Dit zijn de mooiste en gekste zwembaden

De Volkskrant peilt het zwemwater in de kunsten

Omdat in de zomer de onbedwingbare behoefte ontstaat het water in te gaan, van pierenbad tot diepzee, peilt de Volkskrant het zwemwater in de kunsten. Aflevering 1: Het bad zelf.

Het paardenzwembad van de architect Luis Barragán: La Cuadra San Cristóbal (1968) nabij Mexico-Stad Foto Hollandse Hoogte / Magnum Photos

Als één architect de titel King of the Pool verdient, is het de Amerikaan John Lautner (1911-1994). Deze leerling van Frank Lloyd Wright bouwde in de jaren zestig en zeventig een trits luxe space age-villa's rondom Los Angeles. Zijn Elrod House in Palm Springs figureert in Diamonds Are Forever (1971), waarin James Bond na wat pittige jiujitsu met de dames Bambi en Thumper in het zwembad belandt.

Wat Lautner goed begreep, is dat een eigen zwembad synoniem is voor ultieme luxe. Beter wordt het leven niet, althans, het materiële deel ervan. Misschien wel daarom is voor de architect het zwembad geen gemakkelijke opgave. 'Het is duur, technisch ingewikkeld en soms zelfs een bepalend element voor het ontwerp van het huis', zegt architect Paul de Ruiter. 'Zeker als je ook binnen wilt zwemmen.'

De Ruiter leverde vorig jaar Villa K op in Duitsland, met een spectaculair bad dat haaks staat op het terras van de glasvilla. In het terras zit een hydraulische sluitsteen zodat je van binnen naar buiten kunt zwemmen.

Maar wat is nu het gekste, begerenswaardigste zwembad in de wereld? Vraag het aan een landschapsarchitect en hij zegt: het getijdenbad aan zee. Vraag het aan een stadsbewoner: die noemt zijn opblaasbare jacuzzi (Aldi, euro 379) op zijn dakterras.

Hier de mooiste en gekste zwembaden, verdeeld over zeven typologieën en een hors catégorie.

Lintworm in Romeins zwembad

Nederland heeft een hoog zwemdiplomagehalte. Altijd al gehad. De Bataven verrasten de Romeinen al kort na het begin van de jaartelling door zwemmend met hun paarden de Rijn over te steken, zonder uit formatie te geraken. Die Romeinen kenden dat water vooral van het badderen. Ze achten zich moreel superieur vanwege betere hygiëne en bouwden prachtige badhuizen. Maar het (warme) water in die Romeinse thermen was extreem vies, noteerde Cambridge-onderzoeker Piers Mitchell in 2016. Hij vond bewijs dat het krioelde van de lintwormen en andere parasieten die vermoedelijk veel slachtoffers hebben geëist.

De getijdenpoel

De echte tidal pool is redelijk zeldzaam. Het is een natuurlijk kustbassin, afgeschermd door een rotsrand, die volspoelt bij vloed. De getijdenpoel is onvoorspelbaar: soms halfleeg, soms geteisterd door zo veel golfslag dat het onbezwembaar is. Een van de mooiste voorbeelden ligt op het Spaanse Tenerife: Piscina las Caletillas. Het bassin kreeg een beetje hulp van de mensenhand, maar dan heb je ook wat.

De getijdenpoel op het Spaanse Tenerife

Infinity Pool

De perimeter pool, Lautner pool, of infinity pool is het bad dat het meest wordt geassocieerd met ongebreidelde hotelluxe. Doordat het water op vloerniveau aansluit en het bad aan vier kanten overstroomt - en via een goot weer wordt teruggepompt - ontstaat een perfect spiegelend oppervlak. Als het op hoogte ligt, heb je vanuit het bad een huiveringwekkend uitzicht. Zoals vanaf Marina Bay Sands hotel in Singapore. Het zwembad verbindt de daken van drie torenflats, is 150 meter lang en heeft een waterafgrond van 57 verdiepingen.

De infinity pool op het Marina Bay Sands hotel in Singapore Foto reuters
Het less-is-more-zwembad in het kuuroord Vals, Zwitserland Foto ap

Het less-is-more-zwembad

Minimalisten maken goede zwembaden. Het mooiste is van de veelbekroonde architect Peter Zumthor voor het kuuroord Vals in Zwitserland. Een stelsels van watergangen, omkleed met strakke wanden van beton en donker Valser gneis (natuursteen) en kraakhelder water. Voor het ultieme zengevoel. Het zijn overigens witte tegels die zwembaden blauw maken. Donker - zoals in Vals - ontkleurt het water.

Het lege zwembad

Gekke zwembadvormen liggen voor het oprapen. Pierre Kartner heeft bij zijn Rietveldvilla in Breda een zwembad in de vorm van een gitaar, maar en zijn ook mensen met een kat of viool in de tuin. In Diepenbeek (België) is een vaginavijver. Echter, in de categorie zwembaden-in-de-vorm-van-lichaamsdelen is het niervormige zwembad een klassieker: geïntroduceerd in 1939 door de befaamde architect Alvar Aalto, voor Villa Mairea aan de Finse westkust. Volgens overlevering is het dit zwembad - dat zeer populair is in de villawijken van Los Angeles - dat aan de wieg stond van de skateboardrage. Tijdens de grote droogte in Californië in 1975 ontdekten skaters dat het lege niervormige bad met zijn glooiende wanden perfect is voor hun kickturns en carves.

Lekker boarden in een leeg zwembad

De winnaar

Beter dan alle andere dierenbaden, mooier dan al die mensenbaden, is het paardenzwembad van de architect en Pritzkerprijs-winnaar Luis Barragán: La Cuadra San Cristóbal (1968) nabij Mexico-Stad. Het is een staaltje van prachtig Zuid-Amerikaans modernisme in fascinerend roze en diepe aardkleuren. En ja, de paarden gaan echt in bad.

De Vertigo Pool

Het zwembad van glas dat hoog boven de grond zweeft. Te vinden in luxe hotels in de Golfstaten en Azië, zoals het dakzwembad van hotel Indigo in Hong Kong dat meters uitsteekt over de rand. Met al dat glas in de bodem is het een louterend experiment voor mensen met vertigo, hoogtevrees.

Dakzwembad van hotel Indigo in Hong Kong

De dakjacuzzi

Het beste zwembad is het zwembad dat (bijna) iedereen kan betalen. Prijsvechter Aldi bracht dit in mei de opblaasbare jacuzzi onlineop de markt, nadat in Engeland de baden in een dag waren uitverkocht. Populair bij stadsbewoners met dakterras. Waarschuwing: Je dak moet wel 1.100 kilo aankunnen, er gaat bijna 800 liter water in deze jacuzzi.

De opblaasbare jacuzzi van de Aldi