kunstwerk van de week

Dit is geen open deur

Wekelijks bespreken we een kunstwerk dat nú om aandacht vraagt. Deze week: L’Âge d’Or van Gavin Turk.

L’Âge d’Or (2019) van Gavin Turk, op de kop van de Wilhelminapier in Rotterdam. Beeld Aad Hoogendoorn
L’Âge d’Or (2019) van Gavin Turk, op de kop van de Wilhelminapier in Rotterdam.Beeld Aad Hoogendoorn

‘Als ik in mijn eentje op een onbewoond eiland zou zijn, dan maakte ik geen kunst, dan rommelde ik maar wat aan. Voor mij gaat kunst echt om interactie met de toeschouwer’, zegt de Engelse kunstenaar Gavin Turk (54) in een videogesprek. Hij is momenteel niet op een onbewoond eiland, maar in zijn atelier in Londen. En hij baalt dat hij niet naar Rotterdam kan komen, waar net een gloednieuw kunstwerk in de openbare ruimte is onthuld: zijn werk L’Âge d’Or.

Het is een metershoge deur die op een kier staat. Toen Turk zijn deuren maakte (er bestaan een aantal versies van) had hij nog geen idee waar die terecht zouden komen: ‘Ik stelde me een weiland voor. Maar deze locatie vind ik echt geweldig.’ De deur staat pal voor Hotel New York (het voormalige hoofdkantoor van de Holland-Amerika Lijn) en is aangekocht door Fenix Landverhuizersmuseum, het museum over internationale migratie dat over een aantal jaar in de Fenixloods vlakbij opengaat. In Rotterdam lijkt de deur daarmee een monument voor de miljoenen mensen die vanaf de Wilhelminapier op weg naar een beter leven in de Nieuwe Wereld gingen.

Zoals vaker haalde Turk zijn inspiratie bij het surrealisme: ‘Ik ben gek op de surrealisten, het idee van dromen en van motieven waar je de vinger niet op kunt leggen. Vaak weet je niet waarom een bepaald kunstwerk je raakt, hoe wetenschappelijk we er ook over kunnen doen.’ Van de surrealisten leende Turk ook een aantal objecten die steeds terugkeren in zijn kunstwerken, zoals de kaars (was René Magritte ook dol op), het ei (‘Ik heb, denk ik, wel zevenhonderd kunstwerken over eieren gemaakt’) en nu de deur.

Gavin Turk Beeld
Gavin Turk

Dat de Rotterdamse deur doet denken aan een schilderij van Magritte (La victoire, 1939) is dus geen toeval. Op dat schilderij staat een deur halfopen op het strand. De deur lijkt doorzichtig en er drijft een wolkje door. Een typisch surrealistische, onmogelijke voorstelling.

Ook Turk speelt met de waarneming. Zijn bovenmaatse deur lijkt van hout, maar is van brons. Daar is de kunstenaar erg goed in. Hij maakte bijvoorbeeld eerder al heel realistisch uitziende vuilniszakken, een wc-rol en een vuilnisbak van beschilderd brons.

Turk hoopt dat zulke kunstwerken rekwisieten voor spontane performances worden. De toeschouwer maakt het af: ‘Als je een galerie binnenloopt en je ziet dat iemand naar een vuilniszak staat te staren, dan ben je zeker verrast.’ Zo werkt de deur als een uitnodiging om iets mee te doen. Volwassenen gaan graag met de deur op de foto, kinderen rennen er eindeloos doorheen. Dat zag Turk ook op foto’s uit Rotterdam: ‘Kinderen zijn niet zo geremd en zelfbewust als volwassenen.’

Wie geen kind is, voelt zich mogelijk door het formaat van de deur alsnog vrij klein: de schaal zorgt voor een Alice in Wonderland-effect. En wie weet stappen we erdoorheen naar een onbewoond eiland.

Wie: Gavin Turk (54)
Wat: L’Âge d’Or (2019)
Hoogte: Ruim 3,5 meter
De naam: L’Âge d’Or is een woordspeling: als je het hardop uitspreekt met een Brits accent, klinkt het als large door. Het is bovendien een verwijzing naar de gelijknamige surrealistische film van Luis Buñuel (uit 1930).
Ook mooi: Vlak bij L’Âge d’Or, op de Wilhelminakade in Rotterdam, staat al twintig jaar het kunstwerk Lost Luggage Depot van de Canadese kunstenaar Jeff Wall.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden