Aan die data zou ik Ahoy kunnen houden, maar dat ga ik natuurlijk niet doen’, zei Van Etten in het AD. ‘Ik ben een volkszanger, ik zou mezelf niet meer in de spiegel kunnen aankijken als ik hier moeilijk over ging doen.’

Rotterdam (slogan: ‘Rotterdam for Real’) schat de kosten op 15 miljoen euro. De gemeenteraad staat daarvoor garant, maar er ligt geen koffer met geld klaar. Het moet zo veel mogelijk van anderen komen. De provincie Zuid-Holland zegde een miljoen toe. Bijdragen door bijvoorbeeld crowdfunding en filantropen zijn welkom, zegt Said Kasmi, als wethouder Cultuur verantwoordelijk voor het Songfestival.

Hoteleigenaren rekenen zich intussen rijk. Voor een kamer half mei in het Savoy Hotel betaal je 331 euro, terwijl dat in juni 98 euro is. Kasmi is nog niet zo zeker van zijn zaak. Rotterdam maakt een goede kans, zegt hij, maar ‘de buit is pas binnen als die binnen is’.

Utrecht speelt hard to get

Terwijl de andere vier steden hun bidbook woensdag door een burgemeester of wethouder bij de NPO in Hilversum lieten afleveren, stuurde Utrecht een fietskoerier. Het is een exemplarisch beeld. Waar de concurrenten de NPO proberen te paaien, speelt Utrecht hard to get.

Utrecht lijkt een geschikte kandidaat. De op drie na grootste stad van Nederland ligt centraal, is goed bereikbaar, heeft ervaring met internationale evenementen (De Tour de France startte er in 2015) en beschikt met de Jaarbeurs over een enorme evenementenhal op een steenworp afstand van Utrecht Centraal.

Een probleem: het plafond van de Jaarbeurs is tussen de 10 en 14 meter hoog, en dat is te laag: 18 meter is vereist. Daarom moet er een tent verrijzen tussen de Jaarbeurs en het Beatrix-gebouw. ‘Een tent klinkt alsof we gaan kamperen’, corrigeert Klaas Verschuure, wethouder Economische Zaken. ‘Dit is een megatent, een hal waar 10 duizend mensen in kunnen. State of the art.’

Wat de kansen ook niet zal vergroten, is de houding van de lokale politiek. Die is niet van plan geld toe te steken. ‘Wij hebben geen business case. We mogen geen sponsoren zoeken of kaartjes verkopen voor side events’, zegt Verschuure. ‘Het zou fijn zijn geweest als er tegenover de kosten ook wat baten zijn, buiten de stadspromotie.’

Wel zal de stad op een andere manier bijdragen. Voor veiligheid van gasten wordt bijvoorbeeld gezorgd. En instellingen als concertzaal Tivoli, het Centraal Museum en de Jaarbeurs werken mee. Verschuure: ‘Dan hoeft het allemaal niet veel te kosten.’

Utrecht zet in op een sociaal, duurzaam Songfestival, zegt Verschuure. ‘We betrekken mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en mbo’ers bij de organisatie.’ De eis van het Songfestival om voor 45 delegaties twee weken touringcars paraat hebben, wordt genegeerd. ‘Utrecht stelt voor het transport vooral lopend, per fiets en ov te doen’, schrijft het college in een brief. Met de levering van het bidbook gaf de stad het goede voorbeeld.

De Jaarbeurs in Utrecht. Beeld Aerophoto-Schiphol

Arnhem heeft een gebrek aan slaapplaatsen

‘Celebrate Freedom’. Dat is het motto van het Songfestival in Arnhem. ‘Daarmee onderscheiden we ons van de rest’, zegt wethouder Jan van Dellen. ‘Mensen uit allerlei landen kennen ons van de slag om Arnhem, in 1944, bijvoorbeeld uit het verfilmde boek A Bridge Too Far. Als gastheer zouden wij staan voor mensen die niet vrij zijn of zich niet vrij voelen.’

Arnhem heeft volgens Van Dellen ‘een ongelooflijk gave Songfestivallocatie’, Gelredome. ‘Daar hebben ze heel veel ervaring met grote evenementen. In drie jaar tijd kwamen er meer dan 800 duizend bezoekers voor Symphonica in Rosso, een week vol optredens van Marco Borsato.’

Eredivisieclub Vitesse speelt normaliter in Gelredome. Als de grasmat er uit wordt geschoven, kan het stadion in enkele dagen worden omgebouwd tot een grote concertzaal. Bijna 30 duizend fans kunnen het festival ter plaatse volgen, voor driekwart is er een zitplaats. Dankzij het beweegbare dak is de akoestiek optimaal, staat in het bidbook.

Toch maakt Arnhem volgens insiders weinig kans. Lang niet alle Songfestivalbezoekers kunnen slapen in de nabije omgeving van het stadion, en er is geen vliegveld in de buurt.

