Dissus

Homerosbewerkingen: boer Eenoog en de Skylla 2000

De omzwervingen van Odysseus behoren tot de meest hervertelde in de geschiedenis. De eerste helft van dit jaar verschenen er maar liefst twee: De avonturen van Odysseus van Geronimo Stilton en Dissus van Simon van der Geest. Het verschil in kwaliteit en ambitie is enorm.


De opvallendste, maar ook minst geslaagde, is de deels verstripte versie van Geronimo Stilton. Het tamelijk lijvige boek is onderdeel van een reeks klassieken die door de wakkere muis worden aangedaan. Interessant, want de onlangs door de Kinderjury bekroonde Stilton-reeks is zo oppervlakkig als een plak fabriekskaas.


'Nu met 20% meer inhoud', moeten de marketingmensen op de uitgeverij gedacht hebben. 'En we hoeven het alleen maar over te schrijven!' En dat straalt van het resultaat af. Een toegankelijke bewerking voor kinderen van onder de tien bestond nog niet, maar het gebrek aan plezier waarmee dit boek werd gemaakt is stuitend. Het is zelfs niet spannend of grappig.


Daar staat tegenover dat de volgers van die andere school in Homeros-bewerkingen, de vrije bewerkingen, vaak weer te hard hun best doen om knap en origineel te zijn. Om Imme Dros' indertijd bejubelde Odysseus - een man van verhalen (Querido, 1994, niet meer leverbaar) te kunnen waarderen moet je wel op het gymnasium zitten en het verhaal al in grote lijnen kennen. De meest aanbevelenswaardige eerste kennismaking voor tieners blijft daarom het meeslepende De vloek van Polyfemos van Evert Hartman (Lemniscaat, 1994, € 16,95).


Wie toch eens wat anders wil moet het alleraardigste Dissus van Simon van der Geest (1978) eens proberen. Dissus is een hedendaags jongetje in een halflange broek en een trainingsjasje dat met negen klasgenoten in een droomavontuur verzeild raakt. De tien vrienden moeten zich langs reuzen, monsters en tovenaressen als boer Eenoog, Kirke en de Skylla 2000 vechten. De ene na de andere jongen vindt de dood. Net als bij Hartman is leiderschap het hoofdthema. Zo leuk is het niet om de baas te zijn, ontdekt Dissus.


Het prettigste aan de versie van Van der Geest is dat hij Homeros niet met literair respect behandelt maar met jongensachtige bravoure. Laten we wel wezen: 'Zwaar verdwaald' en 'Opgestaan plaats vergaan', de titels van de twee delen, hebben de 24.548 verzen van Homeros' Odyssee beter samengevat dan ooit eerder is gebeurd.


Van der Geest schrijft swingende, zeer citeerbare poëzie voor kerels. Over de zee zegt hij 'snappen ze niet dat die te groot is/ denken gewoon dat het een sloot is/ alleen, er komt geen overkant'. Hier en daar staan geinige, nergens storende knipogen naar andere dichters en schrijvers zoals 'de boot was te vol/ en toch ook te leeg' naar Paul van Ostaijen en de vliegende bus aan het begin is natuurlijk een vriendelijke plaagstoot - in raptermen een 'diss' - naar de manier waarop de griezelverhalen van collega Paul van Loon beginnen.


Toch blijft het geheel net iets te gezocht en te vrijblijvend. De heldhaftige hyperbolen en ironie waar het verhaal mee verteld wordt staat haaks op de emoties rond de doden en het thuis vergeten zijn. Die spanning hanteert Van der Geest iets te nonchalant. Om de lezer in het verhaal te zuigen is het tempo juist op de plekken waar rust en detail nodig te hoog.


Maar verder maakt Van der Geest wél de goede keuzes en vertelt gewoon een lekker verhaal vormgegeven als een episch lied, waar je - bijvoorbeeld met een belezen voorleesmeester in de klas - enthousiaste luisteraars bij voor kunt stellen.


En daarmee zou Homeros dan eindelijk terug zijn waar hij thuishoort: niet in traag vertalers-proza maar in springlevende spreektaal.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden