Dit weekend kan iedereen Brian Eno zijn in de Westergasfabriek

In virtual reality maak je de mooiste ambient.

Beeld uit het filmpje van de installatie Bloom: Open Space.

Een iPhone-app op fabriekshalformaat. Zo ongeveer voelt de installatie Bloom: Open Space in de Westergasfabriek in Amsterdam, een kunstwerk van de Britse componist en producer Brian Eno.

Bloom: Open Space is de fysieke verschijningsvorm van de app Bloom, die Eno met zijn vaste programmeur Peter Chilvers uitbracht in 2008. Met Bloom op de telefoon of de iPad kan de gebruiker met simpele tikjes op het scherm een eindeloos gevarieerd ambient-muziekstuk scheppen, waarvan als het goed is nooit twee seconden hetzelfde klinken.

Bloom: Open Space is nog tot zondagavond in de Westergasfabriek, Amsterdam

In een hal van de Westergasfabriek wordt de bezoeker zelf dat tikkende vingertje op de zwarte spiegel. Hij of zij wandelt tussen zes beeldschermen met een virtual-realitybril op het hoofd en knijpt tussen duim en wijsvinger in kleine balletjes in de ruimte, die zacht tingelende geluiden voortbrengen in de van Eno bekende, rustige cadans. Live ambient dus, gemaakt door de luisteraar zelf.

Brian Eno, de legendarische producer (U2, Coldplay), toetsenist (Roxy Music) en uitvinder van het ambient-genre is geobsedeerd door 'generatieve muziek', een term die hij in 1995 al in het leven riep. Het is muziek die eeuwig veranderlijk is en die wordt aangestuurd door 'een systeem'.

Briano Beeld afp

Op zijn plaat Discreet Music uit 1975 liet Eno al zachte synthesizergeluidjes door steeds anders afgestelde toonregelaars lopen, waardoor eigenlijk vanzelf een compositie ontstond. Toen de apps voor iPhones en iPads opkwamen, begin deze eeuw, zag Eno mogelijkheden zijn 'compositiemachines' naar de telefoon te brengen zodat iedereen zelf 'als een kleine Eno' (aldus Eno zelf), door zijn mobiele apparaat kan lopen. Bloom en de latere apps Scape, Trope en Reflection werden een groot succes, vooral ook als ontspanningsmiddel. Eno en programmeur Chilvers bouwen hun apps ook nadrukkelijk om onthaasting te bieden in de hectische wereld van informatiebombardementen.

Met de levensgrote versie van hun app Bloom hopen Eno en Chilvers iets van magie op te roepen in de Westergasfabriek, en daarna de rest van de wereld. Volgens Chilvers is de installatie uniek omdat bezoekers in de virtuele ruimte via de muzikale balletjes op elkaar kunnen reageren, en dus elkaars composities aan kunnen vullen.

En al klinkt de muziek in Bloom misschien rustgevend, zo is die volgens Eno niet helemaal bedoeld, zei hij begin dit jaar in een interview in de Volkskrant. 'Ik wil juist dat het luisteren aanzet tot actie in het hoofd. Niet tot rust.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.