Van Dellen: ‘Wij vinden de ligging juist ideaal, op minder dan anderhalf uur rijden van zes vliegvelden: Lelystad, Schiphol, Rotterdam, Eindhoven, Düsseldorf en Weeze. Ook buiten Arnhem en Nijmegen zijn er veel slaapplaatsen en activiteiten. We organiseren dit met de hele regio.’

Nog een nadeel: concertbezoekers klagen geregeld dat ze vaststaan in het verkeer na een concert in Gelredome. Arnhem zal zijn best doen om zulke problemen te voorkomen, zegt de wethouder. ‘Het wordt een enorme, bijna militaire operatie. Maar dat kunnen we aan, met Connexxion en de provincie. En we hebben trolleybussen, als enige in Nederland. Duurzaamheid staat hoog in ons vaandel.’

De Gelredome in Arnhem. Beeld Aerophoto-Schiphol

Den Bosch moet het hebben van de kleinschaligheid

Tien keer is Louis Klomp al bij het Songfestival geweest. Als bestuurslid van de internationale fanclub OGAE (Organisation Générale des Amateurs de l’Eurovision) organiseert de inwoner van Den Bosch vaak feestjes in de gaststad. Het zou geweldig zijn als het volgend jaar bij mij om de hoek plaatsvindt, zegt hij. ‘Ik woon bijna naast de Brabanthallen.’

Pluspunt van Den Bosch: de kleinschaligheid. ‘In kleinere steden, zoals Malmö, is het altijd leuker. Dan is iedereen een paar weken lang in de ban van het festival.’

Toch is dit niet de ideale kandidaat, zegt hij op persoonlijke titel (de OGAE is neutraal). ‘Voor bezoekers is het fijn als je bij elkaar in de buurt zit en niet ’s nachts lang moet reizen. Er zijn weinig hotels in Den Bosch. Daarom is Rotterdam eerlijk gezegd geschikter. Daar hebben ze ook betere nachtverbindingen, per trein.’

De slogan bij het bidbook is ‘Douze de groeten uit Brabant’. Dat is een verwijzing naar de gastvrijheid van de regio en zijn stad, zegt wethouder Mike van der Geld. ‘De VVV Nederland heeft Den Bosch in vijf jaar vier keer uitgeroepen tot gastvrijste stad van Nederland.’

De stad heeft volgens hem ruime ervaring met grote evenementen, zoals het Jeroen Boschjaar in 2016 en de start van de Tour de France in 1996. ‘En vliegveld Eindhoven is maar een half uurtje rijden hiervandaan.’

Financieel staan sommige anderen sterker. De provincie Noord-Brabant negeerde een ‘uitdrukkelijk’ verzoek van de gemeente ook 3 miljoen euro beschikbaar te stellen en staat slechts garant voor 1 miljoen. Raadsleden kregen eerder te horen dat andere steden fors gaan bijdragen aan de kosten en dat dit de doorslag kan geven. PvdA-fractievoorzitter Pieter Paul Slikker had ‘meer ambitie’ verwacht van de provincie, zei hij in het Brabants Dagblad.

De Brabanthallen in Den Bosch. Beeld Aerophoto-Schiphol

En waarom dingt Amsterdam niet mee?

De afgelopen twintig jaar werd het Songfestival zeventien keer in een hoofdstad gehouden, maar Amsterdam stelde zich niet eens kandidaat. De Johan Cruijff Arena en de Rai gaven al vroeg aan niet beschikbaar te zijn, en uiteindelijk bleek ook de Ziggo Dome vol te zitten. Meer dan tien artiesten hadden daar in de acht weken voor het Songfestival al een optie op genomen of gereserveerd. Kunnen die optredens niet afgezegd of verplaatst worden?

Afzeggen is onmogelijk, zegt Danny Damman, directeur van de Ziggo Dome. ‘Je gaat niet tegen een wereldartiest zeggen: je bent tijdelijk niet welkom. Wie wil er dan nog komen optreden?’ In de contracten staan geen ontbindingsclausules, zegt hij.

Verplaatsen was in dit geval ook geen optie. De wereldtours van grote sterren zitten logisch in elkaar, zegt Damman. ‘Ze gaan niet van Amsterdam naar Lissabon naar Antwerpen. Je zou kunnen wisselen met Antwerpen, maar dat scheelt een weekje, terwijl het Songfestival zeven weken nodig heeft.’ Dat verbaast hem. ‘Ik denk dat je dit ook in vier weken kan doen.’

Dat is niet waar, zegt Sietse Bakker, hoofd van het eventteam. ‘Eerst moeten 130 vrachtwagens aan apparatuur geleegd worden en gecheckt op explosieven. Vervolgens moet alles worden opgebouwd. Dan ben je al drie weken bezig. De technische repetities duren een week, de normale repetities en de liveshows twee weken. Het afbouwen duurt vier dagen. In veel minder dan zeven weken kan het niet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden