Dit Roemeens EDM-festival is misschien het beste festival van Europa

Vier dagen dance in de achtertuin van Dracula

Misschien wel het beste festival van Europa is een EDM-festival. Wat maakt Untold in Roemenië zo magisch? Verslaggever Pablo Cabenda bezocht de afgelopen editie.

Festivalgangers op Untold

Hoogzomer 2016: in de Ursus Arena in de Transsylvaanse stad Cluj-Napoca springen 30 duizend mensen op en neer op een mechanische dancebeat. Inslaande meteorieten op metershoge videoschermen geven de maat aan. Armen wuiven als oneindige korenvelden in de wind. En elke keer als de man achter de knoppen, de Nederlandse dj Hardwell, het publiek aanspoort met een luidkeels 'go harder, go harder', gáát het publiek ook daadwerkelijk harder en harder. Wil je weten hoe een stadion eruitziet dat tot de nok toe is gevuld met extreme dance-opwinding? Bezoek dan het Untold festival in Roemenië. Vlaggen, vlammenwerpers, vuurwerk, bommen en granaten - electronic dance music (EDM) is ook in Roemenië razend populair.

En de liefde is wederzijds. Het Untold-festival, dat niet uitsluítend EDM programmeert, maar wel EDM- en trance-acts als headliners heeft, is ook enorm populair bij de plaatjesdraaiers. Dj Fedde Le Grand maakte een video van zijn zomertournee, die voor een grote deel op Untold werd opgenomen. Hij vindt het Roemeense publiek enthousiast en mega-geïnformeerd. 'Ze zijn nog niet zo blasé als in Nederland en als ze iets te gek vinden, laten ze het onomwonden merken. Je voelt aan alle kanten de liefde voor de muziek. Ook in de organisatie - het is hier duidelijk geen geldmachine.'

Het festival was de afgelopen editie, met tegen de 300 duizend bezoekers over vier dagen (70 duizend unieke bezoekers) dan ook voor de tweede maal in zijn bestaan uitverkocht. En dat is bijzonder, pas twee edities bestaan en beide keren uitverkopen. In januari 2016, tijdens het showcasefestival Eurosonic in Groningen, werd Untold dan ook met een puntensysteem door een jury van professionals en publiek gekozen tot Beste Grote Europese Festival. Daarmee liet het festival door de wol geverfde concurrenten als het Hongaarse Sziget en het Belgische Tomorrowland achter zich.

Het is indrukwekkend wat te horen en te zien is op Untold. Komende zomer staan Armin van Buuren, Martin Garrix, Major Lazer en Sven Väth naast popartiesten als Ellie Goulding en Tinie Tempah.

Maar wat Untold het bijzonderst maakt, is dat het festival plaatsvindt in het hart van Cluj-Napoca. Met zo'n 300 duizend inwoners is het de grootste stad van Transsylvanië. De claim to fame van de streek was tot nu toe Vlad Dracula (1431-1476): de krijgsheer die model stond voor de vampier. Je kunt zijn optrekje in de buurt, kasteel Bran, bezoeken.

Tekst gaat verder onder de foto.

Vijf tips voor muziekfestivals over de hele wereld

Van Ahoy in Rotterdam tot een paleis in het Indiase Rajasthan: overal in de wereld zijn dancefestivals, met steeds hun eigen accenten en publiek. De Volkskrant tipt een vijftal.

Lekker luieren in het gras hoort er ook bij

Untold is in één klap de nieuwe Transsylvaanse reisbestemming geworden. Rond het festival in 2015 steeg het aantal toeristen in de streek met 27 procent, volgens het Roemeense Nationaal Instituut voor de Statistiek. Met bijna 33 duizend hotelboekingen en de studenten van de twee universiteiten die bleven hangen, gonsde het in de stad.

In de catacomben van het stadion vertelt Edy Chereji, Untolds hoofd marketing en communicatie, hoe een paar sleutelingrediënten tot zo'n snel succes leidden. Het hielp, bijvoorbeeld, dat de studentenstad, die in Roemenië toch al een partyreputatie heeft, voor 2015 werd gekozen tot Europese Jeugdhoofdstad Van Het Jaar door The Congress of Local and Regional Authorities of the Council of Europe.

De gemeenteraad besloot toen dat er voor dat jaar een groot festival moest komen om de titel Jeugdhoofdstad kracht bij te zetten. Bogdan Buta, de general manager van Untold en een oud-studiegenoot en vriend van Chereji, liep al sinds 2012 met het idee rond voor een grootschalig festival. Met hem als creatief opperhoofd werd een organisatie uit de grond gestampt met 1.200 vrijwillgers.

Omdat de gemeente en festivalorganisatie een gemeenschappelijk belang hadden, zegde de stad steun toe van politie en brandweer. Er kwam een subsidie: 8 procent van het totale budget van de eerste editie. Dat was 4,5 miljoen euro. De rest moest worden bijeengeharkt uit kaartverkoop, sponsordeals en merchandise. Dat was nog steeds veel geld voor een festival dat nog niet kon bogen op zijn reputatie, domweg omdat het die nog niet had. Chereji: 'We deden de planning dan ook in kleine stapjes. Van de gemeentesubsidie hebben we alleen de Zweedse muziekproducent Avicii en de Franse dj David Guetta geboekt, twee headliners van wie we wisten dat ze bezoekers zouden trekken.' Vervolgens waren een stevig concept en merknaam nodig om dj's die anders naar danceparadijzen als Ibiza of gerenommeerde festivals zouden trekken, te interesseren voor een plek als Roemenië; niet echt een beroemde dancelocatie. 'We hebben heel bewust ingezet op de duistere mythe van deze streek en acts uitgenodigd om het land van Dracula te bezoeken.' Dat mysterieuze weerspiegelt zich in het enorme donkere en sprookjesachtige decor op het stadionpodium en de sculpturen en de lichtprojecties in het aangrenzende stadspark.

Transsylvaniës wereldberoemde zoon bleek ook inzetbaar om publiek naar Cluj-Napoca te lokken. Voor zowel 2015 en 2016 organiseerde het festival de Pay With Blood-campagne. Dracula indachtig én het feit dat Roemenië in Europa het laagst scoort op de lijst van bloeddonaties, werd besloten dat iedere bezoeker die bloed gaf, gratis naar het festival mocht. De campagneposter: een vampier aan een infuus.

Grote lasershow op het festival

En ook al wisten aspirantbezoekers in eerste instantie helemaal niet wat het vierdaagse festival nog meer te bieden zou hebben, de twee geboekte headliners en het concept bleken genoeg om de kaartverkoop in gang te zetten. Daardoor ontstond financiele ruimte waarmee stapsgewijs de programmering werd ingevuld. Het festival was daarmee aantrekkelijk geworden voor sponsors.

Zo groeide de vraag samen met het aanbod. De infrastructuur was voor een groot deel al aanwezig. Untold maakt gebruik van de sportaccommodaties van de stad, die grenzen aan het Parcul Central (Central Park) waar vijf kleinere podia werden opgesteld. Gezien de centrale ligging vielen de klachten over geluidsoverlast mee, vertelt Chereji. 'Het overgrote deel van de stad heeft zich vrij snel achter het festival geschaard. Veel inwoners verhuurden voor de duur van het festival hun appartement aan festivalgangers.

Tekst gaat verder onder de foto.

Nederlandse DJ Martin Garrix op Untold

Dit alles resulteert in eenrelaxte sfeer, waarover veel buitenlandse bezoekers zich verbazen. Tom Sallis (31) uit Norwich, Engeland, die is meegekomen met zijn Roemeense vriendin Raluca Anghel (27), vindt 'iedereen zo vriendelijk en enthousiast. Nogal een verschil met Engelse festivals.'

Anghel: 'Hier is het publiek nog niet zo verwend. Er is een festival voor elektronische muziek in de regio, Electric Castle, maar dat is kleiner en meer underground. Untold is mainstream, programmeert het soort muziek dat je ook op de radio hoort. Veel mensen zien hier voor het eerst de grote dancesterren. Iedereen die Untold bezoekt, gaat op in de sfeer. Het zijn de bezoekers die mede het festival maken.'

Er is licht, geluid, reuring, succes. Valt er nog wel wat te wensen voor het festival? Chereji: 'Nog groter worden en internationaal een grotere naamsbekendheid verwerven. Uiteindelijk moet het festival in de top-5 van mondiale muziekevenementen staan.'

Untold Festival in Cluj-Napoca in Roemenië, 3 t/m 6/8. Er zijn nog kaarten verkrijgbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.