INTERVIEWMarc Albrecht

Dirigent Marc Albrecht neemt afscheid van DNO en het NedPhO: ‘Amsterdam blijft een Sehnsuchtsort’

Op 20 juni dirigeert Albrecht het Nederlands Philharmonisch Orkest nog één keer in het Amsterdamse Concertgebouw, voor een publiek van 30 vrienden en donateurs.

Marc Albrecht: ‘Ik ben op zoek naar een betere balans: meer symfonische concerten en minder opera, zodat ik fris en nieuwsgierig blijf.’Beeld Norman Konrad

‘Het is absurd’, zegt dirigent Marc Albrecht, half mei aan de telefoon vanuit zijn woonplaats Berlijn. ‘Sterker, het doet pijn. Na negen seizoenen lief en leed te hebben gedeeld, kan ik mijn musici niet eens persoonlijk vaarwel zeggen.’

Half juni had zijn afscheidsfeest moeten bruisen. De Nationale Opera (DNO) en het Nederlands Philharmonisch Orkest (NedPhO) zouden hun gedeelde Duitse chef uitzwaaien met speeches en champagne. Door de coronacrisis dreigde het een vertrek te worden met stille trom. Tot maandag bekend werd dat Marc Albrecht (56) zijn NedPhO-makkers toch nog kan dirigeren: op 20 juni in het Amsterdamse Concertgebouw, voor een publiek van 30 vrienden en donateurs.

Zo krijgen de laatste keren dat hij zijn concertkleding in Nederland aan een knaapje hing op de valreep een vervolg. In december 2019 dirigeerde Albrecht bij DNO Wagners opera Die Walküre, in februari 2020 speelde hij met het NedPhO de Sinfonia domestica van Richard Strauss.

En daarna was het Schluss?

‘Ik zou voor een gastdirectie naar de Scala van Milaan gaan, maar dat werd de avond voor vertrek geannuleerd. Daarna heb ik in Amsterdam nog een week kunnen repeteren met de solisten voor Die Frau ohne Schatten, de opera van Richard Strauss. Eerlijk gezegd besefte ik niet meteen dat alles tot stilstand zou komen, ik draafde nog even door als een renpaard.

‘Het goede nieuws is dat mijn vrouw en ik nu extra van het gezinsleven genieten. We hebben twee kinderen, de jongste is acht maanden. De tweede helft van 2020 had ik trouwens toch al ingepland als sabbatical. Daarna ga ik verder als freelancer. In Amsterdam heb ik chronisch te veel gewerkt, vooral opera vreet tijd en energie. Ik ben op zoek naar een betere balans: meer symfonische concerten en minder opera, zodat ik fris en nieuwsgierig blijf.’

Het ingelaste concert, met onder meer Mahlers Adagietto, voegt zich bij de Albrechtstreams die al waren gepland, met Schönbergs Gurre-Lieder  en de Achtste symfonie van Gustav Mahler. Op cd verschijnt Die Seejungfrau, een symfonisch gedicht van Alexander von Zemlinsky. 

Het is repertoire dat Albrechts kunstenaarschap in het hart treft. Hij blinkt uit in de voluptueuze, vaak complexe muziek van het Weense fin de siècle. Met de Amsterdamse registratie van Alban Bergs opera Wozzeck behaalde hij in 2018 een Grammynominatie. Een wereldwijde operajury riep hem in 2019 uit tot Dirigent van het Jaar.

Uw Nederlandse tijd: waar bent u trots op?

‘Dat ik samen met de leden van het NedPhO een manier heb gevonden om spontaan te musiceren. Het was bijna een sport: bij repetities spanden we het raam waarbinnen we ons wilden bewegen, bij optredens verkenden we binnen dat raam de vrijheid. Dat lukt alleen als je elkaar volledig vertrouwt.

‘In de operabak hadden we bovendien het voordeel dat we een voorstelling acht, negen keer konden spelen. We hebben vaak gemerkt dat we pas bij een latere voorstelling in een echte flow raakten, ook al was de première nog zo goed verlopen.’

Vliegend debuut

Marc Albrecht maakte in 2008 bij De Nationale Opera een vliegend debuut, als invallend dirigent bij Die Frau ohne Schatten van Richard Strauss. In 2011 begon hij als de gezamenlijke chef van De Nationale Opera en het Nederland Philharmonisch Orkest (inclusief het Nederlands Kamerorkest). In beide functies wordt hij opgevolgd door de Zwitser Lorenzo Viotti, die aantreedt aan het begin van het seizoen 2021/22.

Bleven er wensen onvervuld?

‘Met het NedPhO had ik graag meer internationale tournees gemaakt. Ik had het de musici gegund te schitteren op buitenlandse podia. Financieel bleek dat lastig, en logistiek complex voor een orkest met speelbeurten in het Concertgebouw en bij Nationale Opera & Ballet. Bij DNO had ik graag ook een paar minder gangbare opera’s uit het fin de siècle gedaan, van componisten als Korngold en Schreker.’

En nieuwe Nederlandse muziek? Bij het NedPhO dirigeerde u slechts twee premières.

‘Twee maar? Dat zijn dan orkestwerken van Robin de Raaff en Joey Roukens. Het kan altijd beter, maar we hebben absoluut meer hedendaagse muziek gespeeld, vaak ook tweede of derde uitvoeringen. Premières zijn fijn, maar voor een componist is het nog fijner als zijn muziek standhoudt.’

Wat wordt uw eerstvolgende klus?

Capriccio, de laatste opera van Richard Strauss, in januari 2021 in Parijs. Eerlijk gezegd houd ik mijn hart vast. Voor orkestconcerten wordt de komende maanden wel een oplossing gevonden, er is genoeg muziek in kleine bezetting. Maar opera? Zet een koor op toneel en je zit al in de problemen. En solisten die op anderhalve meter blijven, dat vloekt aan alle kanten met de dynamiek van muziektheater.’

Kunnen we u nog bellen voor een gastdirectie?

‘Natuurlijk, ik laat alles uit mijn handen vallen. Amsterdam is en blijft een Sehnsuchtsort.’

De optredens van Marc Albrecht worden gestreamd via dno.nl en de Facebookpagina van het NedPhO (14/6, 15/6, 20/6). Het concert van 20/6 wordt ook uitgezonden door NPO Radio 4.

Maak hier kennis met Marc Albrechts opvolger Lorenzo Viotti.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden