Dit stukje van Alentejo is nog relatief onbekend - en voorlopig dus ook nog onbemind door het massatoerisme

De Portugezen die we in de provincie Alentejo treffen, doen veel te bescheiden over hun strand, hun eten en de rest van hun toeristische aanbod. Onterecht, want het is er nog lekker rustig ook. Nog wel.

Beeld Eefje Ludwig

'I'm sorry'. We zitten aan tafel in het restaurantgedeelte van een gloednieuw hotelcomplex in de kuststreek van de Portugese provincie Alentejo. Het is een prachtig, modern restaurant met veel glas, onbewerkt hout en riet - volledig in harmonie met het woeste duinlandschap waar Sublime Comporta, want zo heet het hier, door omgeven wordt.

Beeld Eefje Ludwig

I'm sorry

's Nachts klinkt het ruisen van de duinen, 's avonds ruik je de coniferen en overdag lonkt altijd de zee. Het is hier, zoals dat heet, vrij goed toeven. Maar de kelner staat op het punt daar, met zijn prevelende I'm sorry en verontschuldigende houding, korte metten mee te maken. Welke vervelende boodschap komt hij verkondigen? Is de vis op? De wijn? Zijn onze spullen van de hotelkamer gejat? Onze huurauto, hadden we die op slot gedaan?

Hij zet twee borden met prachtig opgemaakte gerechten neer, glimlacht beleefd naar ons en vertrekt dan weer. Het eten is er, de wijn ook. Onze spullen staan er nog en de auto ook. I'm sorry betekent hier, aan de Portugese westkust, niet 'het spijt me' - zoals in de rest van de wereld, maar is blijkbaar regionaal dialect voor 'excuseer me omdat ik u blij kom maken.'

Overal waar we gedurende vijf dagen in Alentejo komen is het I'm sorry voor en I'm sorry na. En wat er op die woorden volgt is steeds weer alles behalve een teleurstelling. Sterker, met zijn woeste kusten, uitgestrekte landschappen, luxe cabanas, een zalige regionale keuken en rust - heel veel rust - is Alentejo hét alternatief voor de inmiddels overbevolkte Algarve.

Beeld Eefje Ludwig

Comporta

Na de vlucht laten we Lissabon links liggen en rijden we over de 17 kilometer lange en 155 meter hoge Ponte Vasco Da Gama naar het zuiden; de ogen dan weer gericht op de weg, dan weer op het hoogtevrees-opwekkende uitzicht. De verlaten snelweg leidt ons in een grote bocht om het Sado-natuurreservaat en brengt ons naar de provincie Alentejo om te eindigen bij de voet van het langwerpige schier-eiland Troia. Hier ligt Comporta, een dorpje zo klein dat je er alweer uit bent voordat je hebt kunnen terugschakelen naar de tweede versnelling. De streek eromheen heet óók Comporta; The Guardian vergeleek dit stukje Portugal met Ibiza, 'maar dan op een hele goede dag.' Van die vergelijking willen ze in Comporta zelf trouwens niets weten. Begrijpelijk: het dorp Comporta heeft, op een paar sympathieke winkeltjes en restaurantjes na, niets om het lijf en uitgaan kun je er nauwelijks. Ibiza bruist, Comporta kabbelt. Het is niet hip, maar wel happening. En in tegenstelling tot Ibiza kom je in de regio Comporta aangenaam weinig witte broeken en pilotenzonnebrillen tegen.

Beeld Eefje Ludwig

We wandelen door uitgestrekte dennen- en kurkbossen, zien glooiende duinlandschappen en rijstvelden en voelen ons alleen op de wereld op de eindeloze stranden. In de regio Comporta is alles groen, blauw of wit. Dit is geen plek voor selfies, razendsnel internet of social media. Hier moet je volledig aanwezig zijn. En als dat niet vanzelf gaat, dan is het wel de natuur die je vastpakt en je met haar rust en reinheid om de oren slaat.

Dit stukje van Alentejo is nog relatief onbekend - en voorlopig dus ook nog onbemind door het massatoerisme waaraan de Algarve al lang geleden ten prooi is gevallen.

Beeld Eefje Ludwig

Manchester United-trainer José Mourinho schijnt hier meerdere huizen te hebben; ontwerper Philippe Starck brengt er zijn vakanties door. 'Comporta heeft alles', zei Starck eens. 'Je hebt de lagune met de moerassen, de buitengewone bossen en de zee met zijn wonderbaarlijke leven. Dit alles bij elkaar maakt de mensen gelukkiger en dat geluk maakt ze betere mensen. Daarom is het fijn in hun gezelschap te leven, in hun geluk.'

En als je in het laagseizoen gaat (in juni bijvoorbeeld, of september) hoef je dat geluk met bijzonder weinig andere toeristen te delen.

Beeld Eefje Ludwig

Daarmee is niet gezegd dat er in Comporta niets gebeurt: er wordt de laatste jaren flink gebouwd. Geen gigantische hotels, maar comfortabele cabanas. Dat zijn smaakvolle, op de traditionele vissershutjes geïnspireerde huisjes die naadloos opgaan in de natuur.

Een zo'n nieuwkomer is het Sublime Comporta, een complex van 17 hectare met suites en villa's met in totaal vierendertig kamers, ontworpen door de Portugese architecten Miguel Câncio Martins en Jose Alberto Charrua. Het complex heeft een spa en een restaurant dat grotendeels gebruikmaakt van producten uit de omgeving. Omdat het Sublime zo veel te bieden heeft, is de verleiding groot je cabana helemaal niet meer te verlaten.

Dat zou jammer zijn. Over gloednieuwe asfaltwegen rijden we naar het uiterste puntje van het Troia-schiereiland in het noorden. Links en rechts de eindeloze duinen, we willen een afslag nemen naar de Romeinse ruïnes, maar het hek zit dicht: laagseizoen. Uiteindelijk komen we aan in de haven van Troia, een modern havendorpje dat een paar jaar geleden uit de grond is gestampt en alleen in het zomerseizoen is bevolkt. Hier heb je niets te zoeken, tenzij je de eigenaar bent van een van de vele glimmend witte jachten die in de haven liggen te dobberen, of dolfijnen wilt zien. Wilde dolfijnen zelfs, een unicum in Europa. De boot van Vertigem Azul, een organisatie die verbonden is aan het natuurgebied van Sado en onder meer de dolfijnentrips organiseert, brengt ons zo dicht bij de nieuwsgierige dolfijnen dat we ze bijna kunnen aanraken.

Beeld Eefje Ludwig

Dat is allemaal indrukwekkend en prachtig, maar uiteindelijk gaat het in Comporta vooral om het strand. Het Praia do Carvalhal is een van de vele formidabele stranden in de regio. De auto staat op een nagenoeg lege parkeerplaats en we lopen over een lange houten loopbrug over de duinen, zo het strand op. We kunnen kiezen: rechts van ons de hip aandoende strandtent Pôr do Sol of linksaf naar vissersrestaurant O Dinis, waar de vis dagelijks vers wordt aangeleverd. We lopen rechtdoor, ploffen neer in het zachte zand en luisteren naar het gedonder van de Atlantische Oceaan.

Hoewel Comporta niet te boek staat als surfregio, kun je er als beginnende of iets gevorderde surfer uitstekend uit de voeten. De Carvalhal Surf School biedt lessen en verhuurt planken. Zo'n plank is, met 85 euro voor drie dagen, overigens niet goedkoop. Een verklaring voor die prijs is het feit dat er vooral toeristen komen die goed in de slappe was zitten. Niet alleen de elite van Lissabon, voor wie een lang weekend Comporta slechts op een uurtje rijden ligt. Buitenlanders hoeven de eerste tien jaar geen inkomstenbelasting te betalen in Portugal, wat verklaart waarom er zoveel welgestelde Spanjaarden en Fransen in Comporta zijn.

Beeld Eefje Ludwig

Hoewel de bevolking van Comporta voldoende werk vindt in al die nieuwe hotels, restaurants en winkels, blijft al het lekkers vooral weggelegd voor de toeristen met een dikkere portemonnee. Zo vertelt Ana, de eigenaar van de Carvalhal Surf School, terwijl ze haar surfplanken opbergt in een houten schuurtje, dat zij en haar vrienden nog nooit hebben gegeten bij het door de media geprezen hippe restaurant Sal aan het Praia do Pego: ze kunnen het niet betalen.

Beeld Eefje Ludwig

Zelf hebben we geen behoefte aan een lunch met flessen koele witte wijn en verse kreeft, want waarom zouden we: met het zand nog tussen onze tenen eten we in het centrum van Comporta voor een paar euro een enorme sandwich, vergezeld door een ijskoud Sagres-pilsje. Onze lunch wordt overigens ook weer afgeleverd met een gepreveld 'I'm sorry' van de serveerster. Het is typerend voor het bescheiden, haast verontschuldigende karakter van veel Portugezen. Alentejo heeft net zulke mooie kusten en landschappen als Spanje, je drinkt er minstens even goede wijn en de ham doet niets onder voor de pata negra van de buurman. Bovendien vind je in Comporta bijna niemand die geen Engels spreekt. Maar waar Spanjaarden trots hun borst vooruit steken en niet schromen er luid en opzichtig op te kloppen, kromt de Portugees de rug en doet alsof wat hij te bieden heeft niet bijster bijzonder is. Misschien verklaart dat wel waarom Comporta zo'n goed bewaard geheim is.

O nee, wás, I'm sorry.

Praktische informatie

- Vanaf Amsterdam vliegen zowel easyJet, Vueling, TAP als Transavia/KLM op Lissabon. Een huurauto is noodzakelijk. Op de luchthaven van Lissabon zijn meerdere aanbieders.

- Het Sublime Comporta biedt kamers in het laagseizoen vanaf euro 250 per nacht.

- Goedkoper zijn de kamers bij buurman Cocoon Eco Lodges. Vanaf euro 90 per nacht.

- De cabanas van Casas Na Areia zijn vanaf euro 600 per nacht.

- Dolfijnentour bij Vertigem Azul, euro 35 per persoon.

- Surfen bij Carvalhal Surf School: lessen voor alle leeftijden.

- O Dinis, visrestaurant op het strand van Carvalhal.

- A Escola, regionale Portugese specialiteiten, in voormalig schoolgebouw Ilha Do Arroz, op het strand van Comporta

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden