ColumnSylvia Witteman

Dit kookboek is vergeven van de bananen, veelal in hallucinante combinaties met vlees of vis

‘De gedachte een kookboek dat zich concentreert op ‘la cuisine diplomatique’ samen te stellen leek mij een gelukkige’. Hoe krijg je het uit je pen, denkt u nu; het is de eerste zin van het voorwoord bij het kookboek Internationale gerechten, in 1973 opgeschreven door Joseph Luns.

Op het frontispice staat een foto van diens aimabele kop plus rijzige romp afgedrukt. Wij zien ook nog zijn handen, de linker met zegel(of tegel-)ring, de rechter met vulpen, de das met het joyeuze deukje, en de hysterisch opgeschoren ‘overkammer’, die wordt goedgemaakt door de goedmoedige toonhermanssnor. Het onderschrift: ‘Mr. J.M.A.H. Luns, minister van buitenlandse zaken.’

Luns werd zachtjes uitgelachen omdat hij, ondanks zijn vele buitenlandse reizen, zulk steenkolenengels sprak. Wie de even beruchte als apocriefe anekdote ‘I fok horses’ (Pardon? Yes, paarden!) niet kent mag hem zelf opzoeken. Er zijn wel meer anekdotes over Luns. Het zijn er zelfs erg veel, men zou er moe van kunnen worden. Maar deze vond ik opvallend: Hij was zoveel op reis, dat zijn kinderen aan hun moeder vroegen: ‘Wie is toch die bleke man, die ’s zondags aan tafel het vlees snijdt?’ Mijn generatiegenoten zullen er de (inmiddels gevleugelde) tekst van een SIRE-spotje uit 1997 in herkennen, waarin vaders werden aangespoord zich meer met de zorg voor de kinderen te bemoeien.

Die vrouw van Luns, ­intussen, deed waar diplomatenvrouwen graag aan deden in die tijd: liefdadigheid. Een kookboek ten bate van het Rode Kruis stelde ze samen, met een vriendin, uit recepten van diplomatenvrouwen.

Leuk idee! Of, zoals Luns het opschreef: ‘Er hangt veel af van de wijze van ontvangen en van de al of niet behoorlijke culinaire verzorging van de bezoekende autoriteiten of diplomatieke collega’s. Dat de leden van het Corps Diplomatique in zulk een verheugende mate hun nationale schotels en de wijze van toebereiden ter beschikking hebben ­gesteld aan de samenstellers van dit boek is dan ook een onderstreping van het belang dat men hecht in de diplomatieke wereld aan een goed voorbereide en liefst met nationale gerechten voorziene dis.’

Tant de bruit pour une omelette! Maar ja, toen hadden we de talkshows nog niet, waarin het omhooghouden van een boek voor de camera, plus een korte aanbeveling van de host (‘beklemmend!’) voldoende is om de verkoop tot ongekende hoogten op te stuwen.

Het kookboek zelf is vergeven van de bananen, veelal in hallucinante combinaties met vlees of vis. ‘Helgolandse kreeftsoep met bananenmoes’, ‘garnalenragout met bananen’, ‘witlofschotel met ham en bananen’, ‘bananenduet met varkenskarbonades en ­tomaat’, ‘crème de bananes’, ‘havermout met bananen’. Tijdgeest, niets aan te doen.

Wat voorts opvalt, is het verschil in toewijding van de betrokken dames. ‘Mme Phairot Jayanàma, ambassade van Thailand, ’s Gravenhage’ slooft zich enorm uit met een lang, ingewikkeld recept voor Kean Tom Yam (waarvan de helft van de ingredienten indertijd in Nederland niet te krijgen was, zoals verse laos, sereh, makrut en kokosnoot; een prima recept overigens). Daar staat ‘Mevr. L. Barones van Boetselaer, ’s Gravenhage’ tegenover, met haar uiterst lullige ‘vulling voor bouillon’: ‘Heel fijngeprakt hard gekookt ei en aspergepunten. Bestrooien met fijne peterselie.’ Klaar.

Ja, zo kan ik het ook, barones! En dan die aspergepunten zeker ook nog uit blik, hè? Bijna even bont maakt het de ‘Dirección nacional del banano (!), Ecuador: ‘Giet een blikje hete kreeftsoep op 2 in boter gesmolten bananen. Verdeel de soep over kleine kopjes. Leg er als decoratie een schijfje banaan in.’

Het boek werd een succes: er verscheen zelfs een tweede deel van. Ik kan niet wachten tot ik het in handen heb. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden