Dit zijn de nominaties voor het Beste Gebouw van het Jaar

Architectuur

Welk gebouw volgt Station Breda op als Beste Gebouw van het Jaar? Negen projecten maken kans op de architectuurprijs die de Branchevereniging voor Nederlandse Architectenbureaus (BNA) uitreikt aan 'het gebouw met de meeste meerwaarde voor opdrachtgevers en samenleving'. In de categorie 'Identiteit en icoonwaarde' zijn dat Concertzaal Musis Sacrum in Arnhem, het bezoekerspaviljoen Park Vijversburg in Tietjerk en het Stadsarchief in Delft.

Het Gelders Huis (links) en Circl Beeld RV

De categorie 'Stimulerende omgevingen' wordt vertegenwoordigd door het Gelders Huis in Arnhem en paviljoen Circl op de Amsterdamse Zuidas. Onder de noemer 'Leefbaarheid en sociale cohesie' nemen de Sportcampus Zuiderpark in Den Haag, het sociale woningbouwcomplex Space-S in Eindhoven en Multifunctioneel Centrum Doelum in Renkum het op tegen elkaar. In de categorie 'Particuliere woonbeleving' is het Superlofts Blok Y in Utrecht genomineerd.

De jury, onder voorzitterschap van Louise Vet (directeur van het Nederlandse Instituut voor Ecologie van de Koninklijke Academie van Wetenschappen, NIOO-KNAW), kon dit jaar kiezen uit 110 inzendingen. Terwijl er, vooral in de Randstad, weer volop gebouwd wordt, is het effect van de economische crisis nog zichtbaar in de oogst; een bouwproject duurt immers gemiddeld zeven jaar.

Door de enorme leegstand en het beleid om te bouwen in bestaand stedelijk gebied, is de focus verlegd van nieuwbouw naar transformatie en herbestemming. Het Gelderse Provinciehuis, concertzaal Musis Sacrum en het Landgoed Vijversburg zijn voorbeelden van een spannende combinatie van restauratie en uitbreiding.

Duurzaamheid (het onderwerp van de Internationale Architectuurbiennale Rotterdam in mei) is een belangrijk thema. Het ultraduurzame paviljoen Circl is grotendeels gemaakt met hergebruikte materialen. Sportcampus Zuiderpark is ontworpen als energieleverend gebouw.

De spektakelarchitectuur die de 'gouden' jaren negentig en nul kenmerkte, werd tien jaar geleden taboe verklaard. Ambacht en vakmanschap kwamen weer centraal te staan. Dat zie je terug in het Stadsarchief en het Multifunctionele Centrum met hun gevels van klassiek metselwerk, gemaakt met oog voor detail. Zelfs de projecten in de categorie iconen zijn ingetogen te noemen en doen hun best zich te voegen naar hun omgeving. De nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum heeft groene keramische gevels die aansluiten bij het aangrenzende park en een gigantisch panoramavenster dat open kan en zo het interieur verbindt met de buitenruimte. Het bezoekerspaviljoen op landgoed Vijversburg gaat met zijn glazen gevels op in de omringende natuur. Bij de Sportcampus, gerealiseerd op de locatie van het oude ADO-stadion, zie je een soortgelijke 'camouflagestrategie'; rond het gigantische bouwwerk is een 'lint' van gepolijst staal gedrapeerd, dat afhankelijk van de lichtval van kleur verandert en de omgeving reflecteert.

Het woningbouwproject Superlofts is een product van de crisis. Doordat de grote ontwikkelaars de financiering van hun projecten niet meer rondkregen, was de gemeente bij de verkoop van grond aangewezen op (collectieven van) particulieren en kleine ontwikkelaars. Architect Marc Koehler ontwikkelde voor deze nieuwe markt een woonconcept met casco-lofts, die bewoners naar wens kunnen afbouwen.

Stadsarchief Delft Beeld RV

Corporatie Woonbedrijf liet particulieren meedenken over het socialewoningbouwproject Space-S. Via Facebook werd een groep van vierhonderd geïnteresseerde huurders samengesteld, waarna het gebouwencomplex met inbreng van de toekomstige huurders werd ontwikkeld.

De uitreiking van de juryprijs en van de eervolle vermeldingen is op 18 mei in Amsterdam. Stemmen voor de publieksprijs kan via gebouwvanhetjaar.nl


Identiteit & Icoonwaarde

1. Bezoekerspaviljoen Park Vijversburg (Tietjerk)
Architectenbureau: Studio Maks en Junya Ishigami
Opdrachtgever: Stichting Op Toutenburg

2. Musis Sacrum (Arnhem)
Architectenbureau: Van Dongen - Koschuch achitects & planners
Opdrachtgever: Gemeente Arnhem

3. Stadsarchief Delft (Den Hoorn)
Architectenbureaus: Office Winhov en Gottlieb Paludan Architects
Opdrachtgever: Gemeente Delft

Van links naar rechts: Bezoekerspaviljoen Park Vijversburg, Musis Sacrum en Stadsarchief Delft.

Leefbaarheid & Sociale Cohesie

1. Space-S (Eindhoven)
Architectenbureau: Inbo
Opdrachtgever: Woonbedrijf Eindhoven

2. MFC Doelum (Renkum)
Architectenbureaus: NOAHH en Studio Nuy van Noort
Opdrachtgever: Gemeente Renkum

3. Sportcampus Zuiderpark
Architectenbureau: FaulknerBrowns Architects
Opdrachtgevers: Gemeente Den Haag, De Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan

Van links naar rechts: Space-S, Multifunctioneel Centrum Doelum en Sportcampus Zuiderpark. Beeld RV

Stimulerende Omgevingen

1. Het Gelders Huis (Arnhem)
Architect: Team V Architectuur
Opdrachtgever: VolkerWessels

2. Circl (Amsterdam)
Architectenbureau: De Architecten Cie
Opdrachtgever: ABN Amro

Het Gelders Huis (links) en Circl Beeld RV

Particuliere Woonbeleving

Superlofts Blok Y (Utrecht)
Architectenbureau: Marc Koehler Architects
Opdrachtgevers: Samenwerking St. Blok Y, Bewonersgroep, MKA, VinkBouw

Superlofts Utrecht Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.